2026 laat zien hoe breed IT-recht inmiddels is: van AVG-massaclaims tegen grote platforms tot aansprakelijkheid van IT-dienstverleners, de waardering van AI-software en de ruimtelijke inpassing van datacenters. Hieronder eerst een overzicht op impactscore, daarna per zaak een korte juridische duiding met een link naar de volledige uitspraak.
In het kort — de zaken op een rij
- Datacenterverbod Uithoorn · ruimtelijke ordening / tech · impact 68 · bekijk
- AVG-massaclaim (Hoge Raad) · databescherming · impact 68 · bekijk
- Wifi-tracking Enschede · databescherming / overheid · impact 62 · bekijk
- Software-verzuim Capgemini/Equihold · software / contracten · impact 62 · bekijk
- AI-waardering in enquête (Genisys AI) · AI / ondernemingsrecht · impact 54 · bekijk
- SOMI v. X Corp (WAMCA + DSA) · platformen / privacy · impact 38 · bekijk
- Heimelijk digitaal werknemersonderzoek · data / arbeid · impact 38 · bekijk
- IT-dienstverlener & back-ups (Hallo/Blok) · IT-diensten / aansprakelijkheid · impact 35 · bekijk
Data & privacy
AVG-massaclaim — Hoge Raad, ECLI:NL:HR:2026:1198 (impact 68). Een claimstichting stelde namens gedupeerden een collectieve AVG-actie in en vorderde schadevergoeding. De verweerder betwistte de ontvankelijkheid, onder meer omdat schade niet zou vaststaan en het opdrachtvereiste van artikel 80 AVG niet zou zijn vervuld. De Hoge Raad handhaaft het oordeel van het hof: of er schade is (of voldoende aannemelijk), en de uitleg van het opdrachtvereiste van art. 80 lid 1 jo. art. 82 AVG, horen thuis bij de beoordeling van de toewijsbaarheid. De uitspraak is richtinggevend voor de vele lopende AVG-massaclaims en verduidelijkt waar de ontvankelijkheidsdrempel eindigt en de inhoudelijke toets begint. Lees de volledige uitspraak en analyse.
Wifi-tracking Enschede — Raad van State, ECLI:NL:RVS:2026:4403 (impact 62). De gemeente Enschede mat sinds 2018 met wifi-sensoren via MAC-adressen van mobiele apparaten de bezoekersaantallen in de binnenstad. Na een handhavingsverzoek onderzocht de Autoriteit Persoonsgegevens of dit in strijd was met de AVG. De zaak draait om de vraag of het meten van (gepseudonimiseerde) MAC-adressen in de openbare ruimte een verwerking van persoonsgegevens is en, zo ja, op welke grondslag. Voor overheden die sensoren of slimme-stad-technologie inzetten is dit een belangrijk ijkpunt. Lees de volledige uitspraak en analyse.
SOMI v. X Corp — Rechtbank Amsterdam, ECLI:NL:RBAMS:2026:6440 (impact 38). Stichting SOMI startte een WAMCA-collectieve actie namens circa acht miljoen Nederlandse X-gebruikers over datalekken, ongeoorloofde microtargeting en het faciliteren van haatzaaiende berichten — ook geraakt door de Digital Services Act. In deze fase toetst de rechtbank alleen de ontvankelijkheid, niet de inhoud. SOMI voldoet grotendeels aan de WAMCA-eisen, maar moet nadere toelichting geven over haar financiële middelen en de zeggenschap over de vordering; de zaak wordt daarop aangehouden. De uitspraak laat zien dat rechters kritisch kijken naar de financieringsstructuur van collectieve acties tegen techplatforms. Lees de volledige uitspraak en analyse.
Software & IT-diensten
Software-verzuim — Hoge Raad, ECLI:NL:HR:2026:1295 (impact 62). Equihold en Capgemini werkten samen aan softwareontwikkeling onder een raamovereenkomst met de RUP-methodiek. Capgemini deed een toezegging dat gebreken binnen een half jaar zouden zijn opgelost; Equihold stelde dat daardoor verzuim was ingetreden zonder ingebrekestelling (art. 6:83 sub a BW). De Hoge Raad verwerpt dat: de toezegging leverde geen fatale termijn op, omdat zij paste binnen het doorlopende overleg en de flexibele samenwerking. Voor IT-projecten met agile/iteratieve methodieken is dit relevant: een inspanningstoezegging is niet snel een harde deadline waarvan overschrijding automatisch verzuim oplevert. Lees de volledige uitspraak en analyse.
IT-dienstverlener & back-ups — Gerechtshof Amsterdam, ECLI:NL:GHAMS:2026:275 (impact 35). Klant Blok verloor toegang tot zijn ERP-systeem en stelde IT-dienstverlener Hallo NL aansprakelijk; de rechtbank kende in eerste aanleg ruim € 509.000 toe. In hoger beroep vernietigt het hof dat: de vorderingen worden afgewezen en Blok moet het betaalde bedrag terugbetalen. Doorslaggevend waren de kwartaalrapportages, waaruit bleek dat back-up- en restore-functies naar behoren werkten. De les voor de IT-sector: nauwkeurige, tijdige onderhouds- en controledocumentatie is een sterk verweer bij aansprakelijkheidsvorderingen. Lees de volledige uitspraak en analyse.
AI, arbeid & infrastructuur
AI-waardering in enquête — Gerechtshof Amsterdam (Ondernemingskamer), ECLI:NL:GHAMS:2026:1934 (impact 54). Bij een aandelenemissie werd ingebracht in natura: rechten op het AI-softwareprogramma "Genisys AI", gewaardeerd op € 100 miljoen. De Ondernemingskamer stelt gerede twijfel vast of aan de wettelijke stortingsplicht is voldaan. De zaak illustreert hoe lastig de waardering van AI-activa is en welke governance-risico's daaraan kleven bij kapitaalstortingen. Lees de volledige uitspraak en analyse.
Heimelijk digitaal werknemersonderzoek — Rechtbank Den Haag, ECLI:NL:RBDHA:2026:18633 (impact 38). Een werknemer werd op staande voet ontslagen wegens vermeende "dagdieverij", nadat de werkgever heimelijk digitaal onderzoek deed naar zijn activiteiten op het bedrijfsnetwerk. De kantonrechter oordeelt het ontslag onregelmatig en kent een vergoeding wegens onregelmatige opzegging én een transitievergoeding toe. De zaak raakt de grens tussen legitieme controle en onrechtmatige monitoring van werknemers — een terugkerend thema nu digitale surveillance op de werkvloer toeneemt. Lees de volledige uitspraak en analyse.
Datacenterverbod Uithoorn — Raad van State, ECLI:NL:RVS:2026:4589 (impact 68). De gemeente Uithoorn verbood in haar bestemmingsplan grote datacenters (≥ 2.000 m² en ≥ 5 MVA) op haar hele grondgebied. De Raad van State verklaart het beroep gegrond en vernietigt het plan: het generieke verbod is in strijd met artikel 15, derde lid, van de Dienstenrichtlijn. Voor de inpassing van datacenters — een groeiend spanningsveld tussen digitale infrastructuur, energie en ruimtelijke ordening — is dit een belangrijk richtsnoer. Lees de volledige uitspraak en analyse.
Vooruitblik
De rode draad van 2026: databescherming en platformregulering worden steeds meer via collectieve acties (WAMCA) en Europese kaders (AVG, DSA) uitgevochten, terwijl de "klassieke" IT-contractenpraktijk — software, back-ups, waardering — onverminderd tot geschillen leidt. Richting Q4 houden we de eerste DSA-handhaving en de doorwerking van de AI-verordening in de gaten.
Automatisch bijgewerkt
Dit overzicht groeit mee met de rechtspraak die binnenkomt. Nieuwe impactvolle IT-uitspraken verschijnen automatisch in de collectie en worden per kwartaal samengevat.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg voor een concrete situatie altijd een jurist of advocaat.