Hoge Raad: exoneratiebeding Stedin onvoldoende gemotiveerd weerlegd

Samenvatting

In deze zaak stond centraal of het exoneratiebeding in de algemene voorwaarden van netbeheerder Stedin, dat de aansprakelijkheid beperkt tot €3.500,-, als onredelijk bezwarend moet worden aangemerkt in de zin van art. 6:233 BW. Achmea, als gesubrogeerd verzekeraar van een consument die schade had geleden, betwistte de geldigheid van dit beding. Het hof had Stedins verweer gehonoreerd op basis van de stelling dat de door de ACM gemaximeerde tarieven slechts rekening houden met een beperkt risico voor de netbeheerder en dat ongelimiteerde aansprakelijkheidsdekking onverzekerbaar zou zijn. De Hoge Raad vernietigt dit oordeel. Kern van de beslissing is dat het hof ten onrechte genoegen heeft genomen met deze blote stellingen van Stedin. Op Stedin rustte de plicht om concreet te onderbouwen hoeveel ruimte er binnen de door de ACM vastgestelde tarieven daadwerkelijk bestaat voor het dragen van aansprakelijkheid, en in hoeverre verzekering van hogere schades al dan niet mogelijk is. Zonder die nadere onderbouwing heeft Stedin het wettelijk vermoeden dat het beding onredelijk bezwarend is, niet rechtsgeldig weerlegd. De Hoge Raad benadrukt daarbij dat art. 6:233 BW moet worden uitgelegd in overeenstemming met Richtlijn 93/13/EEG inzake oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten: een beding dat onredelijk bezwarend is in de zin van de nationale wet, is tevens oneerlijk in de zin van de Richtlijn. Deze uitspraak heeft brede betekenis voor de praktijk: gereguleerde aanbieders zoals energienetbeheerders kunnen aansprakelijkheidsbeperkingen in hun algemene voorwaarden niet volstaan te verdedigen met algemene verwijzingen naar tariefregulering en verzekerbaarheid. Zij zullen bij betwisting concreet moeten aantonen waarom de gehanteerde grens gerechtvaardigd is. Daarmee krijgen consumenten en hun verzekeraars een sterkere positie bij het aanvechten van zulke exoneratieclausules.