Prejudiciële vragen (art. 392 Rv). Unierecht. Consumentenrecht. Bestelknopbepaling (art. 6:230v lid 3 BW; art. 8 lid 2 Richtlijn 2011/83/EU betreffende consumentenrechten). Kan handelaar recht hebben op vergoeding o.g.v. onverschuldigde betaling of ongerechtvaardigde verrijking als op afstand gesloten overeenkomst is vernietigd wegens onjuiste bestelknop? Art. 6:203, 6:210 en 6:212 BW.

Kern van de zaak

Capabel (handelaar) en een consument zijn verwikkeld in een geschil over de gevolgen van vernietiging van een op afstand gesloten overeenkomst ex art. 6:230v lid 3 BW. De rechtbank Rotterdam stelde prejudiciële vragen aan de Hoge Raad over het recht van de handelaar op vergoeding nadat de overeenkomst volledig is vernietigd wegens schending van de informatieplicht.

Beslissing van de rechter

De Hoge Raad beantwoordt de prejudiciële vraag bevestigend: ook na gehele vernietiging van een consumentenovereenkomst ex art. 6:230v lid 3 BW kan de handelaar aanspraak maken op vergoeding op grond van onverschuldigde betaling (art. 6:203 BW), ongedaanmaking van prestaties (art. 6:210 BW) of ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW). De doorslaggevende reden is dat volledige uitsluiting van enige vergoeding onevenredig zou zijn, mits de sanctionerende werking van de vernietiging behouden blijft door de 'voor zover redelijk'-toets.

72van 100

Impactscore

Richtinggevend

De Hoge Raad beantwoordt voor het eerst prejudiciële vragen over de samenloop van de vernietigingssanctie bij consumentenovereenkomsten op afstand en de algemene ongedaanmakingsregels, hetgeen structurele rechtsvormende betekenis heeft voor de rechtspraktijk rond consumentenrecht en e-commerce.

Belangrijkste punten

1Na volledige vernietiging ex art. 6:230v lid 3 BW behoudt de handelaar een vergoedingsrecht op grond van art. 6:203, 6:210 of 6:212 BW.
2De vergoeding is slechts verschuldigd 'voor zover dit redelijk is', waardoor de sanctionerende werking van de vernietiging intact blijft.
3Bij de redelijkheidstoets kan meewegen of de consument op zijn herroepingsrecht is gewezen en daar geen gebruik van heeft gemaakt.
4De vergoedingsplicht mag er niet toe leiden dat schending van de informatieplicht (art. 8 lid 2 Richtlijn consumentenrechten) feitelijk zonder doeltreffende en afschrikkende sanctie blijft.
5De uitspraak betreft beantwoording van prejudiciële vragen gesteld door Rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2023:4049).

Impactanalyse

Juridische impact

De Hoge Raad verduidelijkt de verhouding tussen de vernietigingssanctie van art. 6:230v lid 3 BW en de algemene verbintenisrechtelijke regels inzake ongedaanmaking, en stelt dat beide regimes naast elkaar kunnen bestaan mits de redelijkheidstoets de sanctionerende functie waarborgt. Dit arrest biedt lagere rechters een concreet kader voor de beoordeling van vergoedingsvorderingen van handelaren na vernietiging van consumentenovereenkomsten.

Praktische impact

Handelaren die de wettelijke informatieplicht bij overeenkomsten op afstand niet nakomen en geconfronteerd worden met vernietiging, kunnen toch een (gematigde) vergoeding claimen voor geleverde diensten of producten. Consumenten worden beschermd doordat de rechter de vergoeding kan beperken, maar zijn niet volledig gevrijwaard van enige betalingsverplichting.

Onderwerp-impact

Voor de online verkoop- en e-commercepraktijk betekent dit arrest dat handelaren bij schending van informatieverplichtingen niet automatisch alle aanspraak op vergoeding verliezen, maar dat rechters per geval moeten afwegen wat redelijk is, rekening houdend met de beschermingsdoelstelling van de consumentenrechtrichtlijn.

Samenvatting

In deze zaak beantwoordde de Hoge Raad op 4 oktober 2024 prejudiciële vragen van Rechtbank Rotterdam over de rechtsgevolgen van de vernietiging van een consumentenovereenkomst die via een overeenkomst op afstand of buiten de verkoopruimte tot stand is gekomen. De centrale vraag was of een handelaar, nadat de overeenkomst op grond van art. 6:230v lid 3 BW geheel is vernietigd wegens schending van de wettelijke informatieplicht, nog aanspraak kan maken op enige vergoeding voor de door hem geleverde prestaties. De Hoge Raad beantwoordt deze vraag bevestigend. Op grond van de algemene verbintenisrechtelijke bepalingen inzake onverschuldigde betaling (art. 6:203 BW), ongedaanmaking van niet in geld uit te drukken prestaties (art. 6:210 BW) en ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW) kan de handelaar in beginsel een vergoedingsvordering instellen, ook nadat de overeenkomst volledig is vernietigd. Bepalend daarbij is dat de vergoedingsverplichting telkens slechts geldt 'voor zover dit redelijk is'. Deze redelijkheidstoets is cruciaal: zij garandeert dat de vernietiging haar sanctionerende en afschrikkende werking behoudt in de zin van de Richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU). Een volledige vergoeding gelijk aan de contractuele waarde zou de informatieplicht-schending immers zonder effectieve sanctie laten. De rechter dient per geval af te wegen in welke mate een vergoeding gerechtvaardigd is, waarbij onder meer kan meewegen of de consument tijdig op zijn herroepingsrecht is gewezen en daar geen gebruik van heeft gemaakt. Dit arrest heeft richtinggevende betekenis voor de e-commerce- en consumentenrechtpraktijk. Het biedt zowel handelaren als consumenten duidelijkheid over hun positie na vernietiging, en geeft lagere rechters een concreet toetsingskader om de belangen van beide partijen evenwichtig af te wegen.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 29 september 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

72van 100

RichtinggevendLees toelichting ↓