Dwangsom ingevorderd bij illegale woningsplitsing door huurder
ECLI:NL:RVS:2026:6329, Raad van State, 28-10-2026, 202504635/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 21 juni 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Heerlen bij [appellant] een dwangsom van € 5.000,00 ingevorderd. Aangezien het college een melding had ontvangen over de splitsing van de woning die [appellant] huurt aan de [locatie] in Heerlen, heeft daar op 9 maart 2023 een controle plaatsgevonden. Tijdens de inspectie is geconstateerd dat de woning illegaal is gesplitst. De begane grond was op dat moment omgezet van een berging naar een woonruimte met eigen voorzieningen, die afzonderlijk werd gebruikt en verhuurd. Op de eerste verdieping waren een keuken, doucheopstelling en woonkamer aanwezig en op de tweede verdieping bevonden zich drie slaapkamers en een badkamer. Het college heeft vervolgens op 10 juli 2023 aan [appellant] een last onder dwangsom opgelegd om binnen acht weken de overtreding te beëindigen en beëindigd te houden. Als hij niet aan de last voldoet, verbeurt hij een dwangsom van € 5.000,00.
Kern van de zaak
Het college van Heerlen legde een last onder dwangsom op aan huurder [appellant] wegens illegale splitsing van zijn huurwoning. Na controle bleek de overtreding niet beëindigd, waarna de dwangsom van €5.000 werd ingevorderd. Appellant bestreed het invorderingsbesluit.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bekrachtigt het oordeel van de rechtbank dat het invorderingsbesluit terecht is gehandhaafd. Doorslaggevend is dat appellant niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij evident geen overtreder is of dat hij de overtreding evident niet in zijn macht had te beëindigen.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen vaste jurisprudentie over invordering van dwangsommen en stelt geen nieuwe rechtsnormen; de impact is beperkt tot de specifieke casus en bevestigt bestaand recht.
Belangrijkste punten
- 1Huurder maakte geen bezwaar tegen de last onder dwangsom, waardoor dit besluit in rechte vaststond; de procedure betreft uitsluitend het invorderingsbesluit.
- 2Bij invordering van een dwangsom geldt een beperkte toetsingsmaatstaf: slechts indien evident geen overtreding heeft plaatsgevonden of betrokkene evident geen overtreder is, blijft invordering achterwege.
- 3Appellant toonde niet aan dat hij toestemming van de verhuurder nodig had en die had geweigerd; concrete stukken ontbraken.
- 4Illegale woningsplitsing werd vastgesteld: begane grond omgezet van berging naar zelfstandige woonruimte met eigen voorzieningen.
- 5Het bestuursorgaan heeft bij invordering weinig beleidsruimte; de bewijslast om invordering te voorkomen rust op de overtreder.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strenge invorderingspraktijk bij lasten onder dwangsom: de 'evident geen overtreder'-maatstaf is een hoge drempel die de overtreder met concrete bewijzen moet overwinnen. Huurders kunnen zich niet zonder onderbouwing beroepen op afhankelijkheid van de verhuurder.
Praktische impact
Huurders die met een last onder dwangsom worden geconfronteerd wegens bouwovertredingen moeten tijdig bezwaar maken én aantoonbaar stappen zetten richting de verhuurder; stilzitten leidt vrijwel zeker tot invordering.
Onderwerp-impact
In de huur- en woningsector onderstreept dit dat huurders handhavingsrechtelijk als overtreder kunnen worden aangesproken voor illegale verbouwingen, ook als de feitelijke bouw door of met medeweten van de verhuurder is geschied.
Samenvatting
In deze zaak bij de Raad van State (28 oktober 2026) stond de invordering van een dwangsom centraal die het college van Heerlen had opgelegd aan een huurder wegens illegale splitsing van zijn woning. Tijdens een inspectie op 9 maart 2023 werd vastgesteld dat de begane grond van de huurwoning was omgezet van berging naar een zelfstandige woonruimte met eigen voorzieningen, die afzonderlijk werd verhuurd. Het college legde op 10 juli 2023 een last onder dwangsom op van €5.000. Bij hercontrole op 20 december 2023 bleek de overtreding niet beëindigd, waarna het college op 21 juni 2024 overging tot invordering. De huurder had geen bezwaar gemaakt tegen de last onder dwangsom zelf, zodat die in rechte vaststond. De procedure beperkte zich daarmee tot de rechtmatigheid van het invorderingsbesluit. De centrale juridische vraag was of appellant aannemelijk had gemaakt dat hij evident geen overtreder was of de overtreding evident niet in zijn macht had te beëindigen — de maatstaf die de bestuursrechter hanteert bij de beoordeling van invorderingsbesluiten. Zowel de rechtbank als de Raad van State oordeelden dat appellant hierin niet was geslaagd. Hij legde geen stukken over waaruit bleek dat de verhuurder toestemming had geweigerd voor het ongedaan maken van de splitsing. Ook uit zijn eerdere zienswijze en het verhandelde ter zitting kon niet worden afgeleid dat herstel zonder medewerking van de verhuurder onmogelijk was. Het invorderingsbesluit werd dan ook terecht gehandhaafd. De uitspraak bevestigt de bestaande, strenge lijn in de handhavingsjurisprudentie: de drempel om invordering van een dwangsom te voorkomen is hoog, en de bewijslast rust op de vermeende overtreder. Voor huurders betekent dit dat zij niet alleen tijdig bezwaar moeten maken tegen de opgelegde last, maar ook proactief en gedocumenteerd moeten aantonen dat herstel buiten hun macht ligt.