RvS: Taxatiewaarde Paleis Soestdijk terecht geheimgehouden
ECLI:NL:RVS:2026:6492, Raad van State, 04-11-2026, 202402425/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 11 november 2022 heeft de minister van Binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties besloten om de door [appellant] verzochte informatie niet openbaar te maken. De minister heeft besloten om de notitie op grond van artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Woo maar voor een deel openbaar te maken en openbaarmaking van bepaalde passages dus achterwege te laten. Volgens de minister wegen de economische en financiële belangen van de Staat zwaarder dan het belang van openbaarmaking van die passages. Daarvoor is van belang dat de taxatiewaarde en de onderbouwing daarvan inzicht geven in de gehanteerde taxatiesystematiek en daarmee in de taxaties van ander vastgoed in eigendom van de Staat. De economische en financiële belangen van de Staat kunnen worden geschaad als de taxatiewaarde en de onderbouwing daarvan openbaar zou worden, omdat andere marktpartijen dan weten welke afwegingskaders aan de taxatiewaarde ten grondslag liggen. Die marktpartijen kunnen die informatie bij onderhandelingen in hun voordeel gebruiken. Inzicht in het verschil tussen een taxatie- en markt-/verkoopwaarde geeft immers inzicht in de onderhandelingsruimte en -tactieken van de Staat. Dat de informatie inmiddels ouder dan vijf jaar is, leidt niet tot een andere afweging. De taxatiesystematiek wordt namelijk nog steeds toegepast bij andere vastgoedobjecten in eigendom van de Staat.
Kern van de zaak
Een burger verzocht op grond van de Wet open overheid (Woo) om openbaarmaking van een notitie van het Rijksvastgoedbedrijf uit 2017 met de taxatiewaarde van Landgoed Paleis Soestdijk. De minister weigerde bepaalde passages openbaar te maken omdat dit de economische en financiële belangen van de Staat zou schaden. De appellant ging hiertegen in beroep.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bekrachtigt het oordeel van de rechtbank dat de minister terecht een deel van de notitie niet openbaar heeft gemaakt op grond van artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Woo. De doorslaggevende reden is dat de taxatiesystematiek nog steeds wordt toegepast bij andere staatsvastgoed en openbaarmaking marktpartijen inzicht geeft in de onderhandelingsruimte van de Staat.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt bestaande Woo-jurisprudentie over economische belangen van de overheid en voegt geen fundamenteel nieuwe rechtsnorm toe, maar heeft wel praktische betekenis voor de behandeling van Woo-verzoeken over staatsvastgoedtaxaties.
Belangrijkste punten
- 1Openbaarmaking van taxatiewaarden en onderbouwing kan de economische en financiële belangen van de Staat schaden.
- 2De leeftijd van de informatie (ouder dan vijf jaar) doet niet af aan de beschermwaardigheid, zolang de taxatiesystematiek nog wordt toegepast.
- 3Inzicht in het verschil tussen taxatie- en marktwaarde geeft marktpartijen een onderhandelingsvoordeel ten opzichte van de Staat.
- 4De weigeringsgrond van artikel 5.1, tweede lid, onder b, Woo (economische en financiële belangen van de Staat) rechtvaardigt gedeeltelijke openbaarmaking.
- 5De uniciteit van het vastgoedobject (Paleis Soestdijk) verandert niets, omdat de taxatiesystematiek generiek toepasbaar is op ander staatsvastgoed.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat de tijdsfactor bij Woo-verzoeken over taxatiemethoden beperkt gewicht heeft zolang de gehanteerde systematiek actueel blijft, wat de reikwijdte van de economische-belangen-weigeringsgrond bevestigt.
Praktische impact
Burgers en journalisten die Woo-verzoeken indienen over taxaties van staatsvastgoed zullen doorgaans geen inzage krijgen in de methodologische onderbouwing, ook niet bij historische transacties.
Onderwerp-impact
Voor het beheer en de verkoop van vastgoed in staatseigendom betekent deze uitspraak dat taxatiesystematiek structureel als vertrouwelijk kan worden aangemerkt zolang zij operationeel in gebruik is.
Samenvatting
Deze zaak betreft een Woo-verzoek van een burger die in oktober 2022 vroeg om openbaarmaking van een interne notitie van het Rijksvastgoedbedrijf uit 2017, waarin verslag wordt gedaan van een door Ecorys opgesteld taxatierapport over de marktwaarde van Landgoed Paleis Soestdijk. De minister besloot de notitie slechts gedeeltelijk openbaar te maken en hield bepaalde passages achter op grond van artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Wet open overheid (Woo), dat openbaarmaking toestaat te weigeren ter bescherming van de economische en financiële belangen van de Staat. De minister onderbouwde dit besluit met de stelling dat de taxatiewaarden en de methodologische onderbouwing inzicht geven in de taxatiesystematiek die het Rijksvastgoedbedrijf ook bij andere staatseiendommen toepast. Als marktpartijen kennis zouden nemen van de gehanteerde afwegingskaders en het verschil tussen taxatiewaarde en werkelijke marktwaarde, zouden zij daarmee bij onderhandelingen een voordeel kunnen behalen ten koste van de Staat. Het feit dat de informatie al ouder dan vijf jaar was, achtte de minister niet doorslaggevend, omdat de systematiek onveranderd actueel in gebruik bleef. De rechtbank gaf de minister gelijk, en de Raad van State bevestigt dit oordeel. De centrale juridische vraag was of de tijdsfactor en de uniciteit van Paleis Soestdijk reden gaven om de weigeringsgrond niet toe te passen. De Raad beantwoordt dit ontkennend: de taxatiesystematiek is generiek van aard en wordt nog steeds gebruikt, waardoor de risico's voor staatsvastgoedonderhandelingen reëel blijven. Het belang van openbaarmaking weegt niet op tegen het risico dat marktpartijen inzicht krijgen in de onderhandelingstactiek en -ruimte van de Staat. De uitspraak bevestigt dat bij lopende of herbruikbare overheidssystematiek de leeftijd van documenten een beperkte rol speelt bij de beoordeling van economische weigeringsgronden onder de Woo.