Informatie delen met AIVD geen besluit in zin Awb
ECLI:NL:RVS:2026:6480, Raad van State, 04-11-2026, 202405605/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij e-mail van 10 december 2023 heeft [appellant] bezwaar gemaakt tegen het door de korpschef van politie delen van informatie met de AIVD. Bij besluit van 23 februari 2024 heeft de korpschef het bezwaar van [appellant] niet-ontvankelijk verklaard. Het bezwaar is volgens haar kennelijk niet-ontvankelijk. [appellant] heeft op 10 december 2023 bezwaar gemaakt tegen het door de korpschef delen van informatie met de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Hij heeft de korpschef op 25 januari 2024 in gebreke gesteld omdat niet tijdig op zijn bezwaar is beslist. Namens de korpschef is op 7 februari 2024 aan [appellant] meegedeeld dat het delen van informatie met de AIVD een feitelijke handeling is. Tegen deze feitelijke handeling kan geen bezwaar worden gemaakt. De korpschef heeft vervolgens in het besluit van 23 februari 2024 het bezwaar niet-ontvankelijk verklaard. Omdat zij meent dat het kennelijk niet-ontvankelijk is, is volgens de korpschef ook op grond van artikel 4:17, zesde lid, aanhef en onder c, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), zoals dit artikel destijds luidde, geen dwangsom verschuldigd.
Kern van de zaak
Appellant maakte bezwaar tegen het feit dat de korpschef informatie over hem had gedeeld met de AIVD. Hij stelde dat dit een besluit was in de zin van de Awb met vergaande, onomkeerbare gevolgen. De korpschef verklaarde het bezwaar niet-ontvankelijk omdat het om een feitelijke handeling ging.
Beslissing van de rechter
De Raad van State behandelt het hoger beroep van appellant tegen het oordeel van de rechtbank dat het delen van informatie met de AIVD geen besluit is in de zin van artikel 1:3 Awb, maar een feitelijke handeling waartegen geen bezwaar openstaat. De rechtbank verklaarde het bezwaar terecht niet-ontvankelijk omdat geen sprake is van een op rechtsgevolg gerichte schriftelijke beslissing.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt bestaande rechtspraak over het besluitbegrip in de Awb en heeft geen fundamenteel vernieuwend karakter, maar is relevant voor de afbakening van rechtsbescherming bij gegevensdeling met inlichtingendiensten. De uitspraak is bovendien slechts gedeeltelijk beschikbaar, wat enige onzekerheid over de uiteindelijke motivering meebrengt.
Belangrijkste punten
- 1Het delen van politiegegevens met de AIVD wordt gekwalificeerd als een feitelijke handeling, niet als een appellabel besluit in de zin van artikel 1:3 Awb.
- 2Appellant kon niet aannemelijk maken dat de informatieverstrekking op schrift was gesteld, wat een vereiste is voor besluiikwalificatie.
- 3Appellant beriep zich in analogie op de treiteraanpak-uitspraak (ECLI:NL:RVS:2024:2715), maar de Afdeling volgt dit argument kennelijk niet.
- 4Omdat het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk was, is op grond van artikel 4:17, zesde lid, aanhef en onder c, Awb geen dwangsom verschuldigd.
- 5Overgang van gegevens van het Wpg-regime naar het Wiv-regime brengt minder rectificatie- en vernietigingsmogelijkheden mee, maar maakt de handeling juridisch nog geen besluit.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat informatieverstrekking door de politie aan de AIVD buiten het bestuursrechtelijke besluitbegrip valt, waardoor burgers hiertegen geen bezwaar en beroep kunnen instellen via de reguliere Awb-route. Dit beperkt de mogelijkheden voor rechtsbescherming bij gegevensdeling tussen veiligheidsdiensten.
Praktische impact
Burgers wier gegevens door de politie aan de AIVD worden verstrekt, kunnen hiertegen niet via bezwaar en beroep opkomen onder de Awb. Zij zijn aangewezen op andere rechtsbeschermingsmechanismen, zoals de klachtprocedure bij de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD).
Onderwerp-impact
De uitspraak is relevant voor de praktijk van gegevensdeling tussen politie en inlichtingendiensten en raakt de bescherming van persoonsgegevens in de veiligheidsketen, waarbij het Wiv-regime minder sterke individuele rechten biedt dan de Wpg.
Samenvatting
Deze zaak draait om de vraag of het delen van politiegegevens met de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) door de korpschef een besluit is in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), waartegen bezwaar en beroep openstaan. Appellant had in december 2023 bezwaar gemaakt tegen deze informatieverstrekking, stellende dat daarmee een onomkeerbaar proces in gang werd gezet met vergaande gevolgen voor zijn rechtspositie. Zodra gegevens van het politiegegevensregime (Wpg) overgaan naar het Wiv-regime van de AIVD, zijn de mogelijkheden voor rectificatie en vernietiging beperkter en kunnen gegevens worden gedeeld met buitenlandse diensten. De korpschef verklaarde het bezwaar niet-ontvankelijk omdat het om een feitelijke handeling gaat, niet om een besluit. De rechtbank bevestigde dit oordeel: appellant had niet aannemelijk gemaakt dat de informatieverstrekking op schrift was gesteld, en de handeling was bovendien niet gericht op enig rechtsgevolg – twee kernvereisten voor het besluitbegrip. In hoger beroep betoogt appellant onder meer dat de Afdeling in analogie zou moeten aansluiten bij haar uitspraak van 3 juli 2024 over de treiteraanpak (ECLI:NL:RVS:2024:2715), waarin een vergelijkbare feitelijke handeling met vergaande gevolgen gelijk werd gesteld aan een besluit. De Raad van State lijkt dit betoog niet te volgen. De uitspraak bevestigt daarmee dat gegevensverstrekking door de politie aan de AIVD buiten het bereik van de Awb-rechtsbescherming valt. Burgers die menen dat hun gegevens ten onrechte zijn gedeeld, zijn aldus aangewezen op alternatieve wegen zoals de CTIVD. De uitspraak is slechts gedeeltelijk beschikbaar, zodat de volledige motivering van de Afdeling met enige onzekerheid moet worden beoordeeld.