Jordanië moet proceskosten zekerstellen in arbitragezaak
ECLI:NL:GHDHA:2026:3035, Gerechtshof Den Haag, 13-10-2026, 200.363.433/01
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Incident zekerheidstelling proceskosten. Immuniteit van jurisdictie.
Kern van de zaak
Het Koninkrijk Jordanië heeft bij de Nederlandse rechter vernietiging gevorderd van een arbitraal vonnis van 31 juli 2025. Gedaagde Stucky c.s. vorderde in incident dat Jordanië zekerheid stelt voor proceskosten (€ 27.476), nu Jordanië geen woon- of verblijfplaats in Nederland heeft en eerdere proceskosten onbetaald liet.
Beslissing van de rechter
Het Gerechtshof Den Haag wijst de incidentele vordering tot zekerheidstelling toe. Het hof verwerpt Jordanië's verweren dat artikel 224 Rv niet op hem van toepassing zou zijn als oorspronkelijk gedaagde in de arbitrage, alsmede het beroep op staatsimmuniteit van jurisdictie op grond van het Europees Immuniteitsverdrag, het VN-Immuniteitsverdrag en internationaal gewoonterecht.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft betekenis voor de praktijk van internationale arbitrage en staatsimmuniteit in Nederlandse procedures, maar betreft een incidentele beslissing van een gerechtshof zonder prejudiciële werking; de hoofdzaak (vernietiging arbitraal vonnis) moet nog worden beslist.
Belangrijkste punten
- 1Artikel 224 lid 1 Rv verplicht partijen zonder woon- of verblijfplaats in Nederland tot zekerheidstelling voor proceskosten op vordering van de wederpartij.
- 2Jordanië betoogde dat het als oorspronkelijk gedaagde in de arbitrage buiten de reikwijdte van artikel 224 Rv valt, maar het hof verwerpt dit verweer.
- 3Jordanië deed subsidiair beroep op staatsimmuniteit van jurisdictie en executie (art. 17 Europees Immuniteitsverdrag, art. 24 lid 2 VN-Immuniteitsverdrag en gewoonterecht), ook dit verweer wordt verworpen.
- 4Onbetwist is dat Jordanië geen woon- of gewone verblijfplaats in Nederland heeft en dat eerdere proceskosten uit de arbitrageprocedure onbetaald zijn gebleven.
- 5De proceskosten worden begroot op € 27.476, waarvoor zekerheid gesteld dient te worden.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat een buitenlandse staat die een vernietigingsprocedure bij de Nederlandse rechter initieert als 'eiser' in de zin van artikel 224 Rv wordt aangemerkt, ongeacht zijn rol in de onderliggende arbitrage. Tevens bevestigt het hof dat staatsimmuniteit niet afdoet aan de verplichting tot zekerheidstelling in een door de staat zelf aanhangig gemaakte procedure.
Praktische impact
Buitenlandse staten die in Nederland arbitrale vonnissen willen laten vernietigen, moeten rekening houden met de plicht zekerheid te stellen voor proceskosten; onbetaalde eerdere kosten versterken de positie van de wederpartij bij het vorderen van zekerheidstelling.
Onderwerp-impact
In arbitragegerelateerde procedures waarbij overheidspartijen betrokken zijn, biedt deze uitspraak private wederpartijen een effectief instrument om financiële risico's van kostenveroordeling te mitigeren via zekerheidstelling.
Samenvatting
In deze procedure heeft het Koninkrijk Jordanië bij het Gerechtshof Den Haag de vernietiging gevorderd van een arbitraal vonnis dat op 31 juli 2025 tegen hem werd gewezen. Gedaagde Stucky c.s. stelde in een incident dat Jordanië op grond van artikel 224 lid 1 Rv zekerheid diende te stellen voor de proceskosten, begroot op € 27.476. Aan dit verzoek legden zij ten grondslag dat Jordanië geen woon- of gewone verblijfplaats in Nederland heeft en dat reeds eerder uitgesproken proceskosten onbetaald zijn gebleven. Jordanië verweerde zich op twee gronden. Ten eerste betoogde het dat artikel 224 Rv uitsluitend ziet op oorspronkelijke eisers, en dat het in de onderliggende arbitrageprocedure als gedaagde optrad, waardoor de bepaling niet op hem van toepassing zou zijn. Ten tweede deed Jordanië subsidiair een beroep op staatsimmuniteit van jurisdictie en executie, gebaseerd op artikel 17 van het Europees Immuniteitsverdrag, artikel 24 lid 2 van het VN-Immuniteitsverdrag en het internationaal gewoonterecht. Het hof verwerpt beide verweren en wijst de incidentele vordering toe. Met betrekking tot de eerste grond oordeelt het hof kennelijk dat Jordanië, door zelf de vernietigingsprocedure bij de Nederlandse rechter aanhangig te maken, als eiser in de zin van artikel 224 Rv moet worden beschouwd, los van zijn hoedanigheid in de arbitrage. Ten aanzien van het immuniteitsverweer stelt het hof vast dat staatsimmuniteit niet in de weg staat aan de zekerheidstellingsverplichting in een procedure die de staat zelf heeft geïnitieerd. Deze uitspraak is relevant voor de bredere praktijk van internationale arbitrage waarbij soevereine staten als procespartij optreden voor Nederlandse rechters, en biedt private wederpartijen een concreet instrument om financiële risico's te beperken.