JurispRadar
ECLI:NL:HR:2026:1825Middel38/100

Hoge Raad: abstracte schadebegroting kartelvordering onvoldoende onderbouwd

ECLI:NL:HR:2026:1825, Hoge Raad, 06-11-2026, 24/01745, 24/01746, 24/01748

Hoge RaadUitspraak: 6 november 2026Publicatie: 6 november 2026
Procedure:Cassatie
Zaaknummer:24/01745

Inhoudsindicatie

(officieel, Rechtspraak.nl)

Europees mededingingsrecht. Burgerlijk procesrecht. Aansprakelijkheidsrecht. Spanstaalkartel. Koerswijziging hof ontoelaatbaar? Verhouding hoofdprocedure en schadestaatprocedure (art. 612 Rv; art. 615 Rv). Hoofdelijke aansprakelijkheid moedervennootschappen; voornemen tot stellen van prejudiciële vraag aan HvJEU. Bindende eindbeslissing over wijze van schadebegroting?

Kern van de zaak

DB c.s. (vermoedelijk Deutsche Bahn of vergelijkbare rechtspersonen) vordert schadevergoeding wegens kartelinbreuk. De verweerders betwisten dat de vordering voldoende is onderbouwd, nu DB c.s. slechts economische modellen presenteert zonder concrete transactiegegevens. Het geschil betreft zowel de aansprakelijkheid, het causaal verband als de begroting van schade.

Beslissing van de rechter

Het hof oordeelt dat de overgelegde gegevens onvoldoende zijn en dat zonder concrete transactiegegevens geen beoordeling van aansprakelijkheid, causaal verband of schade mogelijk is; DB c.s. krijgt echter de gelegenheid haar stellingen aan te vullen. De Hoge Raad behandelt vervolgens de procesrechtelijke bindingskwestie aan het tussenarrest en de toepasselijkheid van het hoor-en-wederhoorbeginsel.

38van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak is relevant voor de praktijk van kartelschadeclaims met een internationale dimensie, maar betreft grotendeels een bevestiging van reeds bekende Duitse rechtspraak en een procedurele tussenbeslissing; de uiteindelijke uitkomst staat nog niet vast.

Belangrijkste punten

  • 1Economische modellen zonder concrete transactiegegevens zijn onvoldoende voor onderbouwing van kartelschadevorderingen naar Duits recht
  • 2Naar Duits recht ontstaat een zelfstandige vordering per individuele transactie; abstracte benaderingen worden afgewezen
  • 3Het hof is na een mondelinge behandeling niet gebonden aan eerdere beslissingen in een tussenarrest (HR 20 maart 2020, ECLI:NL:HR:2020:472)
  • 4DB c.s. voldoet niet aan de Aktivlegitimation-vereisten voor elke afzonderlijke eisende rechtspersoon
  • 5Het hof biedt DB c.s. de mogelijkheid haar stellingen aan te vullen voordat de vordering definitief wordt beoordeeld

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt dat bij grensoverschrijdende kartelschadevorderingen waarbij Duits recht van toepassing is, concrete transactiegegevens onmisbaar zijn en abstracte economische modellen onvoldoende grondslag bieden. Tevens wordt de procesrechtelijke regel herhaald dat een hof na mondelinge behandeling niet gebonden is aan beslissingen in een tussenarrest.

Praktische impact

Eisers in kartelschadezaken die Duits recht toepassen, moeten per transactie concrete gegevens aanleveren; het volstaat niet om te steunen op econometrische modellen of abstracte marktanalyses. Rechtspersonen die als medeëisers optreden, dienen bovendien elk afzonderlijk hun vorderingsgerechtigdheid te onderbouwen.

Onderwerp-impact

Voor kartelschadeclaims in de transport- en infrastructuursector (vermoedelijk spoorwegkartel) geldt dat de bewijslat hoog ligt en dat Europese follow-on-vorderingen zorgvuldig moeten worden onderbouwd met transactiebewijs.

Samenvatting

In deze zaak vordert DB c.s. — naar alle waarschijnlijkheid een groep rechtspersonen gelieerd aan Deutsche Bahn — schadevergoeding wegens een kartelinbreuk. De verweerders stellen dat de overgelegde onderbouwing, bestaande uit economische modellen zonder concrete transactiegegevens, volstrekt onvoldoende is om aansprakelijkheid, causaal verband en schade te kunnen beoordelen. Bovendien voldoet DB c.s. niet aan de Aktivlegitimation-vereisten van het toepasselijke Duitse recht, die inhouden dat iedere eisende rechtspersoon afzonderlijk haar vorderingsgerechtigdheid moet aantonen. Het hof geeft de verweerders op dit punt gelijk: de ingediende gegevens schieten tekort. Uit de door verweerders overgelegde Duitse jurisprudentie blijkt dat een zelfstandige vordering ontstaat per individuele transactie en dat de Duitse rechter concrete transactiegegevens noodzakelijk acht; bij ontbreken daarvan worden vergelijkbare vorderingen afgewezen of wordt een aanvullend bevel gegeven. DB c.s. heeft geen overtuigende tegenjurisprudentie aangeleverd die haar abstracte benadering rechtvaardigt. Toch wijst het hof de vordering niet onmiddellijk af, maar biedt het DB c.s. de kans haar stellingen aan te vullen met concrete gegevens. Parallel daaraan speelt een procesrechtelijke kwestie: het hof overweegt dat het na een mondelinge behandeling niet gebonden is aan beslissingen in een tussenarrest, conform de lijn van de Hoge Raad van 20 maart 2020. Aan het beginsel van hoor en wederhoor is voldaan, nu de uitleg van het Duitse recht tijdens de zitting van november 2023 uitvoerig is besproken. De Hoge Raad bevestigt deze procesrechtelijke benadering. Voor de praktijk onderstreept de zaak dat eisers in internationale kartelschadeprocedures per transactie concreet bewijs moeten overleggen en dat economische modellen alleen onvoldoende zijn.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 6 november 2026 met claude-sonnet-4-6
Originele uitspraak
38van 100
MiddelLees toelichting ↓

Meer Aansprakelijkheidsrecht

Hoge Raad·6 nov 2026
Contractenrecht
Aansprakelijkheidsrecht
Schadevergoeding
Overheid
ECLI:NL:HR:2026:1820

Hoge Raad: onrechtmatig handelen derde irrelevant bij boetematiguning

62/100Bekijk
Raad van State·4 nov 2026
Bestuursrecht
Aansprakelijkheidsrecht
Schadevergoeding
Overheid
ECLI:NL:RVS:2026:6508

Raad van State kent hogere mijnbouwschadevergoeding toe aan Groninger eigenaar

38/100Bekijk
Gerechtshof Den Haag·3 nov 2026
Contractenrecht
Aansprakelijkheidsrecht
Schadevergoeding
Verzekering
ECLI:NL:GHDHA:2026:3097

Achmea hoeft gewasschade Royal Peppers niet te vergoeden

28/100Bekijk
Raad van State·29 okt 2026
Bestuursrecht
Aansprakelijkheidsrecht
Schadevergoeding
Overheid
ECLI:NL:RVS:2026:6242

Hoger beroep asielzaak ongegrond wegens eerder precedent grensdetentie

12/100Bekijk
Alle uitspraken in dit rechtsgebied