Hof verwijst zaak Zhnyva/Gazprom terug naar rechtbank
ECLI:NL:GHDHA:2026:1843, Gerechtshof Den Haag, 09-06-2026, 200.356.298/01
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Verzoek tot verlof tot tenuitvoerlegging in Nederland van een ten laste van de Russische vennootschap Gazprom International Ltd gewezen Oekraïens vonnis waarin Gazprom is aangemerkt als alter ego van de Russisiche Federatie en hoofdelijk met deze laatste is veroordeeld tot vergoeding van door deze laatste veroorzaakte schade. Aan de Russische Federatie komt in dat verband geen immuniteit van jurisdictie toe.
Kern van de zaak
Zhnyva (vermoedelijk een Oekraïense partij) is in hoger beroep gegaan tegen een beschikking van de rechtbank Den Haag van 5 juni 2025 in een procedure tegen Gazprom (gelieerd aan de Russische Federatie). De rechtbank had het verzoek kennelijk niet inhoudelijk beoordeeld, waarna Zhnyva hoger beroep instelde.
Beslissing van de rechter
Het Gerechtshof Den Haag verwijst de zaak terug naar de rechtbank Den Haag voor een inhoudelijke beoordeling van het verzoek. De doorslaggevende reden lijkt te zijn dat de rechtbank heeft nagelaten het verzoek inhoudelijk te behandelen, mogelijk in verband met een kwestie rond staatsimmuniteit van de Russische Federatie.
Impactscore
MiddelDe procedurele terugverwijzing is op zichzelf geen inhoudelijke rechtsontwikkeling, maar de onderliggende kwestie van staatsimmuniteit in oorlogscontext is maatschappelijk en juridisch relevant. De impactscore blijft gematigd omdat het fragment onvolledig is en de inhoudelijke beslissing nog moet volgen.
Belangrijkste punten
- 1Het hof verwijst de zaak terug naar de rechtbank voor inhoudelijke beoordeling, wat impliceert dat de rechtbank ten onrechte niet tot de inhoud is gekomen.
- 2De zaak betreft vermoedelijk staatsimmuniteit van de Russische Federatie in de context van oorlogsgerelateerde schade (Oekraïne), gezien de betrokken partijen en de aangehaalde literatuur.
- 3Bezwaar van Zhnyva tegen laat ingediende producties van Gazprom (producties 51-53) werd verworpen: productie 51 was tijdig, productie 52 betrof een recent arrest dat Gazprom redelijkerwijs niet eerder kon inbrengen, productie 53 een wetenschappelijk manuscript.
- 4Gazprom beriep zich onder meer op een opinie van partijdeskundige prof. dr. C. Ryngaert over staatsimmuniteit.
- 5De tekst is onvolledig; de volledige motivering van het hof en de exacte grondslag van het verzoek zijn niet uit het fragment af te leiden.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak raakt het leerstuk van staatsimmuniteit in civiele procedures tegen entiteiten gelieerd aan de Russische Federatie en sluit aan bij een reeks Haagse uitspraken over de reikwijdte van immuniteit in oorlogsgerelateerde schadevorderingen. De terugverwijzing verplicht de rechtbank tot een inhoudelijke toetsing die eerder achterwege bleef.
Praktische impact
Voor Zhnyva betekent de terugverwijzing dat de procedure opnieuw begint bij de rechtbank, wat verdere vertraging oplevert. Gazprom moet zich alsnog inhoudelijk verweren voor de rechtbank.
Onderwerp-impact
De zaak is relevant voor Oekraïense (rechts)personen die schade lijden door Russisch overheidsoptreden en verhaal zoeken via Nederlandse rechter; de uitkomst van de inhoudelijke behandeling kan precedentwerking hebben voor vergelijkbare vorderingen.
Samenvatting
In deze procedure bij het Gerechtshof Den Haag staat een geschil centraal tussen Zhnyva (vermoedelijk een Oekraïense partij) en Gazprom, waarbij de Russische Federatie ook een rol speelt. Zhnyva is in hoger beroep gegaan van een beschikking van de rechtbank Den Haag van 5 juni 2025, nadat de rechtbank het verzoek kennelijk niet inhoudelijk had beoordeeld. Het hof heeft de zaak terugverwezen naar de rechtbank voor een inhoudelijke beoordeling, wat suggereert dat de rechtbank ten onrechte niet aan de inhoud is toegekomen — mogelijk vanwege een onjuiste toepassing van het leerstuk van staatsimmuniteit met betrekking tot de Russische Federatie. Tijdens de procedure in hoger beroep maakte Zhnyva bezwaar tegen de late indiening van drie producties door Gazprom (producties 51-53). Het hof verwierp dit bezwaar: productie 51, een aanvullende opinie van partijdeskundige prof. dr. C. Ryngaert over staatsimmuniteit, was tijdig ingediend. Productie 52 betrof een commentaar op een recent arrest van het hof van 24 februari 2026 (Gazprom/DETK), dat Gazprom redelijkerwijs niet eerder in het geding had kunnen brengen en waarop Zhnyva voldoende kon reageren. Productie 53 betrof een wetenschappelijk manuscript over staatsimmuniteit en oorlogsgerelateerde schade voor Oekraïense slachtoffers. De zaak raakt aan het maatschappelijk en juridisch actuele vraagstuk van staatsimmuniteit bij schadeclaims wegens oorlogshandelingen, een thema dat de Nederlandse rechter in meerdere procedures bezighoudt. De volledige motivering van het hof en de precieze grondslag van het verzoek zijn op basis van het beschikbare fragment niet volledig te reconstrueren. De inhoudelijke beoordeling zal plaatsvinden bij de rechtbank Den Haag.