Dwangsom arbeidsmigranten ingevorderd ondanks bezwaar constateringsrapport

Samenvatting

De eigenaren van een woning in Opperdoes werden door de gemeente Medemblik aangesproken op illegale bewoning van hun pand door arbeidsmigranten. Dit leverde een overtreding op van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), dat vereist dat voor het gebruik van een bouwwerk in afwijking van het bestemmingsplan een omgevingsvergunning aanwezig is. In september 2021 legde het college een last onder dwangsom op van €10.000 ineens. Appellanten maakten hiertegen geen bezwaar, waardoor dit besluit onherroepelijk werd. Uit controles op 1 en 2 augustus 2022 bleek dat de overtreding voortduurde; het college vorderde daarop de verbeurde dwangsom in. Voor de rechtbank en vervolgens de Raad van State voerden appellanten aan dat het constateringsrapport van augustus 2022 te summier was om de verbeurte rechtsgeldig vast te stellen: de vijf aangetroffen personen zouden niet zijn geïdentificeerd, de bron van de klacht was onbekend, er waren geen gespreksverslagen en de foto's waren onduidelijk. De Raad van State volgde dit betoog niet. In de invorderingsprocedure kan de rechtmatigheid van de oorspronkelijke last niet meer worden betwist; het enige relevante toetsingskader is of de overtreding daadwerkelijk is voortgezet én of bijzondere omstandigheden tot matiging of afzien van invordering nopen. Het constateringsrapport werd voldoende geacht om de voortdurende overtreding aan te tonen. Bijzondere omstandigheden die het college hadden moeten bewegen van invordering af te zien, werden niet vastgesteld. De Raad van State bevestigde daarmee het oordeel van de rechtbank en verklaarde het hoger beroep ongegrond. De uitspraak illustreert het belang van tijdig aanvechten van handhavingsbesluiten: wie dat nalaat, kan later in de invorderingsfase slechts in beperkte mate verweer voeren.