Schadevergoeding toegewezen wegens overschrijding redelijke termijn
ECLI:NL:RVS:2026:6223, Raad van State, 21-10-2026, 202404703/2/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)De Afdeling bestuursrechtspraak heeft het onderzoek heropend ter voorbereiding van een nadere uitspraak na de uitspraak van 2 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5183, omtrent de gevorderde schadevergoeding vanwege overschrijding van de redelijke termijn. [appellante] heeft de Afdeling verzocht om vergoeding van schade omdat de redelijke termijn is overschreden. De redelijke termijn is overschreden als de duur van de totale procedure te lang is. Voor een procedure als deze die uit een bezwaarprocedure en twee rechterlijke instanties bestaat, is in beginsel een totale lengte van ten hoogste vier jaar redelijk. Hierbij wordt een half jaar gerekend voor de behandeling van het bezwaar, anderhalf jaar voor de behandeling van het beroep en twee jaar voor de behandeling van het hoger beroep. De termijn begint op het moment van ontvangst van het bezwaarschrift door het bestuursorgaan.
Kern van de zaak
Appellante verzocht de Raad van State om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn in een bestuursrechtelijke procedure die bestond uit een bezwaarprocedure en twee rechterlijke instanties. Het bezwaarschrift werd ontvangen op 22 februari 2022. De totale procedure duurde langer dan de toegestane vier jaar.
Beslissing van de rechter
Het verzoek om schadevergoeding is toegewezen. De redelijke termijn is met zes en een halve maand overschreden, wat leidt tot een forfaitaire vergoeding van € 1.000,00 (€ 375,00 ten laste van het college van B&W van Noardeast-Fryslân en € 625,00 ten laste van de Staat). Doorslaggevend is de vaste jurisprudentie dat bij bezwaar plus twee rechterlijke instanties een totale termijn van vier jaar redelijk is.
Impactscore
LaagHet betreft een routinematige toepassing van vaste jurisprudentie over redelijke termijn en forfaitaire schadevergoeding, zonder nieuwe rechtsontwikkeling. De financiële bedragen zijn beperkt.
Belangrijkste punten
- 1De redelijke termijn voor bezwaar en twee rechterlijke instanties bedraagt in beginsel vier jaar (0,5 jaar bezwaar, 1,5 jaar beroep, 2 jaar hoger beroep).
- 2De overschrijding van zes en een halve maand wordt verdeeld over bestuursorgaan (3/8), rechtbank (2/8) en Afdeling (3/8).
- 3De Afdeling hanteert een forfaitaire vergoeding van € 500,00 per half jaar overschrijding, resulterend in € 1.000,00 totaal.
- 4De vergoeding wordt omgeslagen naar rato van toegerekende overschrijding: € 375,00 voor het college en € 625,00 voor de Staat.
- 5Bij de proceskostenvergoeding wordt wegingsfactor 'licht' (0,5) gehanteerd.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn van de Afdeling inzake forfaitaire schadevergoeding bij schending van de redelijke termijn (art. 6 EVRM) en de verdeling daarvan over bestuursorgaan en rechterlijke instanties. Er worden geen nieuwe rechtsregels gesteld.
Praktische impact
Appellante ontvangt in totaal € 1.000,00 schadevergoeding wegens de te lange duur van de procedure, te betalen door zowel de gemeente Noardeast-Fryslân als de Staat. Beide partijen dragen ook proceskosten.
Onderwerp-impact
Voor overheden benadrukt dit opnieuw het belang van voortvarende afhandeling van bezwaar- en beroepsprocedures, nu termijnoverschrijding leidt tot verplichte schadevergoeding aan de burger.
Samenvatting
In deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 21 oktober 2026 staat de vraag centraal of appellante recht heeft op schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn in een bestuursrechtelijke procedure tegen het college van burgemeester en wethouders van Noardeast-Fryslân. De procedure omvatte een bezwaarprocedure en twee rechterlijke instanties, waarvoor de Afdeling in beginsel een totale redelijke termijn van vier jaar hanteert: een half jaar voor bezwaar, anderhalf jaar voor beroep en twee jaar voor hoger beroep. De termijn begon te lopen bij ontvangst van het bezwaarschrift op 22 februari 2022. De Afdeling stelt vast dat de redelijke termijn in deze zaak met zes en een halve maand is overschreden. Deze overschrijding wordt verdeeld over de drie betrokken instanties: 3/8 deel aan het college van B&W, 2/8 deel aan de rechtbank en 3/8 deel aan de Afdeling zelf. Op grond van de vaste forfaitaire vergoeding van € 500,00 per half jaar overschrijding wordt de totale schadevergoeding vastgesteld op € 1.000,00. Het college van Noardeast-Fryslân wordt veroordeeld tot betaling van € 375,00 en de Staat der Nederlanden tot betaling van € 625,00, onderverdeeld tussen de minister van Justitie en Veiligheid (€ 250,00) en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (€ 375,00). Het verzoek wordt volledig toegewezen. Bij de proceskostenveroordeling wordt wegingsfactor 'licht' (0,5) toegepast. De uitspraak is een standaardtoepassing van de vaste Afdelingsjurisprudentie over redelijke termijn en kent geen nieuw rechtsvormend karakter.