Aanbouw serre en schuur zonder vergunning: dwangsom gehandhaafd
ECLI:NL:RVS:2026:6206, Raad van State, 21-10-2026, 202404594/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 21 juni 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Ede [appellante] onder oplegging van een dwangsom gelast een serre en een schuur op het perceel [locatie] in Otterlo (het perceel) te verwijderen en verwijderd te houden. Op het perceel is een recreatiewoning aanwezig. [appellante] is eigenaar van het perceel en van de recreatiewoning die is gelegen op recreatiepark "De Zanding". Op 10 februari 2022 heeft een toezichthouder van de gemeente geconstateerd dat zonder een omgevingsvergunning aan een gevel van de recreatiewoning een aanbouw in de vorm van een serre is gebouwd van 13,6 m². Verder is geconstateerd dat een schuur is gebouwd van 6 m². Bij besluit van 21 juni 2022 is aan [appellante] een last onder dwangsom opgelegd, strekkende tot het verwijderen en verwijderd houden van de serre en de schuur. Uit het besluit volgt dat de serre en de schuur zijn gebouwd zonder een omgevingsvergunning voor het bouwen als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wabo en dat de recreatiewoning in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan "Recreatiepark De Zanding" daardoor een grotere (grond)oppervlakte heeft dan is toegestaan.
Kern van de zaak
Eigenaar van een recreatiewoning op Recreatiepark De Zanding bouwde zonder omgevingsvergunning een serre van 13,6 m² en een schuur van 6 m², waardoor de maximale toegestane oppervlakte van 75 m² werd overschreden. Het college legde een last onder dwangsom op. Appellante vocht deze handhaving aan via rechtbank en Raad van State.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard en de uitspraak van de rechtbank is bevestigd. Doorslaggevend is dat de bouwwerken zonder omgevingsvergunning zijn opgericht en in strijd zijn met het bestemmingsplan, terwijl geen bijzondere omstandigheden zijn gebleken die handhaving onevenredig maken.
Impactscore
LaagHet betreft een casuïstische handhavingszaak zonder nieuwe rechtsvragen; de uitkomst is voorspelbaar en heeft geen precedentwerking buiten de directe zaak.
Belangrijkste punten
- 1Oud recht (Wabo) blijft van toepassing op vóór 1 januari 2024 opgelegde lasten onder dwangsom op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet
- 2Serre (13,6 m²) en schuur (6 m²) zijn gebouwd zonder omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder a Wabo
- 3Bouwwerken zijn in strijd met het bestemmingsplan 'Recreatiepark De Zanding' dat een maximale grondoppervlakte van 75 m² toestaat
- 4Verzoek om STAB-advies afgewezen omdat inschakeling van een deskundige voor de rechtsvragen niet noodzakelijk is geacht
- 5Met het vervallen van de eerder getroffen voorlopige voorziening dienen de verbeurde dwangsommen onmiddellijk te worden voldaan
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de standaardsystematiek van het overgangsrecht Omgevingswet: voor handhavingsbesluiten opgelegd vóór 1 januari 2024 blijft de Wabo van toepassing. Dit biedt duidelijkheid over welk rechtsregime geldt in lopende handhavingszaken.
Praktische impact
Appellante dient de serre en schuur te verwijderen en de verbeurde dwangsommen onmiddellijk te betalen nu de voorlopige voorziening vervalt. Zonder legalisatiemogelijkheid resteert slechts nakoming van de last.
Onderwerp-impact
Eigenaren van recreatiewoningen worden geconfronteerd met strikte handhaving van oppervlaktenormen in bestemmingsplannen; illegale aanbouwen worden niet gedoogd en leiden tot verbeurte van dwangsommen.
Samenvatting
Deze zaak draait om de handhaving van omgevingsrechtelijke normen bij een recreatiewoning op Recreatiepark De Zanding. De eigenaar van het perceel had zonder omgevingsvergunning een serre van 13,6 m² en een schuur van 6 m² gebouwd aan de recreatiewoning. Hierdoor werd de maximaal toegestane grondoppervlakte van 75 m² ingevolge het geldende bestemmingsplan overschreden. Op 10 februari 2022 constateerde een gemeentelijk toezichthouder de overtreding, waarna het college op 21 juni 2022 een last onder dwangsom oplegde met als strekking dat de serre en de schuur verwijderd moesten worden en verwijderd dienden te blijven. Voor de toepasselijke regelgeving was allereerst het overgangsrecht relevant. Omdat de last onder dwangsom vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 was opgelegd, blijft op grond van artikel 4.23 lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht – de Wabo – van toepassing totdat de last volledig is uitgevoerd of de dwangsom volledig is verbeurd en betaald. De centrale juridische vraag was of de handhaving rechtmatig was en of het college in redelijkheid van zijn bevoegdheid gebruik mocht maken. Appellante bestrijdt de handhaving en verzocht onder meer om inschakeling van de STAB als deskundigenadviseur. De Afdeling bestuursrechtspraak wees dit verzoek af, omdat voor de te beantwoorden rechtsvragen geen deskundige noodzakelijk was. De Raad van State oordeelt dat het hoger beroep ongegrond is en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. Nu de eerder door de voorzieningenrechter getroffen voorlopige voorziening vervalt, dient appellante de verbeurde dwangsommen onmiddellijk te voldoen. De zaak illustreert de consequente handhaving van bouwnormen voor recreatiewoningen en de werking van het overgangsrecht bij de invoering van de Omgevingswet.