Aanbouw recreatiewoning zonder vergunning: dwangsom gehandhaafd
ECLI:NL:RVS:2026:6205, Raad van State, 21-10-2026, 202404595/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 24 augustus 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Ede [appellant A] en [appellant B] onder oplegging van een dwangsom gelast een serre en een schuur op het perceel [locatie] in Otterlo (het perceel) te verwijderen en verwijderd te houden. Op het perceel is een recreatiewoning aanwezig. [appellant A] en [appellant B] zijn eigenaar van het perceel en van de recreatiewoning die is gelegen op recreatiepark "De Zanding". Op 10 februari 2022 heeft een toezichthouder van de gemeente geconstateerd dat zonder een omgevingsvergunning aan een gevel van de recreatiewoning een aanbouw in de vorm van een serre is gebouwd van 31 m2. Verder is geconstateerd dat een schuur is gebouwd van 6 m². Bij besluit van 24 augustus 2022 is aan [appellant A] en [appellant B] een last onder dwangsom opgelegd, strekkende tot het verwijderen en verwijderd houden van de serre en de schuur. Uit het besluit volgt dat de serre en de schuur zijn gebouwd zonder een omgevingsvergunning. voor het bouwen als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wabo en dat de recreatiewoning in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan "Recreatiepark De Zanding" daardoor een grotere (grond)oppervlakte heeft dan is toegestaan. Op grond van dat bestemmingsplan mag een recreatiewoning een maximale (grond)oppervlakte hebben van 75 m², inclusief aanbouwen, uitbouwen en bijgebouwen. De recreatiewoning van [appellant A] en [appellant B] heeft, inclusief de aangebouwde serre en de op het perceel aanwezige schuur, een oppervlakte van meer dan 75 m².
Kern van de zaak
Eigenaren van een recreatiewoning op Recreatiepark 'De Zanding' bouwden zonder omgevingsvergunning een serre van 31 m² en een schuur van 6 m² aan hun recreatiewoning. Het college legde hen in 2022 een last onder dwangsom op om de bouwwerken te verwijderen. Appellanten bestreden deze handhaving via de rechtbank en vervolgens in hoger beroep bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard en de uitspraak van de rechtbank is bevestigd. De doorslaggevende reden is dat de serre en schuur zijn gebouwd zonder de vereiste omgevingsvergunning en in strijd met het bestemmingsplan, zodat het college bevoegd en gehouden was handhavend op te treden.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een feitelijk en juridisch weinig complex handhavingsgeval zonder prejudiciële vragen; zij bevestigt slechts bestaande rechtspraak over vergunningplicht en overgangsrecht Omgevingswet.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat de last onder dwangsom vóór 1 januari 2024 is opgelegd, blijft de Wabo (oud recht) van toepassing.
- 2De serre (31 m²) en schuur (6 m²) zijn gebouwd zonder omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder a Wabo.
- 3De bouwwerken zijn in strijd met bestemmingsplan 'Recreatiepark De Zanding' omdat de recreatiewoning hierdoor een grotere grondoppervlakte heeft dan toegestaan.
- 4Het verzoek om de STAB als deskundige in te schakelen is afgewezen, omdat de beantwoording van de rechtsvragen geen deskundigenadvies vereist.
- 5Een eerder door de voorzieningenrechter getroffen voorlopige voorziening vervalt door de bevestiging van de aangevallen uitspraak, zodat appellanten onmiddellijk aan de last moeten voldoen.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de gangbare lijn dat handhaving bij illegale bouwwerken op recreatieterreinen in beginsel verplicht is en dat overgangsrecht de toepasselijkheid van de Wabo in lopende handhavingszaken conserveert. Er worden geen nieuwe rechtsvragen beantwoord.
Praktische impact
Appellanten moeten onmiddellijk de serre en de schuur verwijderen en verwijderd houden, op straffe van verbeurte van de dwangsom; de eerder verleende schorsing van de handhaving vervalt.
Onderwerp-impact
Voor eigenaren van recreatiewoningen benadrukt deze zaak dat uitbreidingen zonder omgevingsvergunning en in strijd met het bestemmingsplan een reëel handhavingsrisico meebrengen, ook op afgeschermde recreatieparken.
Samenvatting
Op recreatiepark 'De Zanding' bouwden de eigenaren van een recreatiewoning zonder omgevingsvergunning een serre van 31 m² en een schuur van 6 m² aan hun woning. Op 10 februari 2022 constateerde een gemeentelijk toezichthouder de illegale bouwwerken. Het college van burgemeester en wethouders legde op 24 augustus 2022 een last onder dwangsom op, inhoudende dat de serre en de schuur moesten worden verwijderd en verwijderd gehouden. De bouwwerken waren niet alleen vergunningplichtig op grond van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), maar ook in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan omdat de recreatiewoning door de aanbouwen een te grote grondoppervlakte had gekregen. De appellanten bestreden de last bij de rechtbank, die hun beroep ongegrond verklaarde. In hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State stelden zij opnieuw dat de handhaving onrechtmatig was. De Afdeling stelde eerst vast dat, nu de last onder dwangsom vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 was opgelegd, op grond van artikel 4.23, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht (de Wabo) van toepassing blijft. Vervolgens verwierp de Afdeling het verzoek om de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (STAB) als deskundige in te schakelen, omdat de te beantwoorden rechtsvragen daarvoor geen deskundigenadvies vereisen. De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. Als gevolg hiervan vervalt de door de voorzieningenrechter van de Afdeling eerder getroffen voorlopige voorziening, en zijn de appellanten gehouden onmiddellijk uitvoering te geven aan de last. De uitspraak is juridisch weinig verrassend en volgt de vaste handhavingslijn: bij illegale bouwwerken in strijd met vergunningplicht en bestemmingsplan is handhaving de regel.