Bij besluit van 15 juni 2023 heeft de raad van de gemeente Culemborg het bestemmingsplan "Bedrijventerrein Pavijen I-IV (ged.), herziening milieucategorieën" vastgesteld. Het bestemmingsplan verlaagt de maximaal toegestane milieucategorieën op een deel van het bestaande bedrijventerrein Pavijen, gelegen ten zuidwesten van Culemborg. De raad heeft deze aanpassing doorgevoerd vooruitlopend op de voorgenomen gebiedsontwikkeling Stationskwartier, waarin een woon- en werkomgeving rond het station van Culemborg wordt beoogd. Omdat voor de realisatie van deze nieuwe woonwijk het bedrijventerrein Pavijen zal worden getransformeerd, acht de raad het noodzakelijk de milieucategorieën in het plangebied te verlagen. Vastgoed Parallelweg en anderen betogen dat de raad hun bestaande, legale bedrijfsactiviteiten ten onrechte niet als zodanig heeft bestemd, maar onder het gebruiksovergangsrecht heeft gebracht.

Kern van de zaak

Vastgoed Parallelweg en anderen zijn gevestigd op bedrijventerrein Pavijen in Culemborg. De gemeente verlaagde de toegestane milieucategorieën op hun percelen van 3.2/4.2 naar categorie 2, vooruitlopend op gebiedsontwikkeling Stationskwartier. Appellanten gingen in beroep omdat dit hun bestaande en toekomstige bedrijfsactiviteiten ernstig beperkt.

Beslissing van de rechter

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep gegrond en vernietigt het vaststellingsbesluit van 15 juni 2023 voor zover het de plandelen van appellanten betreft. De doorslaggevende reden is dat de verlaging van milieucategorieën op de percelen van Vastgoed Parallelweg en anderen niet houdbaar werd geacht in het licht van een goede ruimtelijke ordening.

38van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak heeft betekenis voor vergelijkbare transformatiegebieden waarbij gemeenten milieucategorieën verlagen vooruitlopend op gebiedsontwikkeling, maar betreft een casuïstische toetsing zonder fundamentele nieuwe rechtsregels.

Belangrijkste punten

1Op deze procedure is het oude recht (Wro) van toepassing, omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage lag (overgangsrecht Omgevingswet).
2De gemeente verlaagde milieucategorieën van 3.2/4.2 naar categorie 2 op bedrijventerrein Pavijen, anticiperend op de woningbouwontwikkeling Stationskwartier.
3De bestaande bedrijfsactiviteiten van appellanten vallen onder milieucategorie 3.1 en 3.2, waardoor zij door de verlaging worden beperkt.
4De Afdeling vernietigt het plan voor de plandelen die betrekking hebben op de percelen Parallelweg West 25 en 27.
5De raad wordt opgedragen het elektronisch vastgestelde plan binnen vier weken aan te passen en de proceskosten te vergoeden.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt dat een anticiperende verlaging van milieucategorieën op bestaande bedrijfspercelen zorgvuldig moet worden gemotiveerd vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening, ook als dit plaatsvindt in het kader van toekomstige gebiedsontwikkeling. Het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet speelt een processueel belangrijke rol bij lopende bestemmingsplanprocedures.

Praktische impact

Vastgoed Parallelweg en anderen behouden vooralsnog de planologische ruimte voor milieucategorie 3.1 en 3.2 activiteiten op hun percelen. De gemeente Culemborg moet het plan herzien en de verlaging opnieuw motiveren of aanpassen alvorens de gebiedsontwikkeling Stationskwartier planologisch kan worden gefaciliteerd.

Onderwerp-impact

Voor bedrijventerreinen die in de transitiezone van stedelijke herontwikkelingsprojecten liggen, onderstreept deze uitspraak dat eigenaren en gebruikers rechtsbescherming genieten tegen anticiperende planologische neerwaartse bijstelling van milieucategorieën zonder deugdelijke onderbouwing.

Samenvatting

Deze zaak betreft een beroep van Vastgoed Parallelweg en anderen tegen het besluit van de gemeenteraad van Culemborg van 15 juni 2023 tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Bedrijventerrein Pavijen I-IV (ged.), herziening milieucategorieën'. De kern van het geschil is de verlaging van de maximaal toegestane milieucategorieën op de percelen van appellanten aan de Parallelweg West 25 en 27, van respectievelijk categorie 3.2 (en op een deel 4.2) naar categorie 2. De gemeente voerde deze aanpassing door als anticiperende maatregel in verband met de voorgenomen gebiedsontwikkeling Stationskwartier, waarbij het bedrijventerrein Pavijen zal worden getransformeerd naar een woon- en werkomgeving rondom het station van Culemborg. Processueel is relevant dat het ontwerpplan op 15 maart 2023 ter inzage is gelegd, vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft daardoor het oude recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening, van toepassing op deze procedure totdat het bestemmingsplan onherroepelijk is. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt dat het beroep gegrond is en vernietigt het vaststellingsbesluit voor zover het de plandelen met de percelen van appellanten betreft. De raad heeft onvoldoende aangetoond dat de forse verlaging van milieucategorieën op deze specifieke percelen in overeenstemming is met het vereiste van een goede ruimtelijke ordening. De bestaande en planologisch gerechtvaardigde bedrijfsactiviteiten van appellanten, die vallen onder categorie 3.1 en 3.2, worden door de neerwaartse bijstelling naar categorie 2 onevenredig beperkt. De raad wordt opgedragen het elektronisch vastgestelde plan binnen vier weken te corrigeren en dient de proceskosten te vergoeden.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 19 mei 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

38van 100

MiddelLees toelichting ↓