Hoge Raad beantwoordt prejudiciële vragen over eerdere aanvang schuldsanering
ECLI:NL:HR:2026:714, Hoge Raad, 24-04-2026, 25/01883
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Prejudiciële vragen (art. 392 Rv). Insolventierecht. Wsnp. Uitleg art. 349a lid 1 Fw, dat het sinds 1 juli 2023 mogelijk maakt dat termijn van wettelijke schuldsaneringsregeling eerder aanvangt dan met toelatingsvonnis. Zijn afdrachten in voorafgaand faillissement dat is omgezet (art. 15b Fw) of opgeheven (art. 16 Fw) ook aan te merken als aflossing als bedoeld in art. 349a lid 1 Fw, en zo ja, zijn er dan nog vereisten of omstandigheden die daarbij van belang zijn? Art. 285 lid 1 sub f Fw. Prejudiciële vragen in vervolg op HR 20 december 2024, ECLI:NL:HR:2024:1913.
Kern van de zaak
Een echtpaar waarvan de man in 2022 failliet is verklaard en aanzienlijke afdrachten aan de boedel heeft verricht, verzoekt bij omzetting van het faillissement naar de WSNP om verrekening van de faillissementsperiode met de saneringstermijn. De centrale vraag is of afdrachten tijdens faillissement gelijkgesteld kunnen worden aan aflossingen in het kader van een buitengerechtelijke schuldregeling (art. 349a lid 1 Fw), zodat de WSNP-termijn eerder aanvangt.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad beantwoordt de prejudiciële vragen van het gerechtshof 's-Hertogenbosch over de uitleg van art. 349a lid 1 Fw in samenhang met art. 15b Fw en art. 16 Fw. De doorslaggevende kwestie is of boedelafdrachten tijdens faillissement als equivalent kunnen gelden voor aflossingen in een buitengerechtelijke schuldregeling, waarvoor de rechtbank eerder oordeelde van niet omdat de wettekst uitsluitend verwijst naar art. 285 lid 1 onder f Fw.
Impactscore
RichtinggevendDe Hoge Raad beantwoordt als hoogste rechter een prejudiciële vraag over een leemte in de wet inzake de samenloop van faillissement en WSNP, hetgeen directe en bindende gevolgen heeft voor de gehele insolventierechtelijke praktijk.
Belangrijkste punten
- 1Prejudiciële vragen gesteld door hof 's-Hertogenbosch over art. 349a lid 1 Fw en art. 15b Fw
- 2Centrale vraag: kunnen faillissementsafdrachten leiden tot eerdere aanvang WSNP-termijn?
- 3Rechtbank wees verzoek eerder ingangsdatum af wegens ontbreken buitengerechtelijke schuldregeling ex art. 285 lid 1 sub f Fw
- 4Boedelsaldo van ruim €75.000 opgebouwd door aanzienlijke afdrachten gedurende het faillissement
- 5Procedure betreft ook de positie van de niet-failliete echtgenote die gelijktijdig tot WSNP wordt toegelaten
Impactanalyse
Juridische impact
De prejudiciële beslissing van de Hoge Raad geeft bindende uitleg aan art. 349a lid 1 Fw in de context van omzetting van faillissement naar WSNP, wat de rechtspraktijk duidelijkheid verschaft over een tot dan toe onbeantwoorde vraag. Deze uitleg is tevens relevant voor schuldenaren wier faillissement op de voet van art. 16 Fw wegens gebrek aan baten is opgeheven.
Praktische impact
Voor schuldenaren die tijdens faillissement substantiële afdrachten hebben verricht, kan de uitkomst bepalend zijn voor de vraag of zij aanspraak kunnen maken op een kortere effectieve saneringstermijn. Dit raakt direct aan de financiële positie en toekomstperspectief van de betrokken schuldenaren.
Onderwerp-impact
De uitspraak is richtinggevend voor de insolventie- en schuldsaneringspraktijk en heeft gevolgen voor de wijze waarop curatoren, bewindvoerders en rechtbanken omgaan met conversiezaken van faillissement naar WSNP waarbij significante boedelafdrachten zijn verricht.
Samenvatting
In deze prejudiciële procedure beantwoordt de Hoge Raad vragen die het gerechtshof 's-Hertogenbosch heeft gesteld over de uitleg van art. 349a lid 1 Fw in samenhang met de omzettingsregeling van art. 15b Fw en de opheffingsregeling van art. 16 Fw. De feiten zijn als volgt: de man is in november 2022 op eigen aangifte failliet verklaard en heeft sindsdien doorlopend afdrachten verricht aan de boedel, oplopend tot een saldo van ruim €75.000. Een faillissementsakkoord bleek niet haalbaar, waarna het echtpaar begin 2025 verzocht om omzetting van het faillissement naar de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP), met gelijktijdige toelating van de vrouw. De schuldenaren verzochten daarbij om vaststelling van een eerdere ingangsdatum van de WSNP-termijn op grond van art. 349a lid 1 Fw, stellende dat de afdrachten tijdens het faillissement als equivalent dienen te worden beschouwd aan aflossingen in een buitengerechtelijke schuldregeling. De rechtbank wees dit verzoek af omdat de wettekst van art. 349a lid 1 Fw uitsluitend verwijst naar een eerste aflossing in het kader van een buitengerechtelijke schuldregeling als bedoeld in art. 285 lid 1 onder f Fw, en van een dergelijke regeling geen sprake was. In hoger beroep heeft het hof 's-Hertogenbosch de rechtsvraag aan de Hoge Raad voorgelegd bij wege van prejudiciële procedure. De Hoge Raad beantwoordt de gestelde vragen, waarbij de conclusie van A-G De Bock als leidraad dient. De uitkomst is van groot praktisch belang voor schuldenaren die jarenlang significante afdrachten hebben verricht in het kader van een faillissement en vervolgens instromen in de WSNP: de beslissing bepaalt of die inspanningen kunnen worden 'verrekend' met de wettelijke saneringstermijn.