Pelagische vissers verliezen claim over Brexit-compensatie Staat

Samenvatting

In deze procedure vorderden pelagische vissers, vertegenwoordigd door Van der Zwan c.s., een verklaring voor recht dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld door hun Brexit-schade niet op betekenisvolle wijze te compenseren. De achtergrond is de Brexit-subsidieregeling waarbij de Staat EU-middelen heeft verdeeld over de visserijsector, maar daarbij primair de kottervisserij heeft bevoordeeld. De pelagische vissers stelden dat dit onderscheid onrechtmatig is, mede omdat de EU-middelen juist mede met het oog op compensatie van hun sector beschikbaar zijn gesteld en er geen juridische belemmeringen zouden bestaan voor een ruimere compensatie. Het Gerechtshof Den Haag wijst de vorderingen af. Het hof overweegt dat de BAR-verordening geen definitie geeft van 'zwaarst getroffen vissers', zodat de Staat bij de verdeling van de middelen een eigen afweging mag maken. De Staat heeft niet uitsluitend gekeken naar de omvang van verloren contingenten, maar ook naar de algehele gevolgen voor de sector en de toekomstige weerbaarheid. Dit acht het hof een redelijke benadering. Cruciaal is dat de pelagische vissers onvoldoende inzicht hebben verschaft in de concrete impact van de contingentverlaging op hun bedrijfsvoering en hun mogelijkheden om schade te beperken. Daartegenover staat dat de Brexit voor de kottervisserij de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen, ook als individuele kottervissers vóór de Brexit niet in Britse wateren hebben gevist. Daarnaast oordeelt het hof dat de keuze voor een andere opzet dan de Deense subsidieregeling een gerechtvaardigde politieke afweging is. Het risico dat de Europese Commissie een compensatie op basis van de waarde van contingenten niet of niet tijdig zou goedkeuren, mocht de Staat legitiem in zijn overwegingen betrekken. Dergelijke politieke en beleidsmatige keuzes komen de Staat toe en worden door de rechter terughoudend getoetst. De vorderingen worden afgewezen.