Een curator in een faillissement vordert schadevergoeding wegens onrechtmatige selectieve betalingen aan een gelieerde vennootschap (geïntimeerde2). De betalingen verliepen via een zero balancing-arrangement waarbij de failliete vennootschappen werden benadeeld ten opzichte van andere schuldeisers. Zowel de grootaandeelhouder als de bestuurder worden aangesproken op grond van artikel 6:162 BW.

Beslissing van de rechter

Het hof vernietigt het vonnis van de rechtbank en oordeelt alsnog dat geïntimeerden aansprakelijk zijn op grond van onrechtmatige daad wegens selectieve betaling. Doorslaggevend is dat de bestuurder de betalingen heeft uitgevoerd aan een gelieerde vennootschap, terwijl de grootaandeelhouder als ontvanger onrechtmatig heeft gehandeld door de bedragen niet terug te betalen en het zero balancing-arrangement niet tijdig stop te zetten.

52van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak is relevant voor de faillissements- en aansprakelijkheidspraktijk rond zero balancing en selectieve betaling, maar betreft een gerechtshofbeslissing in een specifieke concernsituatie zonder breed precedentkarakter op Hoge Raad-niveau.

Belangrijkste punten

1Het hof kwalificeert de overboekingen via het zero balancing-arrangement als 'betalingen' in de zin van artikel 54 Fw, in afwijking van het oordeel van de rechtbank.
2De bestuurder (geïntimeerde1) wordt aangesproken in zijn hoedanigheid van bestuurder van de failliete vennootschappen wegens het uitvoeren van selectieve betalingen aan een gelieerde partij.
3De grootaandeelhouder (geïntimeerde2) is ontvanger van de betalingen en handelt onrechtmatig door niet terug te betalen en het zero balancing-arrangement niet tijdig te beëindigen.
4Aansprakelijkheid wordt hoofdelijk gevestigd op grond van artikel 6:162 BW jegens beide geïntimeerden.
5De curator slaagt in hoger beroep: de rechtbank had artikel 54 Fw onjuist uitgelegd en toegepast.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak verduidelijkt dat overboekingen via een zero balancing-arrangement als 'betalingen' kwalificeren in de zin van artikel 54 Fw, en dat zowel de betalende bestuurder als de ontvangende gelieerde vennootschap onrechtmatig kunnen handelen bij selectieve bevoordeling. Dit versterkt de positie van curatoren bij het aanvechten van concerninterne betalingen in de aanloop naar faillissement.

Praktische impact

Concernvennootschappen die deelnemen aan een zero balancing-arrangement lopen het risico dat betalingen achteraf als onrechtmatige selectieve betalingen worden aangemerkt, met persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en terugbetalingsverplichting voor ontvangers als gevolg.

Onderwerp-impact

Voor de faillissementspraktijk betekent dit dat curatoren een stevige basis hebben om concerninterne kasverrekeningssystemen te bestrijden en zowel bestuurders als begunstigde vennootschappen hoofdelijk aan te spreken voor het tekort in de boedel.

Samenvatting

In deze zaak heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden het vonnis van de rechtbank vernietigd en de curator alsnog in het gelijk gesteld. De kern van het geschil betreft de vraag of betalingen die via een zogenoemd zero balancing-arrangement zijn verricht aan een gelieerde vennootschap (geïntimeerde2), kunnen worden aangemerkt als onrechtmatige selectieve betalingen in de zin van artikel 54 Faillissementswet en artikel 6:162 BW. De failliete vennootschappen maakten deel uit van een concern waarbij saldi automatisch werden overgeheveld naar de rekening van de grootaandeelhouder. Na het faillissement vorderde de curator terugbetaling en schadevergoeding, zowel van de bestuurder (geïntimeerde1) als van de grootaandeelhouder (geïntimeerde2), op basis van hoofdelijke aansprakelijkheid. De rechtbank had geoordeeld dat geen sprake was van een 'betaling' in juridische zin en dat artikel 54 Fw niet van toepassing was. Het hof verwerpt dit oordeel. De overboekingen via het zero balancing-arrangement worden wél als betalingen gekwalificeerd, waarmee de grondslag voor zowel de Fw-vordering als de onrechtmatige daadsvordering is gegeven. Ten aanzien van de bestuurder oordeelt het hof dat hij in zijn hoedanigheid van bestuurder van de failliete vennootschappen de betalingen heeft uitgevoerd dan wel doen uitvoeren aan de gelieerde vennootschap, waarmee hij andere schuldeisers heeft benadeeld. Ten aanzien van de grootaandeelhouder overweegt het hof dat de onrechtmatigheid is gelegen in het als grootaandeelhouder toestaan van de betalingen, het nalaten de ontvangen bedragen terug te betalen, en het niet tijdig stopzetten van het zero balancing-arrangement. Beide geïntimeerden worden hoofdelijk aansprakelijk gehouden. De uitspraak onderstreept dat concerninterne kasverrekeningssystemen in de aanloop naar faillissement juridisch riskant zijn voor zowel bestuurders als ontvangende vennootschappen.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 12 november 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

52van 100

MiddelLees toelichting ↓