Ondernemingskamer verklaart enquêteverzoeken niet-ontvankelijk bij weggevallen belang
ECLI:NL:GHAMS:2026:2089, Gerechtshof Amsterdam, 10-07-2026, 200.348.213/01 OK
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Ondernemingskamer; enquêterecht; geen contact meer mogelijk met verzoekster; bij die stand van zaken is de Ondernemingskamer van oordeel dat met voortzetting van de onderhavige enquêteprocedure geen rechtens te respecteren belang meer wordt gediend. Verzoekster heeft bij een beoordeling van en beslissing op haar verzoek dan geen belang meer. Datzelfde geldt voor het zelfstandige tegenverzoek van verweersters. Verzoekster en verweersters zullen daarom niet-ontvankelijk worden verklaard in hun respectievelijke verzoeken.
Kern van de zaak
Trancoso B.V. verzocht de Ondernemingskamer een enquête in te stellen bij een vennootschap; XPMC c.s. dienden een zelfstandig tegenverzoek in. Door gewijzigde omstandigheden tijdens de procedure was er geen rechtens te respecteren belang meer bij voortzetting van de enquêteprocedure.
Beslissing van de rechter
De Ondernemingskamer verklaart zowel Trancoso B.V. als XPMC B.V., BAD-S B.V. en Brefamin B.V. niet-ontvankelijk in hun respectievelijke verzoeken. De doorslaggevende reden is dat met voortzetting van de enquêteprocedure bij de huidige stand van zaken geen rechtens te respecteren belang meer wordt gediend. Een proceskostenveroordeling wordt niet uitgesproken.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevat geen nieuwe rechtsnormen en past bestaande jurisprudentie toe op een feitelijk specifieke situatie. De uitspraak is bovendien gebaseerd op een onvolledige tekst, waardoor de precieze feitelijke context onduidelijk blijft.
Belangrijkste punten
- 1Weggevallen procesbelang leidt tot niet-ontvankelijkheid in enquêteprocedure
- 2Zowel het hoofdverzoek (Trancoso) als het zelfstandige tegenverzoek (XPMC c.s.) zijn niet-ontvankelijk verklaard
- 3Het tegenverzoek van XPMC c.s. was afhankelijk gesteld van toewijzing van het verzoek van Trancoso, hetgeen het lot ervan mede bepaalde
- 4De Ondernemingskamer ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling
- 5De beschikking is uitgesproken door het volledige samengestelde college inclusief raden (niet-juristen)
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een enquêteverzoek niet-ontvankelijk wordt verklaard wanneer het procesbelang gedurende de procedure is komen te vervallen, ook als een zelfstandig tegenverzoek is ingediend. Dit is een toepassing van een vaste lijn in het enquêterecht.
Praktische impact
Partijen dragen ieder hun eigen proceskosten; er is geen winnaar of verliezer aangewezen. De vennootschap(pen) waarop de enquêteprocedure betrekking had, worden niet aan een onderzoek onderworpen.
Onderwerp-impact
Voor betrokken vennootschappen en aandeelhouders betekent dit dat de dreiging van een enquête is weggevallen, maar de onderliggende geschillen tussen partijen mogelijk via andere wegen moeten worden beslecht.
Samenvatting
In deze beschikking van de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam van 10 juli 2026 staan twee enquêteverzoeken centraal: een verzoek van Trancoso B.V. en een zelfstandig tegenverzoek van XPMC B.V., BAD-S B.V. en Brefamin B.V. (gezamenlijk XPMC c.s.). De precieze feitelijke achtergrond van de zaak is op basis van de beschikbare tekst slechts gedeeltelijk reconstrueerbaar, maar duidelijk is dat partijen in een geschil verwikkeld waren dat aanleiding gaf tot het starten van een enquêteprocedure, bedoeld om onderzoek te laten doen naar het beleid en de gang van zaken bij een vennootschap. De centrale juridische vraag die de Ondernemingskamer beantwoordt, is of er bij de huidige stand van zaken nog een rechtens te respecteren belang bestaat bij voortzetting van de enquêteprocedure. De Ondernemingskamer beantwoordt die vraag ontkennend. Zij overweegt dat Trancoso geen belang meer heeft bij een beoordeling van en beslissing op haar verzoek, en dat datzelfde geldt voor het tegenverzoek van XPMC c.s. – dat bovendien was ingediend onder de voorwaarde dat het verzoek van Trancoso zou worden toegewezen. Op grond hiervan verklaart de Ondernemingskamer alle verzoekers niet-ontvankelijk in hun respectievelijke verzoeken. De Ondernemingskamer ziet geen aanleiding een proceskostenveroordeling uit te spreken, wat gebruikelijk is wanneer de niet-ontvankelijkheid het gevolg is van gewijzigde omstandigheden en geen van de partijen als 'verliezer' kan worden aangewezen. De uitspraak is een concrete toepassing van het vereiste van procesbelang in het enquêterecht en bevat geen nieuwe rechtsnormen.