Omgevingsvergunning van rechtswege herroepen na buurmans bezwaar
ECLI:NL:RVS:2026:6669, Raad van State, 11-11-2026, 202502508/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij brief van 19 mei 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Beuningen bekendgemaakt dat op 9 mei 2023 van rechtswege een omgevingsvergunning aan [appellante] is gegeven voor het plaatsen van een schutting aan de [locatie A] in Beuningen. [appellante] woont aan de [locatie A] in Beuningen. Zij heeft een hederaschutting van 1,90 m hoog en 7,50 m lang voor de voorgevelrooilijn van haar woning geplaatst. De schutting bestaat uit een metalen gaashekwerk bekleed met een hederaplant. Deze schutting vervangt een coniferenhaag. Het bestemmingsplan "Kern Beuningen" staat een erfafscheiding van maximaal 1 m hoog toe. Daarom heeft [appellante] op 13 maart 2023 een omgevingsvergunning aangevraagd. Het college heeft deze aanvraag op 5 mei 2023 geweigerd. Het weigeringsbesluit is echter op 9 mei 2023, na het verstrijken van de beslistermijn aan [appellante] toegezonden. Hierdoor is op 9 mei 2023 een omgevingsvergunning van rechtswege gegeven. [partij] woont aan de [locatie B], naast de woning van [appellante]. Het college heeft de van rechtswege gegeven omgevingsvergunning op 14 november 2023 herroepen. Het door [appellante] tegen dit besluit ingestelde beroep heeft de rechtbank ongegrond verklaard.
Kern van de zaak
Bewoonster van Beuningen plaatste een hederaschutting van 1,90 m hoog vóór de voorgevelrooilijn, waarvoor zij een omgevingsvergunning aanvroeg. Het college weigerde te laat, waardoor een vergunning van rechtswege ontstond. Na bezwaar van de buurman herriep het college deze vergunning van rechtswege.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep van appellante is ongegrond verklaard; de rechtbank heeft terecht geoordeeld dat het college de van rechtswege gegeven omgevingsvergunning mocht herroepen. Doorslaggevend is dat het college beleidsruimte toekomt bij de afwijking van het bestemmingsplan en de weigering niet onevenredig is geacht.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen de bestaande lijn omtrent vergunningen van rechtswege en bestuurlijke beleidsruimte bij planafwijkingen; er worden geen nieuwe rechtsvragen beantwoord en de zaak heeft een beperkte reikwijdte.
Belangrijkste punten
- 1Aanvraag ingediend vóór 1 januari 2024, waardoor oud recht (Wabo) van toepassing blijft op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet.
- 2Door overschrijding van de beslistermijn ontstond op 9 mei 2023 een omgevingsvergunning van rechtswege.
- 3Na bezwaar van de buurman heeft het college de van rechtswege gegeven vergunning op 14 november 2023 herroepen.
- 4Het bestemmingsplan 'Kern Beuningen' staat slechts een erfafscheiding van maximaal 1 m toe; de schutting van 1,90 m wijkt hier aanzienlijk van af.
- 5Het college heeft beleidsruimte bij de afweging om al dan niet af te wijken van het bestemmingsplan; de rechter toetst terughoudend op onevenredigheid.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een van rechtswege verleende omgevingsvergunning door het bestuursorgaan kan worden herroepen na een gegrond bezwaar van een derde-belanghebbende, ook onder het oude Wabo-regime. De terughoudende rechterlijke toetsing van beleidsruimte bij planafwijkingsbesluiten wordt bevestigd.
Praktische impact
Appellante dient de hederaschutting van 1,90 m te verwijderen of aan te passen tot maximaal 1 m, conform het bestemmingsplan. Het enkel verstrijken van de beslistermijn geeft geen definitief recht op een vergunning als een derde-belanghebbende bezwaar maakt.
Onderwerp-impact
Voor omgevingsrechtelijke praktijk onderstreept dit dat vergunningen van rechtswege kwetsbaar blijven voor herroeping via de bezwaarprocedure, met name wanneer buren als derde-belanghebbenden tijdig bezwaar aantekenen.
Samenvatting
Deze zaak betreft een bewoonster in Beuningen die een hederaschutting van 1,90 m hoog en 7,50 m lang voor de voorgevelrooilijn van haar woning had geplaatst ter vervanging van een coniferenhaag. Omdat het bestemmingsplan 'Kern Beuningen' erfafscheidingen beperkt tot maximaal 1 m, diende zij op 13 maart 2023 een aanvraag voor een omgevingsvergunning in. Het college weigerde de aanvraag op 5 mei 2023, maar zond het weigeringsbesluit pas op 9 mei 2023 toe, na het verstrijken van de beslistermijn. Hierdoor ontstond op 9 mei 2023 een omgevingsvergunning van rechtswege. De buurman, wonend naast appellante, maakte bezwaar tegen deze vergunning van rechtswege. Het college honoreerde dit bezwaar en herriep de van rechtswege gegeven omgevingsvergunning op 14 november 2023. Appellante stelde beroep in bij de rechtbank, die dit ongegrond verklaarde. In hoger beroep bij de Raad van State stelde appellante onder meer dat de herroeping van de vergunning van rechtswege onevenredig was. De Raad van State stelt voorop dat, nu de aanvraag dateert van vóór 1 januari 2024, het oude recht — de Wabo — van toepassing blijft op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet. De centrale juridische vraag is of het college in redelijkheid de van rechtswege gegeven vergunning mocht herroepen en de gevraagde afwijking van het bestemmingsplan mocht weigeren. De Raad van State oordeelt dat de rechtbank terecht heeft vastgesteld dat het college beleidsruimte toekomt bij de beslissing om al dan niet een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan te verlenen. De bestuursrechter toetst terughoudend: slechts of de nadelige gevolgen van de weigering onevenredig zijn in verhouding tot de te dienen doelen. Nu die onevenredigheid niet is aangetoond, is het hoger beroep ongegrond. De uitspraak bevestigt de bestaande rechtspraktijk rondom vergunningen van rechtswege en de kwetsbaarheid daarvan voor herroeping via de bezwaarprocedure.