Beroep tegen woningbouwplan Zuidlaren ongegrond verklaard
ECLI:NL:RVS:2026:6657, Raad van State, 11-11-2026, 202405803/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)In het besluit van 16 juli 2024 heeft de raad van de gemeente Tynaarlo het bestemmingsplan "Zuidlaren - Laarhove" vastgesteld. Het bestemmingsplan maakt onder meer de bouw van maximaal 285 woningen mogelijk. Het plangebied ligt aan de oostkant van de kern van Zuidlaren en kan onderverdeeld worden in twee deelgebieden. Deelgebied 1 betreft de achterzijde van de gronden van het voormalig beurscomplex Prins Bernhardhoeve en de gronden van een manege. Hier is de woonwijk "Laarhove" voorzien. Onder het voorheen geldende bestemmingsplan "Zuidlaren Kern" hadden deze gronden de bestemmingen "Beurscomplex", "Groenvoorzieningen" en "Recreatieve doeleinden". Deelgebied 2 betreft de gronden van een voormalige waterzuiveringsinstallatie. Onder het voorheen geldende bestemmingsplan "Buitengebied Tynaarlo" hadden deze gronden de bestemming "Bedrijf - Openbaar nut" met de functieaanduiding "waterzuiveringsinstallatie". De gronden behouden deze bestemming, maar de waterzuiveringsinstallatie wordt wegbestemd. [appellant A] en [appellant B] zijn eigenaren van het Laarwoud, een historische havezate ten noordwesten van het plangebied en aan de oostzijde van het centrum van Zuidlaren. Het Laarwoud is een rijksmonument. Zij vrezen dat de monumentale- en cultuurhistorische waarden van het park van het Laarwoud worden aangetast door de komst van de woonwijk en komen daarom op tegen de vaststelling van het bestemmingsplan.
Kern van de zaak
De eigenaren van de historische havezate Laarwoud (rijksmonument) in Zuidlaren gingen in beroep tegen een bestemmingsplan dat de bouw van maximaal 285 woningen mogelijk maakt nabij hun eigendom. Zij vreesden vermoedelijk aantasting van het monumentale karakter en de omgeving van hun landgoed door de nieuwe woonwijk 'Laarhove' en de herontwikkeling van een voormalige waterzuiveringsinstallatie.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep ongegrond. De doorslaggevende reden is niet volledig uit de beschikbare tekst af te leiden, maar de Afdeling zag kennelijk geen grond om het vastgestelde bestemmingsplan te vernietigen.
Impactscore
LaagHet betreft een enkelvoudige kamer-uitspraak in een lokale bestemmingsplankwestie zonder precedentwerking op nationaal niveau. De juridische overwegingen zijn slechts gedeeltelijk beschikbaar, wat de analyseerbaarheid beperkt.
Belangrijkste punten
- 1Op deze procedure blijft het oude recht (Wet ruimtelijke ordening, Crisis- en herstelwet) van toepassing, omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd.
- 2Het bestemmingsplan maakt de bouw van maximaal 285 woningen mogelijk in twee deelgebieden aan de oostkant van Zuidlaren.
- 3Appellanten zijn eigenaren van rijksmonument Laarwoud, een historische havezate ten noordwesten van het plangebied.
- 4Deelgebied 2 betreft een voormalige waterzuiveringsinstallatie waarvan de installatie wordt wegbestemd, maar de bestemming 'Bedrijf - Openbaar nut' behouden blijft.
- 5Het beroep is ongegrond verklaard; er worden geen proceskosten vergoed.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet: voor plannen waarvan het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage lag, geldt het oude recht. Dit biedt duidelijkheid over het toepasselijke toetsingskader in lopende bestemmingsplanprocedures.
Praktische impact
Het woningbouwplan voor de wijk 'Laarhove' in Zuidlaren kan doorgang vinden. De eigenaren van Laarwoud hebben geen rechtsbescherming gekregen tegen de beoogde ontwikkeling nabij hun rijksmonument.
Onderwerp-impact
Voor ruimtelijke-ordeningsprocedures onder het overgangsrecht van de Omgevingswet bevestigt deze uitspraak dat bezwaren van eigenaren van nabijgelegen monumentale landgoederen niet zonder meer leiden tot vernietiging van een woningbouwbestemmingsplan.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 11 november 2026 betreft een beroep van de eigenaren van de historische havezate Laarwoud — een rijksmonument in Zuidlaren — tegen een bestemmingsplan van de gemeente Tynaarlo. Dit plan maakt de realisatie van maximaal 285 woningen mogelijk in twee deelgebieden aan de oostkant van Zuidlaren. Deelgebied 1, de toekomstige woonwijk 'Laarhove', omvat de gronden van het voormalige beurscomplex Prins Bernhardhoeve en een manege. Deelgebied 2 betreft een voormalige waterzuiveringsinstallatie waarvan de feitelijke installatie wordt wegbestemd, terwijl de bestemming 'Bedrijf - Openbaar nut' formeel behouden blijft. De appellanten, als eigenaren van het nabijgelegen rijksmonument, stelden beroep in — vermoedelijk vanwege zorgen over de aantasting van de historische en ruimtelijke kwaliteiten van hun landgoed. Een belangrijk procedureel aspect is het toepasselijke recht: omdat het ontwerpbestemmingsplan op 24 november 2023 ter inzage is gelegd — dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 — blijft op grond van artikel 4.6, derde lid van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht van toepassing, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet. De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart het beroep ongegrond. De volledige motivering is op basis van de beschikbare tekst niet reconstrueerbaar, maar de uitkomst betekent dat het bestemmingsplan in stand blijft en de woningbouwontwikkeling in Zuidlaren doorgang kan vinden. Er worden geen proceskosten vergoed aan de appellanten. De uitspraak illustreert hoe het overgangsrecht van de Omgevingswet in de praktijk werkt bij lopende bestemmingsplanprocedures.