Raad van State vernietigt persoonsgebonden overgangsrecht stacaravan Bronckhorst
ECLI:NL:RVS:2026:6651, Raad van State, 11-11-2026, 202303824/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 20 april 2023 heeft de raad van de gemeente Bronckhorst het bestemmingsplan "Landelijk gebied; Veegplan 2023-1" (het veegplan) vastgesteld. [appellant] is eigenaar van een perceel aan de Rijnweg in het buitengebied van Hengelo (Gelderland) met daarop een stacaravan. In het vorige bestemmingsplan "Landelijk gebied Bronckhorst" uit 2017 had het perceel de enkelbestemming "Bos" en de stacaravan en het recreatieve gebruik daarvan waren in strijd met die bestemming. Het veegplan voorziet in een planologische regeling voor het recreatieve gebruik van de stacaravan met persoonsgebonden overgangsrecht voor de huidige eigenaren en hun kinderen. [appellant] is het niet eens met het veegplan voor zover daarin aan zijn perceel de enkelbestemming "Bos" met de functieaanduiding "specifieke vorm van wonen - persoonsgebonden overgangsrecht" is toegekend. Hij wenst een bestemming die recreatief gebruik van zijn stacaravan voor onbepaalde tijd toelaat. Volgens hem heeft de raad ten onrechte ervoor gekozen de stacaravan onder persoonsgebonden overgangsrecht te brengen.
Kern van de zaak
Een eigenaar van een perceel met stacaravan in het buitengebied van Hengelo (Gelderland) ging in beroep tegen het bestemmingsplan 'Veegplan 2023-1' van gemeente Bronckhorst. Het plan kende zijn perceel de bestemming 'Bos' toe met persoonsgebonden overgangsrecht voor recreatief gebruik, terwijl appellant een bestemming wilde die recreatief gebruik van de stacaravan voor onbepaalde tijd toelaat.
Beslissing van de rechter
Het beroep is gegrond verklaard en het bestemmingsplandeel voor het perceel van appellant is vernietigd. De Afdeling oordeelde dat de raad ten onrechte het bestaande, legale gebruik van de stacaravan niet positief heeft bestemd en in plaats daarvan persoonsgebonden overgangsrecht heeft toegepast. De raad is opgedragen het plan binnen vier weken aan te passen.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor vergelijkbare gevallen van persoonsgebonden overgangsrecht bij bestaand legaal gebruik in bestemmingsplannen, maar heeft een beperkte reikwijdte omdat het om een specifieke feitelijke situatie gaat en geen fundamenteel nieuwe rechtsregel stelt.
Belangrijkste punten
- 1Op deze procedure is het oude recht (Wet ruimtelijke ordening) van toepassing, omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd (overgangsrecht Omgevingswet).
- 2Het recreatieve gebruik van de stacaravan was in het vorige bestemmingsplan al in strijd met de bestemming 'Bos', maar het gebruik was blijkbaar legaal (bestaand gebruik).
- 3De raad koos voor persoonsgebonden overgangsrecht in plaats van een positieve bestemming, waarmee het gebruik slechts tijdelijk en persoonsgebonden werd gedoogd.
- 4De Afdeling oordeelt dat de raad het bestaande legale gebruik positief had moeten bestemmen en het persoonsgebonden overgangsrecht onvoldoende gerechtvaardigd is.
- 5De raad moet de proceskosten vergoeden en het plan binnen vier weken aanpassen in de landelijke voorziening.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bij bestaand, legaal gebruik de raad gehouden kan zijn dit gebruik positief te bestemmen in plaats van het via persoonsgebonden overgangsrecht slechts tijdelijk te gedogen. Dit stelt grenzen aan de beleidsvrijheid van gemeenten bij de keuze tussen positief bestemmen en persoonsgebonden overgangsrecht.
Praktische impact
Voor appellant betekent de vernietiging dat de gemeente een nieuwe planologische regeling moet treffen die recht doet aan het bestaande legale gebruik van zijn stacaravan, mogelijk voor onbepaalde tijd. Voor de gemeente Bronckhorst leidt dit tot een herziening van het planonderdeel.
Onderwerp-impact
In de sfeer van recreatief gebruik van stacaravans in het buitengebied benadrukt deze uitspraak dat gemeenten niet zonder deugdelijke motivering bestaand legaal gebruik kunnen beperken tot persoonsgebonden overgangsrecht.
Samenvatting
Deze zaak betreft een beroep van een perceeleigenaar in het buitengebied van Hengelo (Gelderland) tegen het bestemmingsplan 'Landelijk gebied; Veegplan 2023-1' van de gemeente Bronckhorst. Op zijn perceel staat een stacaravan die recreatief wordt gebruikt. In het voorgaande bestemmingsplan uit 2017 was dit gebruik al in strijd met de bestemming 'Bos', maar het gebruik had kennelijk een legaal karakter. In het Veegplan koos de gemeenteraad niet voor een volwaardige recreatieve bestemming, maar voor persoonsgebonden overgangsrecht: het gebruik werd gelegaliseerd, maar uitsluitend voor de huidige eigenaren en hun kinderen. Appellant wenste een bestemming die recreatief gebruik voor onbepaalde tijd en door willekeurige rechthebbenden toelaat en vocht het plan aan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Aanvankelijk speelde de vraag welk recht van toepassing is, nu de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking is getreden. Omdat het ontwerpplan op 24 november 2022 ter inzage is gelegd, blijft op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht — waaronder de Wet ruimtelijke ordening — van toepassing totdat het bestemmingsplan onherroepelijk is. Inhoudelijk oordeelde de Afdeling dat de raad onvoldoende heeft gemotiveerd waarom het bestaande, legale gebruik van de stacaravan niet positief is bestemd maar slechts via persoonsgebonden overgangsrecht is gedoogd. Bij bestaand legaal gebruik bestaat in beginsel een gehoudenheid dit gebruik in een bestemmingsplan positief te bestemmen, tenzij er zwaarwegende ruimtelijke bezwaren zijn. Die motivering ontbrak of was ontoereikend. Het beroep werd dan ook gegrond verklaard en het relevante plandeel vernietigd. De raad is opgedragen het plan binnen vier weken aan te passen en moet de proceskosten vergoeden. De gemeente zal een nieuwe planologische regeling moeten treffen die recht doet aan het bestaande gebruik.