Beroep woonbootbewoners tegen woontoren Leeuwarden grotendeels niet-ontvankelijk
ECLI:NL:RVS:2026:6640, Raad van State, 11-11-2026, 202501665/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad van de gemeente Leeuwarden het bestemmingsplan "Leeuwarden - Herbestemming kantoorpand De Friesland" vastgesteld. In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad het bestemmingsplan "Leeuwarden - Herbestemming kantoorpand De Friesland" vastgesteld. Het plangebied betreft het perceel van het voormalige kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar aan de Harlingertrekweg 53 in Leeuwarden. Het plan maakt woningbouw mogelijk op het perceel. Het plan staat maximaal 150 woningen toe. Het voornemen is om de ontwikkeling in twee fasen te realiseren. In de eerste fase wordt in de zuidwestelijke hoek van het perceel een nieuwe woontoren gebouwd waarin maximaal 35 appartementen worden gerealiseerd. Op de begane grond wordt ruimte geboden aan kleinschalige commerciële voorzieningen. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand getransformeerd tot woongebouw. Er wordt dan op enkele plekken een extra bouwlaag gerealiseerd en er worden balkons toegevoegd. In de plint van het bestaande kantoorpand wordt rekening gehouden met een invulling met kleinschalige commerciële functies. [appellant] en anderen wonen op woonboten die direct aan de kade van deze weg liggen. Zij kunnen zich niet verenigen met het deel van het plan dat de realisatie van de nieuwe woontoren met kleinschalige commerciële voorzieningen in de zuidwestelijke hoek van het perceel mogelijk maakt.
Kern van de zaak
Bewoners van woonboten aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden tekenden beroep aan tegen het bestemmingsplan dat een nieuwe woontoren met maximaal 35 appartementen en commerciële voorzieningen mogelijk maakt op het terrein van het voormalige kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar. Zij konden zich niet verenigen met de realisatie van de woontoren in de zuidwestelijke hoek van het perceel.
Beslissing van de rechter
Het beroep van tien van de appellanten is niet-ontvankelijk verklaard, en het beroep van de overige appellanten is ongegrond verklaard. De doorslaggevende reden is dat de meeste appellanten vermoedelijk niet als belanghebbenden kwalificeren dan wel geen inhoudelijk steekhoudende gronden hebben aangedragen tegen het bestemmingsplan.
Impactscore
LaagHet betreft een zaak-specifieke uitspraak van een enkelvoudige kamer van de Raad van State zonder richtinggevende rechtsvragen; de juridische conclusies over overgangsrecht en belanghebbendheid zijn in lijn met vaste jurisprudentie en hebben beperkte precedentwaarde.
Belangrijkste punten
- 1Op deze procedure blijft het oude recht (Wet ruimtelijke ordening en Crisis- en herstelwet) van toepassing, omdat het ontwerpplan op 21 december 2023 ter inzage is gelegd, vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024.
- 2Het bestemmingsplan maakt woningbouw mogelijk op het voormalige kantoorterrein van De Friesland Zorgverzekeraar, met maximaal 150 woningen in twee fasen.
- 3Het beroep van tien met name genoemde appellanten is niet-ontvankelijk verklaard, vermoedelijk wegens het ontbreken van voldoende procesbelang of belanghebbendheid.
- 4Het resterende deel van het beroep is inhoudelijk ongegrond bevonden.
- 5De woonbootbewoners richtten hun bezwaren specifiek tegen de nieuwe woontoren (fase 1), niet tegen de transformatie van het bestaande kantoorpand (fase 2).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet en verduidelijkt dat bestemmingsplannen waarvan het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd volledig onder het oude regime vallen. De niet-ontvankelijkverklaring van de meeste appellanten onderstreept de strenge eisen aan het begrip 'belanghebbende' in het ruimtelijk bestuursrecht.
Praktische impact
De woonbootbewoners hebben hun rechtsbescherming grotendeels verloren doordat hun beroep niet-ontvankelijk is verklaard; het bestemmingsplan kan onherroepelijk worden en de bouw van de woontoren kan voortgang vinden. Ontwikkelaar OCW De Friesland B.V. heeft daarmee juridische zekerheid gekregen om de eerste bouwfase te starten.
Onderwerp-impact
Voor ruimtelijke ontwikkelingen in stedelijk gebied onderstreept deze uitspraak het belang van tijdig en correct aantonen van belanghebbendheid bij beroep tegen bestemmingsplannen. De woningbouwontwikkeling in Leeuwarden, die voorziet in 150 nieuwe woningen, kan nu worden gerealiseerd.
Samenvatting
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 11 november 2026 uitspraak gedaan in het beroep van een groep woonbootbewoners aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden tegen het bestemmingsplan 'Leeuwarden – Herbestemming kantoorpand De Friesland'. Dit plan, vastgesteld door de gemeenteraad op 22 januari 2025, maakt de transformatie van het voormalige kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar tot woongebouw mogelijk, alsmede de bouw van een nieuwe woontoren met maximaal 35 appartementen en commerciële voorzieningen op de begane grond. In totaal voorziet het plan in maximaal 150 woningen in twee fasen. De appellanten zijn bewoners van woonboten die direct grenzen aan de kade van de Harlingertrekweg en richten hun bezwaren specifiek op de realisatie van de nieuwe woontoren in de zuidwestelijke hoek van het perceel. Een centrale procedurele vraag betrof het toepasselijke recht: omdat het ontwerpplan op 21 december 2023 – dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 – ter inzage is gelegd, blijft op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht (Wet ruimtelijke ordening en Crisis- en herstelwet) van toepassing totdat het bestemmingsplan onherroepelijk is. De Afdeling heeft het beroep van tien met name genoemde appellanten niet-ontvankelijk verklaard, vermoedelijk omdat zij niet als belanghebbenden in de zin van de Awb kunnen worden aangemerkt of anderszins niet voldoen aan de ontvankelijkheidseisen. Het beroep van de resterende appellanten is inhoudelijk ongegrond bevonden. Met deze uitspraak staat het bestemmingsplan onherroepelijk vast en kan de woningbouwontwikkeling, uitgevoerd door OCW De Friesland B.V., verdere voortgang vinden.