Bestemmingsplan Putten vernietigd wegens gebrekkige parkeerborging
ECLI:NL:RVS:2026:6637, Raad van State, 11-11-2026, 202304729/2/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij tussenuitspraak van 11 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:738 (de tussenuitspraak), heeft de Afdeling de raad opgedragen om binnen 16 weken na verzending van de tussenuitspraak het daarin geconstateerde gebrek in het besluit van 25 mei 2023 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Gervenhof & Dorpsstraat e.o.", te herstellen. Het plan voorziet in de herontwikkeling van twee locaties in Putten. In deze zaak gaat het om een herontwikkeling aan de Gervenhof en de Achterstraat. Daar komt op de locatie van [woonwinkel] een nieuwe supermarkt, met daarboven 16 appartementen. Ook wordt een gebouw met 12 appartementen ontwikkeld. Aan de Achterstraat 77 komt een kringloopwinkel. De Afdeling heeft in de tussenuitspraak overwogen dat artikel 9.2 van de planregels wat betreft de parkeernormen geen dynamische verwijzing naar het parkeerbeleid bevat. De Afdeling heeft vervolgens geoordeeld dat de raad niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat niet hoeft te worden gevreesd voor parkeeroverlast. In de parkeerbalans werd namelijk nog uitgegaan van het bestaan van vijf parkeerplaatsen, die moeten vervallen om het laden en lossen bij de nieuwe supermarkt mogelijk te maken.
Kern van de zaak
Appellanten verzetten zich tegen het bestemmingsplan 'Gervenhof & Dorpsstraat e.o.' van de gemeente Putten, dat voorziet in een nieuwe supermarkt met appartementen en een kringloopwinkel. De beroepen richten zich op onvoldoende onderbouwing van parkeeroplossingen bij de herontwikkeling.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart de beroepen gegrond en vernietigt het bestemmingsplan van 25 mei 2023. Doorslaggevend is dat de parkeerbalans onjuiste uitgangspunten bevatte (vijf te vervallen parkeerplaatsen niet meegenomen) en dat het gebruik van 16 private parkeerplaatsen onder de Plus-supermarkt niet publiekrechtelijk is geborgd.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past binnen een bestaande lijn van de Afdeling over parkeerborging in bestemmingsplannen en heeft primair lokale gevolgen voor Putten, maar biedt nuttige bevestiging van de eis tot publiekrechtelijke borging van private parkeerplaatsen.
Belangrijkste punten
- 1Op de procedure is het oude recht van toepassing (Wro en Crisis- en herstelwet) omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage lag.
- 2Artikel 9.2 van de planregels bevat geen dynamische verwijzing naar parkeerbeleid, waardoor de raad zelfstandig de parkeernormen moest onderbouwen.
- 3De parkeerbalans ging ten onrechte uit van het voortbestaan van vijf parkeerplaatsen die moeten vervallen voor laden en lossen bij de nieuwe supermarkt.
- 4Het gebruik van 16 parkeerplaatsen van de ontwikkelaar onder de Plus-supermarkt is niet publiekrechtelijk geborgd en kan dus niet worden meegeteld.
- 5Het bestemmingsplan van 25 mei 2023 wordt vernietigd; ook het wijzigingsbesluit van 28 mei 2026 wordt in de uitspraak betrokken.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat parkeerplaatsen die privaatrechtelijk in eigendom zijn van een ontwikkelaar niet zonder publiekrechtelijke borging als compenserende parkeercapaciteit in een bestemmingsplan mogen worden meegenomen. Dit verduidelijkt de motiveringseisen voor parkeerbalansen in ruimtelijke besluiten.
Praktische impact
De herontwikkeling van de Gervenhof en Achterstraat in Putten kan niet doorgaan op basis van het vernietigde plan; de gemeente moet een nieuw besluit nemen met een deugdelijk gemotiveerde parkeeronderbouwing en eventueel publiekrechtelijke borging van private parkeerplaatsen.
Onderwerp-impact
Voor projecten waarbij supermarkten of gemengde functies worden herontwikkeld in dorpscentra, is het essentieel dat parkeeroplossingen ook juridisch afdwingbaar zijn vastgelegd, niet slechts feitelijk beschikbaar.
Samenvatting
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 11 november 2026 het bestemmingsplan 'Gervenhof & Dorpsstraat e.o.' van de gemeente Putten vernietigd. Dit plan voorzag in de herontwikkeling van twee locaties in het centrum van Putten, waaronder de bouw van een nieuwe supermarkt met 16 bovengelegen appartementen, een gebouw met 12 appartementen en een kringloopwinkel aan de Achterstraat. Appellanten hadden beroep ingesteld omdat zij vreesden voor parkeeroverlast als gevolg van de herontwikkeling. Aangezien het ontwerpplan op 11 november 2021 ter inzage is gelegd, is het recht zoals dat gold vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 van toepassing, inclusief de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet. In een eerdere tussenuitspraak had de Afdeling al vastgesteld dat artikel 9.2 van de planregels geen dynamische verwijzing naar parkeerbeleid bevat. Daardoor rustte op de raad een zwaardere motiveringsplicht om aan te tonen dat parkeeroverlast niet te vrezen valt. De raad is daarin tekortgeschoten op twee punten. Ten eerste was de parkeerbalans gebaseerd op de aanname dat vijf bestaande parkeerplaatsen behouden blijven, terwijl deze juist moeten vervallen om laden en lossen bij de nieuwe supermarkt mogelijk te maken. Ten tweede had de raad gewezen op 16 parkeerplaatsen onder de Plus-supermarkt die in eigendom zijn van de ontwikkelaar, maar het feitelijk gebruik van deze plaatsen voor de nieuwe functies is niet publiekrechtelijk geborgd. Omdat er geen afdwingbare juridische grondslag bestaat voor dat gebruik, mogen deze plaatsen niet zonder meer worden ingecalculeerd in de parkeerbalans. Op grond van deze gebreken verklaart de Afdeling de beroepen gegrond en vernietigt het vaststellingsbesluit van 25 mei 2023. De gemeente Putten zal een nieuw besluit moeten nemen met een deugdelijk gemotiveerde en publiekrechtelijk geborgde parkeeroplossing.