Verzoek inbreukprocedure EU geen vatbaar besluit voor bezwaar
ECLI:NL:RVS:2026:6499, Raad van State, 04-11-2026, 202504901/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij brief van 23 mei 2024 heeft de minister van Buitenlandse Zaken gereageerd op het verzoek van [appellant] om actie te ondernemen tegen de Tsjechische Republiek. [appellant] is het niet eens met civielrechtelijke uitspraken van Tsjechische rechters over zijn alimentatieverplichtingen en de daarop volgende strafrechtelijke uitspraken. Volgens hem hebben de Tsjechische rechters zich niet gehouden aan diverse Europese regelgeving waardoor zijn fundamentele rechten zijn geschonden. Hij heeft de minister daarom meermaals verzocht om onder andere een inbreukprocedure in te leiden tegen de Tsjechische Republiek bij de Europese Commissie, te bevorderen dat prejudiciële vragen worden gesteld aan het [appellant] van Justitie en om in algemene zin de minister van Justitie en of de minister van Buitenlandse Zaken van de Tsjechische Republiek te vorderen de civielrechtelijke en strafrechtelijke uitspraken tegen hem te vernietigen inclusief alle vorderingen die daaruit voortvloeien. In deze zaak is uitsluitend aan de orde of de brief van de minister van 23 mei 2024 een besluit is als bedoeld in artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht en daarmee samenhangend de vraag of de rechtbank terecht heeft geoordeeld dat de minister zijn bezwaar niet-ontvankelijk mocht verklaren.
Kern van de zaak
Een appellant is het oneens met Tsjechische rechterlijke uitspraken over zijn alimentatieverplichtingen en vraagt de Nederlandse minister herhaaldelijk om een inbreukprocedure tegen Tsjechië in te leiden bij de Europese Commissie en andere acties te ondernemen. De minister weigert dit bij brief van 23 mei 2024. Appellant maakt bezwaar tegen die brief.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard: de brief van de minister van 23 mei 2024 is geen besluit in de zin van artikel 1:3 lid 1 Awb en kon dus niet als bezwaarschrift worden behandeld. De doorslaggevende reden is dat een weigering om een inbreukprocedure in te leiden of diplomatieke acties te ondernemen geen publiekrechtelijk rechtsgevolg heeft en daarmee geen besluit oplevert.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande, gevestigde rechtspraak over het besluitbegrip in de Awb en heeft geen nieuwe juridische normen gesteld; de zaak is sterk feitelijk bepaald en de uitkomst was weinig verrassend.
Belangrijkste punten
- 1De brief van 23 mei 2024 is geen besluit in de zin van art. 1:3 lid 1 Awb en staat daarmee niet open voor bezwaar.
- 2Het niet-ontvankelijk verklaren van het bezwaar door de minister is terecht bevonden door zowel de rechtbank als de Raad van State.
- 3De inhoudelijke vraag of de minister actie had moeten ondernemen tegen Tsjechië komt in deze procedure niet aan de orde.
- 4Een weigering om diplomatieke of Europeesrechtelijke acties te ondernemen (inbreukprocedure, prejudiciële vragen) valt buiten het bereik van de Awb.
- 5Klachten over schending van Europese regelgeving door buitenlandse rechters bieden geen grondslag voor bestuursrechtelijke bezwaarprocedures in Nederland.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat ministeriële weigeringen om diplomatieke of Europeesrechtelijke stappen te ondernemen (zoals inbreukprocedures bij de Europese Commissie) niet kwalificeren als een besluit in de zin van de Awb en dus niet vatbaar zijn voor bezwaar en beroep.
Praktische impact
Burgers die menen dat een andere EU-lidstaat hun rechten heeft geschonden, kunnen de Nederlandse minister niet via de bestuursrechtelijke weg dwingen tot actie; er staat geen rechtsmiddel open tegen een dergelijke weigering.
Onderwerp-impact
In het Europees bestuursrechtelijke domein verduidelijkt deze uitspraak dat het initiëren van inbreukprocedures een discretionaire bevoegdheid van de overheid is die niet via de nationale bestuursrechter afdwingbaar is.
Samenvatting
Deze zaak draait om de vraag of een brief van de minister, waarin hij weigert actie te ondernemen tegen de Tsjechische Republiek, een voor bezwaar vatbaar besluit is in de zin van artikel 1:3 lid 1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De appellant is een particulier die zich ernstig benadeeld acht door Tsjechische civiele en strafrechtelijke uitspraken over zijn alimentatieverplichtingen. Hij stelt dat Tsjechische rechters Europese regelgeving hebben geschonden en zijn fundamentele rechten hebben aangetast. Om die reden verzocht hij de Nederlandse minister herhaaldelijk om een inbreukprocedure bij de Europese Commissie in te leiden, prejudiciële vragen te bevorderen en de Tsjechische autoriteiten te verzoeken de uitspraken te vernietigen. De minister weigerde dit bij brief van 23 mei 2024, waarop de appellant bezwaar maakte. De minister verklaarde het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk, omdat de brief geen besluit is waartegen bezwaar open staat. De rechtbank bevestigde dit oordeel. In hoger beroep oordeelt de Raad van State dat uitsluitend de vraag centraal staat of de brief van de minister een besluit is in de zin van art. 1:3 lid 1 Awb. Nu een weigering om diplomatieke of Europeesrechtelijke stappen te zetten geen publiekrechtelijk rechtsgevolg schept, is er geen sprake van een besluit. De niet-ontvankelijkverklaring van het bezwaar is daarmee terecht. De inhoudelijke vraag of de minister actie had moeten ondernemen, komt in deze procedure niet aan de orde. De uitspraak bevestigt dat het initiëren van inbreukprocedures een discretionaire overheidsbevoegdheid is die niet via de Nederlandse bestuursrechtelijke weg afdwingbaar is.