Raad van State kent gedupeerde toeslagenouder schuldencompensatie toe
ECLI:NL:RVS:2026:6497, Raad van State, 04-11-2026, 202502791/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 31 mei 2023 heeft de minister van Financiën de aanvraag van [appelante] om compensatie voor een afgeloste geldschuld afgewezen. Bij besluit van 13 februari 2024 heeft de minister het door [appelante] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard. Dit betreft een schuld van € 1.451,89 aan Tinka inzake Wehkamp en een ING studentenlening ter hoogte van € 2.623,69. Het beroep met het zaaknummer 24/1806 ziet op deze schuld. Deze uitspraak gaat over besluiten op grond van de regeling voor overneming en betaling van private schulden die is opgenomen in de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). Het overnemen van private schulden werd namens de Belastingdienst/Toeslagen uitgevoerd. Dat gebeurt nu door de minister, waarbij in de primaire fase dit wordt uitgevoerd door de uitvoeringsorganisatie Sociale Banken Nederland (SBN). [appelante] is een gedupeerde ouder van de toeslagenaffaire. Zij heeft, op basis van de zogenoemde Catshuisregeling een bedrag van € 30.000,00 ontvangen. [appelante] heeft verzocht om compensatie voor een aantal al afgeloste private schulden.
Kern van de zaak
Een gedupeerde ouder van de toeslagenaffaire verzocht om compensatie van reeds afgeloste private schulden op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). De minister weigerde compensatie voor een aantal schulden, onder meer omdat deze niet vóór 1 juni 2021 opeisbaar zouden zijn geworden. De ouder ging in beroep en hoger beroep tegen deze weigeringen.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is gegrond verklaard: de Raad van State vernietigt de uitspraak van de rechtbank Gelderland en het bestreden besluit van de minister, en herroept het primaire besluit voor zover daarin een deel van de schuld aan Ellen BSO Thialf Arnhem niet werd gecompenseerd. De doorslaggevende reden is dat de minister bij de beoordeling van de compensatieaanvraag niet aan de wettelijke vereisten van de Wht heeft voldaan.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor de toeslagenaffaire en bevestigt de bescherming van gedupeerde ouders onder de Wht, maar betreft een individuele zaak met beperkte precedentwerking buiten de directe context van de hersteloperatie.
Belangrijkste punten
- 1Compensatie van afgeloste private schulden op grond van artikel 4.3 Wht vereist dat de schuld opeisbaar was vóór 1 juni 2021 en is ontstaan na 31 december 2005.
- 2De minister weigerde compensatie van de Tinka/Wehkamp-schuld (€ 1.451,89) omdat deze niet vóór 1 juni 2021 opeisbaar was en deels vóór ontvangst van de € 30.000,- was afgelost.
- 3De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt zowel de rechtbankuitspraak als het besluit op bezwaar.
- 4Het primaire besluit wordt herroepen voor zover compensatie van de schuld aan Ellen BSO Thialf Arnhem werd geweigerd.
- 5De minister moet de proceskosten vergoeden aan de gedupeerde ouder.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de toepassing van de compensatieregeling voor afgeloste private schulden onder de Wht, met name de beoordeling van opeisbaarheid en het tijdstip van aflossing ten opzichte van de herstelbetaling. Dit heeft betekenis voor de uitvoeringspraktijk van SBN en de minister bij vergelijkbare gevallen.
Praktische impact
De gedupeerde ouder ontvangt alsnog compensatie voor de schuld aan Ellen BSO Thialf Arnhem en heeft recht op vergoeding van proceskosten. Andere gedupeerde ouders in vergelijkbare situaties kunnen zich op deze uitspraak beroepen bij bezwaar of beroep tegen weigeringen van schuldencompensatie.
Onderwerp-impact
Voor de uitvoering van de hersteloperatie toeslagen betekent dit dat de minister en SBN bij de beoordeling van compensatieverzoeken nauwkeuriger moeten toetsen aan de wettelijke criteria, in het bijzonder de opeisbaarheid en het tijdstip van aflossing van schulden.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 4 november 2026 betreft een gedupeerde ouder van de toeslagenaffaire die compensatie vroeg voor een aantal reeds afgeloste private schulden op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). De ouder had in maart 2021 een bedrag van € 30.000,- ontvangen op basis van de Catshuisregeling en vroeg vervolgens vergoeding voor schulden die zij daarna had afgelost, zoals bedoeld in artikel 4.3 Wht. De minister wees een deel van de aanvragen af, onder meer omdat de schuld aan Tinka inzake Wehkamp (€ 1.451,89) niet vóór 1 juni 2021 opeisbaar zou zijn geworden en deels al vóór ontvangst van de herstelbetaling was afgelost. Ook compensatie van een deel van de schuld aan Ellen BSO Thialf Arnhem werd geweigerd. Na ongegrondverklaring van de bezwaren en een afwijzende uitspraak van de rechtbank Gelderland, stelde de ouder hoger beroep in bij de Raad van State. De centrale juridische vraag was of de minister de compensatieverzoeken terecht had afgewezen, gelet op de voorwaarden van artikel 4.1 en 4.3 Wht, in het bijzonder de vereisten van opeisbaarheid vóór 1 juni 2021 en het tijdstip van aflossing ten opzichte van de herstelbetaling. De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank Gelderland en het besluit op bezwaar van 17 mei 2023, en herroept het primaire besluit voor zover daarin compensatie van de schuld aan Ellen BSO Thialf Arnhem werd geweigerd. De minister wordt veroordeeld tot vergoeding van de proceskosten. De uitspraak bevestigt dat de Wht-criteria strikt maar correct moeten worden toegepast en dat gedupeerde ouders recht hebben op compensatie wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.