Raad van State vernietigt boetes onttrekking woonruimte hennepkwekerij
ECLI:NL:RVS:2026:6484, Raad van State, 04-11-2026, 202504821/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 29 augustus 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Diemen een bestuurlijke boete van € 17.500,00 aan [appellant] opgelegd wegens het zonder vergunning onttrekken van woonruimte op het adres [locatie 1] aan de bestemming tot bewoning. Het college heeft aan [appellant] twee bestuurlijke boetes van € 17.500,00 opgelegd wegens het zonder vergunning onttrekken van woonruimte op de adressen [locatie 1] en [locatie 2]. Het college heeft aan de bestuurlijke boete voor het gebruik van de woning aan de [locatie 1] ten grondslag gelegd dat op 1 augustus 2023 inspecteurs van de gemeente Diemen samen met de politie en medewerkers van netbeheer Liander een controle in de woning hebben uitgevoerd. Volgens het daarvan opgemaakte opnamerapport is tijdens de controle geconstateerd dat de woning werd gebruikt om bedrijfsmatig hennep te kweken en de woning niet werd gebruikt om in te wonen. In de woning is een hennepplantage aangetroffen, bestaande uit vier kweektenten verdeeld over drie kweekruimtes.
Kern van de zaak
Het college van B&W van Diemen legde appellant twee bestuurlijke boetes van elk € 17.500 op wegens het zonder vergunning onttrekken van twee woningen aan de woonbestemming. In beide woningen waren hennepactiviteiten aangetroffen. Appellant ging in beroep en vervolgens in hoger beroep bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank Amsterdam voor de bestreden onderdelen en herroept de boetebesluiten van het college. De doorslaggevende reden blijkt uit de vernietiging van zowel de besluiten als de rechtbankuitspraak, waarbij de Afdeling zelf in de zaak voorziet en de opgelegde boetes niet in stand laat zoals door de rechtbank bepaald.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor gemeentelijke handhavingspraktijk rond de Huisvestingswet en hennepteelt in woningen, maar betreft een casuïstische toepassing zonder fundamentele nieuwe rechtsregels; de impact blijft beperkt tot vergelijkbare handhavingszaken.
Belangrijkste punten
- 1Twee bestuurlijke boetes van elk € 17.500 opgelegd wegens onttrekking woonruimte zonder vergunning ex artikel 21 lid 1 sub a Huisvestingswet jo. Huisvestingsverordening Diemen 2022
- 2In woning [locatie 1] werd een hennepplantage aangetroffen met vier kweektenten in drie kweekruimtes, vastgesteld bij controle op 1 augustus 2023
- 3In woning [locatie 2] werd een hennepverwerkingskamer met permanente afzuiginstallatie aangetroffen; overige ruimtes waren bewoond
- 4De Raad van State vernietigt de rechtbankuitspraak voor zover het beroep in zaak 24/757 ongegrond was verklaard en de boete in zaak 24/1019 zelf voorziend op € 8.750 was vastgesteld
- 5De Afdeling herroept de boetebesluiten van het college, wat betekent dat de opgelegde boetes komen te vervallen
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de grenzen van boeteoplegging bij gedeeltelijke onttrekking van woonruimte onder de Huisvestingswet, waarbij de Raad van State de lagere rechter corrigeert op zowel de beoordeling van het beroep als de zelfvoorzienende vaststelling van de boetehoogte.
Praktische impact
Appellant ontvangt de opgelegde boetes van in totaal € 35.000 niet, nu de besluiten worden herroepen; het college van Diemen dient de proceskosten te vergoeden en kan geen nieuwe boetes meer opleggen voor deze overtredingen.
Onderwerp-impact
Voor gemeenten die handhaven op onttrekking van woonruimte bij hennepteelt geldt dat de juridische grondslag en de evenredigheid van de boete zorgvuldig moeten worden onderbouwd, ook wanneer slechts een deel van de woning voor illegale activiteiten wordt gebruikt.
Samenvatting
Het college van burgemeester en wethouders van Diemen legde appellant twee bestuurlijke boetes op van elk € 17.500, in totaal € 35.000, wegens het zonder vergunning onttrekken van twee woningen aan de bestemming tot bewoning. Dit was gebaseerd op artikel 21 lid 1 sub a van de Huisvestingswet in combinatie met artikel 3.1.2 lid 1 van de Huisvestingsverordening Diemen 2022. In de eerste woning troffen inspecteurs, politie en medewerkers van netbeheerder Liander op 1 augustus 2023 een hennepplantage aan met vier kweektenten verdeeld over drie kweekruimtes; de woning werd niet bewoond. In de tweede woning werd op 2 augustus 2023 een hennepverwerkingskamer met permanente afzuiginstallatie aangetroffen, terwijl de overige ruimtes nog wel voor bewoning werden gebruikt. Het college kwalificeerde beide situaties als bedrijfsmatige exploitatie bij een eerste overtreding. De rechtbank Amsterdam verklaarde het beroep in één zaak ongegrond en stelde in de andere zaak de boete zelf voorziend vast op € 8.750. Appellant stelde hoger beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Afdeling verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank op de bestreden onderdelen. Vervolgens herroept de Afdeling de onderliggende boetebesluiten van het college, waardoor de opgelegde boetes volledig komen te vervallen. Het college wordt veroordeeld in de proceskosten. De uitspraak laat zien dat de Raad van State kritisch toetst of de grondslag voor onttrekking van woonruimte voldoende is onderbouwd, ook wanneer hennepactiviteiten in een woning worden aangetroffen. Met name de situatie waarin slechts een deel van de woning voor illegale doeleinden wordt gebruikt, vergt een zorgvuldige juridische beoordeling van de vraag of sprake is van volledige onttrekking aan de woonfunctie.