WBV 2022/22 onverbindend: asielzoeker krijgt proceskosten vergoed
ECLI:NL:RVS:2026:6400, Raad van State, 02-11-2026, 202404011/1/V1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 21 september 2023 heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een aanvraag van appellant om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, ingewilligd.
Kern van de zaak
Een asielzoeker diende op 26 mei 2022 een asielaanvraag in. De minister verlengde de beslistermijn met negen maanden via WBV 2022/22. Appellant stelde op 12 januari 2023 een ingebrekestelling in en vorderde proceskosten, maar de rechtbank wees dit af omdat de ingebrekestelling te vroeg zou zijn ingediend.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en veroordeelt de minister tot vergoeding van proceskosten van € 934,00. De doorslaggevende reden is dat WBV 2022/22 onverbindend is verklaard, waardoor de minister de beslistermijn niet rechtsgeldig heeft verlengd en de ingebrekestelling van 12 januari 2023 dus niet te vroeg was ingediend.
Impactscore
HoogDe uitspraak heeft een brede reikwijdte omdat WBV 2022/22 een groot aantal asielaanvragen betrof; de onverbindendheid is reeds vastgesteld, maar deze toepassing in proceskostenzaken schept een patroon dat in vele vergelijkbare gevallen zal worden gevolgd.
Belangrijkste punten
- 1WBV 2022/22, waarmee de minister de asielbeslistermijn met negen maanden verlengde, is onverbindend verklaard door de Afdeling in haar einduitspraak van 25 maart 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:1749), mede op basis van een prejudicieel arrest van het HvJ EU van 8 mei 2025 (Zimir).
- 2Nu WBV 2022/22 onverbindend is, gold de oorspronkelijke beslistermijn van zes maanden; de minister had dus tot 26 november 2022 moeten beslissen op de asielaanvraag van appellant.
- 3De ingebrekestelling van 12 januari 2023 was niet te vroeg ingediend, zodat appellant voldeed aan de voorwaarden voor het instellen van beroep wegens niet tijdig beslissen.
- 4De rechtbank had ten onrechte de proceskosten afgewezen op grond van een (ongeldige) termijnverlenging; de Raad van State vernietigt die uitspraak.
- 5De minister wordt veroordeeld tot € 934,00 aan proceskosten (beroep en hoger beroep), met toepassing van wegingsfactor 0,5 voor door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.
Impactanalyse
Juridische impact
Deze uitspraak bevestigt de eerder vastgestelde onverbindendheid van WBV 2022/22 en past die conclusie toe op individuele proceskostenvorderingen in asielzaken, wat gevolgen heeft voor een groot aantal lopende en toekomstige vergelijkbare zaken. Asielzoekers die tijdig een ingebrekestelling hebben ingediend op basis van de oorspronkelijke zes-maandentermijn kunnen aanspraak maken op proceskosten.
Praktische impact
Asielzoekers wier aanvraag onder WBV 2022/22 viel en die tijdig een ingebrekestelling hebben ingediend, kunnen alsnog proceskosten vorderen. De minister zal in een reeks vergelijkbare zaken worden geconfronteerd met kostenveroordelingen.
Onderwerp-impact
In de asiel- en migratieketen leidt deze uitspraak tot erkenning dat de termijnverlenging via WBV 2022/22 onrechtmatig was, hetgeen de positie van asielzoekers in niet-tijdig-beslistenprocedures versterkt.
Samenvatting
Een asielzoeker had op 26 mei 2022 een asielaanvraag ingediend. De minister verlengde de wettelijke beslistermijn van zes maanden met negen maanden via WBV 2022/22, waardoor de termijn volgens de minister pas op 26 augustus 2023 zou verstrijken. Toen de minister niet tijdig besliste, stelde appellant op 12 januari 2023 een ingebrekestelling in en startte hij een beroepsprocedure wegens niet tijdig beslissen. Nadat de minister alsnog een besluit nam, vorderde appellant vergoeding van zijn proceskosten. De rechtbank Den Haag wees dit verzoek af, omdat appellant de ingebrekestelling te vroeg zou hebben ingediend: de verlengde termijn was immers nog niet verstreken. In hoger beroep moest de Raad van State beoordelen of WBV 2022/22 een rechtsgeldige termijnverlenging had bewerkstelligd. De Afdeling had hierover in november 2023 prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de EU. Op 8 mei 2025 beantwoordde het Hof (arrest Zimir) die vragen, waarna de Afdeling op 25 maart 2026 in haar einduitspraak concludeerde dat WBV 2022/22 onverbindend is. Die conclusie heeft directe gevolgen voor de onderhavige zaak. Nu de termijnverlenging geen rechtskracht had, gold onverkort de oorspronkelijke beslistermijn van zes maanden, die eindigde op 26 november 2022. De ingebrekestelling van 12 januari 2023 was dus niet te vroeg ingediend en appellant had wel degelijk aan alle voorwaarden voor het instellen van beroep voldaan. De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank en veroordeelt de minister van Asiel en Migratie tot vergoeding van de proceskosten in beroep en hoger beroep tot een bedrag van € 934,00. Deze uitspraak is relevant voor een grote groep asielzoekers wier aanvraag onder WBV 2022/22 viel en die in een vergelijkbare positie verkeren.