Staat veroordeeld tot schadevergoeding wegens trage rechtspraak geuroverlast
ECLI:NL:RVS:2026:6356, Raad van State, 28-10-2026, 202300352/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluiten van 8 augustus 2018 heeft het college aan Drentse Duurzame Energie B.V., [bedrijf A], [bedrijf B] en [persoon A] lasten onder dwangsom opgelegd wegens overtreding van vergunningvoorschriften voor de biovergistingsinstallatie binnen de inrichting op het perceel [locatie] in Coevorden. Het college heeft hen gelast om de overtreding van artikel 2.3 van de Wabo en voorschrift E2 van de omgevingsvergunning op te heffen. Dit kan door een geuronderzoek in te dienen, met een analyse van de procesvoering en een plan van aanpak, waarin wordt aangegeven hoe de geurbron wordt geïdentificeerd en hoe de geuroverlast voorkomen of weggenomen kan worden. Het college heeft DDE en anderen verder gelast om aan artikel 2.3 van de Wabo en voorschrift E9 van de omgevingsvergunning te voldoen. Het college heeft daarbij geadviseerd om via berekeningen aan te tonen dat met de gekozen maatregelen en/of voorzieningen aan de geurnorm in dat voorschrift wordt voldaan. DDE en anderen zijn het niet eens met de besluiten van 8 augustus 2018 en zijn daarom in bezwaar en beroep gegaan. [persoon B] heeft een woning in de buurt van de biovergistingsinstallatie en heeft zich als belanghebbende gemeld bij de rechtbank.
Kern van de zaak
DDE en anderen kregen in 2018 lasten onder dwangsom opgelegd vanwege geuroverlast van een biovergistingsinstallatie in Coevorden. Omwonende [persoon B] ging in bezwaar en beroep tegen de besluiten van het college van B&W. De procedure liep zo lang dat een verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn werd ingediend.
Beslissing van de rechter
De Raad van State wijst het verzoek om schadevergoeding toe en veroordeelt de Staat der Nederlanden tot betaling van € 4.000,00 aan [persoon B] wegens overschrijding van de redelijke termijn. De doorslaggevende reden is dat de totale duur van de procedure (vanaf bezwaar in 2018 tot uitspraak in 2026) de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM heeft overschreden.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen vaste jurisprudentie over redelijke termijn en schadevergoeding en heeft beperkte precedentwerking; de feitelijke en juridische vragen zijn casuïstisch van aard en betreffen een individuele compensatietoekenning.
Belangrijkste punten
- 1Lasten onder dwangsom opgelegd in 2018 wegens overtreding van Wabo en omgevingsvergunningvoorschriften (geuroverlast biovergistingsinstallatie).
- 2Op grond van overgangsrecht Invoeringswet Omgevingswet blijft het oude recht (Wabo, Wet milieubeheer, Abm) van toepassing, omdat de lasten vóór 1 januari 2024 zijn opgelegd.
- 3De procedure heeft ruim acht jaar geduurd (2018–2026), wat de redelijke termijn aanzienlijk overschrijdt.
- 4Schadevergoeding van € 4.000,00 wordt gelijkelijk verdeeld tussen de minister van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (elk € 2.000,00).
- 5Het college van B&W van Coevorden wordt een griffierecht van € 548,00 opgelegd.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat overschrijding van de redelijke termijn in bestuursrechtelijke procedures leidt tot schadevergoeding ten laste van de Staat, en verduidelijkt de toepassing van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet bij vóór 2024 opgelegde lasten onder dwangsom.
Praktische impact
Voor [persoon B] betekent de uitspraak een financiële compensatie van € 4.000,00 voor de lange procesduur; voor DDE en anderen blijven de lasten onder dwangsom en de bijbehorende verplichtingen rondom geuronderzoek en -beheersing onverminderd van kracht.
Onderwerp-impact
In milieu- en omgevingsrechtelijke handhavingszaken met langlopende procedures kunnen omwonenden en andere belanghebbenden aanspraak maken op schadevergoeding wegens termijnoverschrijding, wat een prikkel vormt voor tijdige beslechting van geschillen over geuroverlast en andere milieuovertredingen.
Samenvatting
In deze zaak stonden lasten onder dwangsom centraal die het college van burgemeester en wethouders van Coevorden in augustus 2018 had opgelegd aan DDE en anderen vanwege geuroverlast afkomstig van een biovergistingsinstallatie. De overtredingen betroffen artikel 2.3 van de Wabo en voorschriften uit de omgevingsvergunning met betrekking tot geur. De gelasten omvatten het indienen van een geuronderzoek inclusief analyse en plan van aanpak, alsmede het aantonen via berekeningen dat aan de geurnorm werd voldaan. DDE en anderen bestreden de besluiten via bezwaar en beroep; omwonende [persoon B], woonachtig nabij de installatie, was daarbij als belanghebbende betrokken. Een eerste juridisch aandachtspunt betrof het toepasselijke recht. De Raad van State stelde vast dat op grond van artikel 4.23, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht van vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft, omdat de lasten onder dwangsom reeds in 2018 waren opgelegd. De Wabo, de Wet milieubeheer en het Activiteitenbesluit milieubeheer blijven daarmee maatgevend voor de beoordeling van deze zaak. Het meest in het oog springende onderdeel van de uitspraak is de toewijzing van het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De procedure heeft vanaf het bezwaar in 2018 tot aan de uitspraak in oktober 2026 ruim acht jaar geduurd, hetgeen de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM aanzienlijk overschrijdt. De Raad van State veroordeelt de Staat der Nederlanden tot betaling van € 4.000,00 aan [persoon B], waarbij de verantwoordelijkheid gelijkelijk wordt verdeeld tussen de minister van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, ieder voor € 2.000,00. Daarnaast wordt het college van B&W van Coevorden een griffierecht van € 548,00 opgelegd. De uitspraak volgt de gevestigde lijn in de rechtspraak over termijnoverschrijding in bestuursrechtelijke procedures.