Geen compensatie toeslagenaffaire voor aanvrager 2011-2012
ECLI:NL:RVS:2026:6354, Raad van State, 28-10-2026, 202505022/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 17 juli 2023 heeft de Dienst Toeslagen geen compensatie toegekend aan [appellante] in het kader van de hersteloperatie toeslagen. In deze uitspraak gaat het om de vraag of [appellante] voor de toeslagjaren 2011 en 2012 recht heeft op compensatie, zoals bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, van de Wet hersteloperatie toeslagen (de Wht). Daarin is bepaald dat de Dienst Toeslagen op aanvraag compensatie toekent aan een aanvrager van een kinderopvangtoeslag, die schade heeft geleden, doordat ten aanzien van hem: a) voor 23 oktober 2019 bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid van de Dienst toeslagen; of b) de toepassing van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen, de Wet kinderopvang of de op die wetten berustende bepalingen bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag heeft geleid tot onbillijkheden van overwegende aard die voortkomen uit de hardheid van de toepassing die voor 23 oktober 2019 werd gegeven aan het wettelijk systeem. Volgens de Dienst Toeslagen heeft [appellante] geen recht op compensatie. Hij heeft toegelicht dat het bedrag van de (voorschotten) kinderopvangtoeslag voor het jaar 2011 een aantal keren is aangepast vanwege wijzigingen die [appellante] zelf heeft doorgegeven.
Kern van de zaak
Appellante vroeg compensatie aan bij de Dienst Toeslagen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) voor de toeslagjaren 2011 en 2012. De Dienst Toeslagen wees de aanvraag af omdat de aanpassingen in de kinderopvangtoeslag het gevolg waren van door appellante zelf doorgegeven wijzigingen, waaronder een gecorrigeerde vergissing. Appellante ging in hoger beroep bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is onvolledig, maar op basis van de beschikbare overwegingen lijkt de Raad van State zich te buigen over de vraag of appellante recht heeft op compensatie ex artikel 2.1 lid 1 Wht; de Dienst Toeslagen heeft compensatie afgewezen omdat de toeslagaanpassingen voortkwamen uit eigen opgaven van appellante en niet uit institutionele vooringenomenheid of onbillijkheden van overwegende aard. De doorslaggevende reden voor afwijzing is dat de oorzaak van de wijzigingen niet aan de Dienst Toeslagen is toe te rekenen maar aan appellante zelf.
Impactscore
MiddelDe uitspraak betreft een individueel geval binnen de grote hersteloperatie toeslagen, maar heeft enige precedentwerking voor vergelijkbare zaken waarin eigen opgaven van aanvragers aan de basis liggen van toeslagwijzigingen. Omdat de volledige uitspraaktekst ontbreekt, is de precieze reikwijdte onzeker.
Belangrijkste punten
- 1Compensatie op grond van de Wht vereist institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen óf onbillijkheden van overwegende aard door harde wetstoepassing vóór 23 oktober 2019.
- 2De toeslagaanpassingen in 2011 en 2012 waren het gevolg van wijzigingen die appellante zelf had doorgegeven, waaronder een door haar gecorrigeerde vergissing.
- 3Voor 2011 is de kinderopvangtoeslag uiteindelijk vastgesteld op € 10.138,00 en resulteerde in een nabetaling van € 153,00 aan appellante.
- 4Voor 2012 werd de toeslag op verzoek van appellante stopgezet; het reeds uitbetaalde maandbedrag van € 618,00 werd teruggevorderd.
- 5De uitspraak is onvolledig weergegeven, waardoor de definitieve beslissing van de Raad van State niet met zekerheid kan worden vastgesteld.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de toepassingsvoorwaarden van artikel 2.1 lid 1 Wht en bevestigt dat compensatie niet wordt toegekend wanneer toeslagwijzigingen terug te voeren zijn op eigen opgaven van de aanvrager en niet op handelen van de Dienst Toeslagen. Dit is relevant voor de afbakening van de compensatieaanspraken binnen de hersteloperatie toeslagen.
Praktische impact
Voor appellante betekent de afwijzing dat zij geen recht heeft op de beoogde financiële compensatie voor de toeslagjaren 2011 en 2012. Andere gedupeerden in vergelijkbare situaties waarbij toeslagaanpassingen voortkwamen uit eigen correcties, kunnen evenmin aanspraak maken op compensatie onder de Wht.
Onderwerp-impact
De uitspraak raakt direct aan de uitvoering van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag en stelt grenzen aan de reikwijdte van de compensatieregeling voor gedupeerde ouders. Dit heeft betekenis voor de grote groep aanvragers wier dossiers worden beoordeeld in het kader van de toeslagenaffaire.
Samenvatting
Deze zaak betreft een hoger beroep bij de Raad van State over de vraag of appellante recht heeft op compensatie op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) voor de toeslagjaren 2011 en 2012. De compensatieregeling, neergelegd in artikel 2.1 lid 1 Wht, biedt aanvrakers van kinderopvangtoeslag recht op vergoeding van schade indien sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen, dan wel van onbillijkheden van overwegende aard door de harde wetstoepassing vóór 23 oktober 2019. De Dienst Toeslagen had de aanvraag afgewezen op de grond dat de wijzigingen in de hoogte van de kinderopvangtoeslag over 2011 het gevolg waren van door appellante zelf doorgegeven informatie, waaronder een door haar zelf gecorrigeerde vergissing. De voorschotverlening werd daardoor tijdelijk verhoogd naar € 23.028,00, maar na correctie vastgesteld op € 10.467,00 en uiteindelijk definitief bepaald op € 10.138,00. Voor 2012 had appellante de toeslag zelf stopgezet, waarna het reeds uitbetaalde bedrag van € 618,00 werd teruggevorderd. De centrale juridische vraag is of de gang van zaken rondom deze toeslagaanpassingen kwalificeert als institutionele vooringenomenheid of als onbillijkheid van overwegende aard in de zin van de Wht. De Dienst Toeslagen en klaarblijkelijk ook de rechter in eerste aanleg oordeelden van niet, omdat de oorzaak van de toeslagwijzigingen lag bij de eigen opgaven van appellante en niet bij onrechtmatig of onevenredig optreden van de overheid. De Raad van State behandelt het hoger beroep; de volledige uitkomst is op basis van de beschikbare tekst niet met zekerheid vast te stellen. De zaak illustreert de complexiteit van de individuele beoordeling binnen de hersteloperatie toeslagen en de strikte afbakening van de compensatieaanspraken.