Handhaving bouwovertreding Best: last onder dwangsom bevestigd
ECLI:NL:RVS:2026:6352, Raad van State, 28-10-2026, 202406030/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 14 december 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Best [appellant] een last onder dwangsom opgelegd vanwege het zonder omgevingsvergunning en in strijd met het bestemmingsplan bouwen van een keet en een klein bijgebouw. [appellant] is eigenaar van het perceel aan de [locatie] bekend gemeente Best, sectie L, nummer 12. Een toezichthouder van de gemeente Best heeft op 30 mei 2022 en 6 december 2022 controles uitgevoerd. Tijdens deze controles is een aantal overtredingen geconstateerd, namelijk dat diverse materialen waren gestookt, een keet met aangebouwde overkapping was gebouwd en een klein bijgebouw was gebouwd in strijd met het bestemmingsplan en dat die bouwactiviteiten zijn uitgevoerd zonder omgevingsvergunning. Het college is vervolgens overgegaan tot handhavend optreden en heeft een last onder dwangsom opgelegd om de overtredingen te (laten) beëindigen en beëindigd te (laten) houden. Dit kan gedaan worden door het (laten) verwijderen en verwijderd te (laten) houden van de keet en het kleine bijgebouw van het perceel.
Kern van de zaak
Eigenaar van een perceel in Best ontving in december 2022 een last onder dwangsom van het college van B&W wegens bouwactiviteiten zonder omgevingsvergunning en strijd met het bestemmingsplan (stoken van materialen, keet met overkapping en klein bijgebouw). Appellant bestreed de rechtmatigheid van het handhavingsbesluit, onder meer met een bevoegdheidsverweer.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep tegen het besluit van 21 januari 2025 ongegrond. Het bevoegdheidsverweer van appellant werd verworpen en het oude recht (Wabo) bleef van toepassing op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet.
Impactscore
LaagHet betreft een enkelvoudige kamer-uitspraak in een individueel handhavingsgeval zonder nieuwe rechtsvragen; de toepassing van het overgangsrecht is standaard en weinig verrassend.
Belangrijkste punten
- 1Op de last onder dwangsom van 14 december 2022 blijft het pre-Omgevingswet recht (Wabo) van toepassing op grond van artikel 4.23 lid 1 Invoeringswet Omgevingswet.
- 2Appellant had zonder omgevingsvergunning een keet met overkapping en een klein bijgebouw gebouwd in strijd met het bestemmingsplan.
- 3Het bevoegdheidsverweer van appellant – dat het besluit onbevoegd was genomen – werd door de Afdeling verworpen.
- 4De Afdeling bevestigt zowel de aangevallen uitspraak van de rechtbank als het besluit op bezwaar van 21 januari 2025.
- 5De zaak illustreert de toepassing van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de werking van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet: handhavingsbesluiten opgelegd vóór 1 januari 2024 worden volledig beheerst door het oude Wabo-recht totdat de last is uitgevoerd of opgeheven. Dit biedt rechtszekerheid over welk recht van toepassing is bij lopende handhavingstrajecten.
Praktische impact
Voor appellant betekent de uitspraak dat hij de keet met overkapping en het kleine bijgebouw alsnog moet verwijderen en verwijderd moet houden om verdere dwangsoominning te voorkomen. Er is geen ruimte meer voor verdere juridische aanvechting van de handhavingsbeslissing.
Onderwerp-impact
In het omgevingsrecht en ruimtelijke ordening verduidelijkt deze uitspraak dat gemeenten handhavend kunnen optreden op basis van pre-Omgevingswet-besluiten zonder dat overgang naar nieuw recht de handhaving doorkruist.
Samenvatting
In deze uitspraak van 28 oktober 2026 bevestigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State de handhaving door het college van burgemeester en wethouders van Best tegen de eigenaar van een perceel aan de [locatie]. Tijdens gemeentelijke controles in mei en december 2022 werden diverse overtredingen geconstateerd: het stoken van materialen, het bouwen van een keet met aangebouwde overkapping en een klein bijgebouw, alle in strijd met het bestemmingsplan en uitgevoerd zonder de vereiste omgevingsvergunning. Het college legde op 14 december 2022 een last onder dwangsom op, met als doel de overtreder ertoe te bewegen de illegale bouwwerken te verwijderen en verwijderd te houden. Een centrale vraag in de procedure betrof het toepasselijke recht. Omdat de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking zijn getreden, moest worden bepaald welk regime gold. Op grond van artikel 4.23 lid 1 Invoeringswet Omgevingswet blijft het recht zoals dat gold vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet van toepassing op een last onder dwangsom die vóór die datum is opgelegd. Dit betekent dat de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) van toepassing bleef op het geschil. Appellant voerde aan dat de aangevallen besluiten onbevoegd waren genomen, maar dit verweer werd zowel door de rechtbank als door de Afdeling verworpen. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep tegen het nader besluit van 21 januari 2025 ongegrond. De uitspraak is routinematig van aard en heeft beperkte precedentwerking, maar illustreert helder de toepassing van het overgangsrecht bij de grootschalige stelselwijziging van het omgevingsrecht.