Omgevingsvergunning 10 appartementen in monument deels beoordeeld
ECLI:NL:RVS:2026:6343, Raad van State, 28-10-2026, 202505135/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 21 december 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Deurne aan New-ton B.V. een omgevingsvergunning verleend voor het bouwen van 10 appartementen in een monumentaal pand aan de Visser 25 in Deurne (het perceel). Het college heeft een omgevingsvergunning verleend aan New-ton B.V. voor het bouwen van 10 appartementen in een monumentaal pand op het perceel. Deze omgevingsvergunning is verleend voor het bouwen van een bouwwerk, het wijzigen van een monument en het handelen in strijd met de regels op het gebied van de ruimtelijke ordening. Het bouwplan voldoet namelijk niet aan de regels van het bestemmingsplan "Centrum Deurne". Het perceel is daarin bestemd voor dienstverlening. Het bouwplan behelst de bouw van woningen en wijkt daar dus van af. [appellante] woont in de buurt van het bouwplan en is het niet eens met de verleende vergunning. Zij vreest met name voor een aantasting van het rijksmonument. In deze uitspraak gaat de Afdeling in op de gronden die zij in hoger beroep heeft aangevoerd tegen de uitspraak van de rechtbank.
Kern van de zaak
Een omwonende (appellante) bestrijdt de omgevingsvergunning die het college aan New-ton B.V. heeft verleend voor de bouw van 10 appartementen in een monumentaal pand in Deurne. Het bouwplan wijkt af van het bestemmingsplan (bestemming dienstverlening) en appellante vreest aantasting van het rijksmonument. De zaak betreft hoger beroep bij de Raad van State tegen de uitspraak van de rechtbank.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is onvolledig overgeleverd, waardoor de definitieve beslissing niet volledig kan worden vastgesteld. Uit de beschikbare tekst blijkt dat de rechtbank het relativiteitsvereiste (art. 8:69a Awb) toepaste en appellante niet kon opkomen voor monumentenbelangen, en dat een late beroepsgrond over ecologisch onderzoek buiten beschouwing werd gelaten wegens strijd met de goede procesorde.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande rechtspraak toe (relativiteitsvereiste, overgangsrecht Omgevingswet, goede procesorde) zonder nieuwe rechtsnormen te stellen. De impact is primair zaakspecifiek; de tekst is bovendien onvolledig, waardoor de eindbeslissing niet volledig kan worden beoordeeld.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: aanvraag ingediend op 25 april 2022, dus Wabo (oud recht) blijft van toepassing tot onherroepelijkheid besluit.
- 2Omgevingsvergunning verleend voor bouwen, wijzigen monument én afwijking bestemmingsplan (art. 2.1 Wabo); perceel bestemd voor dienstverlening, bouwplan betreft woningen.
- 3Rechtbank paste relativiteitsvereiste toe: appellante kan zich niet beroepen op monumentenbescherming omdat die norm niet strekt tot bescherming van haar belangen als omwonende.
- 4Late beroepsgrond over ecologisch onderzoek (ingediend dag voor zitting) buiten beschouwing gelaten wegens strijd met de goede procesorde.
- 5De bestuursrechter toetst met terughoudendheid: het college heeft beleidsruimte bij de afwijking van het bestemmingsplan en de rechter beoordeelt slechts of het besluit in overeenstemming is met het recht.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepassing van het relativiteitsvereiste bij monumentenbescherming voor omwonenden en illustreert de strikte hantering van de goede procesorde bij laat ingediende stukken. De overgangsrechtelijke toepassing van de Wabo voor pre-2024 aanvragen wordt bevestigd.
Praktische impact
Omwonenden die bezwaar maken tegen bouwplannen in of bij monumenten kunnen zich niet automatisch beroepen op monumentenrechtelijke bescherming; zij moeten een eigen belang hebben dat door die norm wordt beschermd. Late juridische argumenten worden door de rechter buiten beschouwing gelaten.
Onderwerp-impact
Voor projecten waarbij woningbouw plaatsvindt in monumentale panden met een afwijkende bestemming, bevestigt deze zaak dat het college beoordelingsruimte houdt en dat omwonenden een beperkt juridisch arsenaal hebben om dergelijke vergunningen aan te vechten.
Samenvatting
Deze zaak bij de Raad van State betreft het hoger beroep van een omwonende tegen de omgevingsvergunning die het college van Deurne heeft verleend aan New-ton B.V. voor de bouw van 10 appartementen in een rijksmonumentaal pand. De aanvraag dateert van 25 april 2022 en valt daarmee onder het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet, zodat de Wabo zoals die gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft. Het bouwplan wijkt af van het bestemmingsplan 'Centrum Deurne', dat het perceel bestemt voor dienstverlening; voor die afwijking is mede vergunning verleend. De rechtbank had in eerste aanleg al twee belangrijke drempels opgeworpen voor appellante. Ten eerste liet zij een beroepsgrond over ecologisch onderzoek buiten beschouwing omdat appellante dit argument pas één dag voor de zitting indiende, in strijd met de goede procesorde. Ten tweede oordeelde de rechtbank dat appellante niet voldoet aan het relativiteitsvereiste van artikel 8:69a Awb waar het gaat om de monumentenrechtelijke aspecten: de normen die het rijksmonument beschermen strekken niet tot bescherming van de belangen van omwonenden als zodanig. In hoger beroep beoordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak deze oordelen. Het toetsingskader dat zij aanlegt is dat het college beleidsruimte toekomt bij de beslissing om al dan niet af te wijken van het bestemmingsplan, en dat de bestuursrechter terughoudend toetst: niet of verlening in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening, maar of het besluit het recht niet schendt en of de nadelige gevolgen niet onevenredig zijn. De volledige eindbeslissing is op basis van de beschikbare tekst niet vast te stellen, maar de uitspraak bevestigt de geldende lijnen rond het relativiteitsvereiste, overgangsrecht en procesorde.