Bij besluit van 23 maart 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van Nijkerk geweigerd handhavend op te treden tegen de detailhandelsactiviteiten op het perceel [locatie] te Nijkerk. [appellant] exploiteert een winkel in houten bouw- en tuinmaterialen. [partij] exploiteert in Nijkerk een houthandel en houtzagerij. Daarnaast verkoopt [partij] onder andere (haard)hout, houten tuinmeubelen en overige producten zoals hout, plaatmateriaal, beits, ramen en deuren, dakbedekking, funderingspoeren en bevestigingsmaterialen. Volgens [appellant] is de verkoop van voormelde producten door [partij] in strijd met het bestemmingsplan "[locatie] te Nijkerk", omdat dit zelfstandige detailhandel betreft en volgens het bestemmingsplan alleen detailhandel als onzelfstandig en ondergeschikt onderdeel van de onderneming is toegestaan en niet meer mag bedragen dan 50 m2. [appellant] heeft het college daarom verzocht handhavend op te treden.

Kern van de zaak

Appellant, eigenaar van een winkel in houten bouw- en tuinmaterialen, verzoekt het college handhavend op te treden tegen concurrent [partij], een houthandel in Nijkerk. Appellant stelt dat de detailhandelsactiviteiten van [partij] in strijd zijn met het bestemmingsplan, dat slechts ondergeschikte detailhandel tot 50 m² toestaat. Het college weigerde handhaving, waarna appellant in beroep en hoger beroep ging.

Beslissing van de rechter

De Raad van State behandelt het hoger beroep van appellant tegen de rechterlijke bekrachtiging van de handhavingsweigering; op basis van de beschikbare tekst lijkt het hoger beroep ongegrond te worden verklaard. De doorslaggevende reden is dat de omgevingsdienst na controle in 2023 geen overtreding vaststelde die handhaving rechtvaardigt, en het college de weigering in stand heeft gehouden.

22van 100

Impactscore

Laag

De zaak betreft een casuïstische handhavingskwestie in het omgevingsrecht zonder nieuwe rechtsvragen; de toepassing van het overgangsrecht Omgevingswet is inmiddels vaste praktijk. De impact is beperkt tot de direct betrokken partijen.

Belangrijkste punten

1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat het handhavingsverzoek dateert van 15 juli 2020, blijft de Wabo (oud recht) van toepassing tot het besluit onherroepelijk is.
2Appellant stelt dat [partij] zelfstandige detailhandel bedrijft, wat in strijd is met het bestemmingsplan dat slechts ondergeschikte detailhandel tot 50 m² toestaat.
3Het college heeft na controle door omgevingsdienst De Vallei (1 juni 2023) de handhavingsweigering van 23 maart 2021 bij besluit van 4 juli 2023 in stand gelaten.
4De rechtbank heeft het beroep tegen de handhavingsweigering verworpen; appellant bestrijdt dit oordeel in hoger beroep bij de Raad van State.
5De uitspraaktekst is onvolledig; de definitieve beoordeling en het dictum zijn niet volledig weergegeven, waardoor de exacte uitkomst met enige onzekerheid wordt vastgesteld.

Impactanalyse

Juridische impact

De zaak verduidelijkt de toepassing van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet: handhavingsverzoeken ingediend vóór 1 januari 2024 worden volledig onder het oude Wabo-regime afgedaan. Dit bevestigt bestaande jurisprudentie over artikel 4.3 Invoeringswet Omgevingswet.

Praktische impact

Voor [appellant] betekent de handhavingsweigering dat de gestelde concurrentieverstoring door [partij] niet via bestuursrechtelijke handhaving wordt beëindigd. [partij] kan haar huidige bedrijfsvoering voortzetten zolang het college geen overtreding van het bestemmingsplan vaststelt.

Onderwerp-impact

In de detailhandels- en bouwmaterialensector benadrukt deze zaak dat bestemmingsplanbepalingen over de omvang en zelfstandigheid van detailhandel strikt worden getoetst, en dat concurrenten een beperkte mogelijkheid hebben om via handhavingsverzoeken concurrenten aan te pakken.

Samenvatting

Deze zaak betreft een hoger beroep bij de Raad van State over een geweigerde handhaving van het bestemmingsplan in Nijkerk. Appellant exploiteert een winkel in houten bouw- en tuinmaterialen en verzocht het college in 2020 handhavend op te treden tegen [partij], een nabijgelegen houthandel en houtzagerij. Appellant stelde dat [partij] zelfstandige detailhandel bedreef — waaronder de verkoop van haardhout, tuinmeubelen, plaatmateriaal, ramen, deuren en bouwmaterialen — terwijl het geldende bestemmingsplan slechts onzelfstandige, ondergeschikte detailhandel tot maximaal 50 m² toestond. Een centrale procedurele kwestie betreft het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Omdat het handhavingsverzoek op 15 juli 2020 werd ingediend, is op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht — de Wabo — van toepassing, tot het besluit onherroepelijk wordt. Na een controle door omgevingsdienst De Vallei op 1 juni 2023 handhaafde het college bij besluit van 4 juli 2023 zijn eerdere weigering om op te treden. De rechtbank verwierp het beroep van appellant, die vervolgens hoger beroep instelde bij de Raad van State. Appellant betoogt dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college niet bevoegd of verplicht was handhavend op te treden. De volledige beoordeling en het dictum van de Raad van State zijn in de beschikbare tekst niet opgenomen, zodat de exacte uitkomst met enige onzekerheid wordt weergegeven. Op basis van de processtappen en de in-stand-lating van de handhavingsweigering lijkt het hoger beroep ongegrond te zijn verklaard. De zaak illustreert de grenzen van bestemmingsplanhandhaving bij gemengde bedrijven en de rol van het overgangsrecht Omgevingswet.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 28 oktober 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

22van 100

LaagLees toelichting ↓