Raad van State beoordeelt procesbelang ganzenafschot omgevingsvergunning
ECLI:NL:RVS:2026:6317, Raad van State, 28-10-2026, 202506017/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 5 april 2024 heeft het college van gedeputeerde staten van Fryslân aan Faunabeheereenheid Fryslân (FBE) een omgevingsvergunning verleend. FBE heeft op 15 september 2023 een aanvraag ingediend voor de afgifte van een opdracht voor het afschot van overzomerende grauwe ganzen. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is hiervoor niet een afgifte van een opdracht, maar een omgevingsvergunning nodig. Het college heeft de aanvraag daarom behandeld als de aanvraag om een omgevingsvergunning. Bij besluit van 5 april 2024 heeft het college aan de FBE een omgevingsvergunning verleend voor het uitvoeren van populatiebeheer door afschot van de overzomerende grauwe ganzen in de provincie Fryslân voor de periode van 1 april 2024 tot en met 1 oktober 2024. Op 16 juli 2024 heeft het college een wijzigingsbesluit genomen, waarbij één van de aan de vergunning verbonden voorschriften is gewijzigd. De bufferzone rondom Natura 2000-gebieden is aangepast van een afstand van 300 naar 150 meter. Bij besluit van 30 oktober 2024 heeft het college het bezwaar van [appellant] kennelijk niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij volgens het college geen belanghebbende bij het besluit is.
Kern van de zaak
FBE (Faunabeheereenheid) vroeg een vergunning aan voor afschot van overzomerende grauwe ganzen in Fryslân. Het college verleende een omgevingsvergunning voor april–oktober 2024. Appellant maakte bezwaar, maar werd niet-ontvankelijk verklaard wegens gebrek aan belanghebbendheid en later ook wegens het ontbreken van procesbelang na afloop van de vergunde periode.
Beslissing van de rechter
De Raad van State behandelt het hoger beroep van appellant tegen de niet-ontvankelijkverklaring door de rechtbank. De rechtbank had het beroep niet-ontvankelijk verklaard omdat de vergunde periode was verstreken en appellant geen bezwaar had gemaakt tegen de nieuwe vergunning; de uitkomst van de procedure was daardoor niet langer relevant voor toekomstige besluitvorming. De doorslaggevende reden was het ontbreken van procesbelang.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een veelvoorkomende praktijkvraag over procesbelang bij tijdelijke, herhalende omgevingsvergunningen voor faunabeheer, maar is beperkt in reikwijdte tot de specifieke Friese context en heeft geen fundamentele rechtsvormende werking.
Belangrijkste punten
- 1Aanvraag ingediend vóór inwerkingtreding Omgevingswet (1 januari 2024), maar behandeld als aanvraag om omgevingsvergunning op grond van nieuwe wet.
- 2Omgevingsvergunning verleend voor afschot overzomerende grauwe ganzen in Fryslân, periode april–oktober 2024, met bufferzone rondom Natura 2000-gebieden.
- 3Bufferzone bij wijzigingsbesluit teruggebracht van 300 naar 150 meter rondom Natura 2000-gebieden.
- 4Rechtbank verklaarde beroep niet-ontvankelijk wegens ontbreken procesbelang na verstrijken vergunde periode en het niet aanvechten van de opvolgende vergunning.
- 5Appellant betoogt in hoger beroep dat de rechtbank ten onrechte procesbelang heeft ontkend, vermoedelijk vanwege de repetitieve aard van dergelijke vergunningen.
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak raakt de vraag wanneer procesbelang aanwezig is bij tijdelijke omgevingsvergunningen die periodiek worden herhaald, en hoe de overgang van het oude naar het nieuwe recht (Omgevingswet) de ontvankelijkheid van bezwaar en beroep beïnvloedt.
Praktische impact
Voor faunabeheer-organisaties en tegenstanders van ganzenafschot betekent deze uitspraak dat het aanvechten van tijdelijke vergunningen procesrechtelijk complex is; zonder bezwaar tegen opeenvolgende vergelijkbare vergunningen dreigt steeds niet-ontvankelijkheid.
Onderwerp-impact
In het omgevingsrecht en natuurbeheer verduidelijkt deze zaak de grenzen van procesbelang bij periodiek terugkerende faunabeheervergunningen, wat relevant is voor alle partijen die betrokken zijn bij populatiebeheer en Natura 2000-bescherming.
Samenvatting
Deze zaak betreft een hoger beroep bij de Raad van State over een omgevingsvergunning die het college van Gedeputeerde Staten van Fryslân verleende aan de Faunabeheereenheid (FBE) voor het afschot van overzomerende grauwe ganzen in de periode april tot oktober 2024. De aanvraag was oorspronkelijk in september 2023 ingediend onder het oude recht, maar werd na de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 behandeld als een aanvraag om een omgevingsvergunning. Bij een later wijzigingsbesluit werd de bufferzone rondom Natura 2000-gebieden teruggebracht van 300 naar 150 meter. Appellant maakte bezwaar, maar het college verklaarde hem kennelijk niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van belanghebbendheid. De rechtbank verklaarde het daaropvolgende beroep eveneens niet-ontvankelijk, nu de vergunde periode inmiddels was verstreken en appellant geen bezwaar had gemaakt tegen de opvolgende nieuwe vergunning. De rechtbank oordeelde bovendien dat een principieel belang — gericht op een uitspraak over de provinciale omgevingsverordening inzake verjaging van ganzen in de winterperiode — geen procesbelang kan opleveren. In hoger beroep betoogt appellant dat de rechtbank ten onrechte procesbelang heeft ontkend. De centrale juridische vraag is of bij een tijdelijke, maar periodiek terugkerende omgevingsvergunning procesbelang kan worden aangenomen, ook als de specifieke vergunde periode al is verstreken. Deze vraag is relevant voor de praktijk van faunabeheer, waarbij jaarlijks vergelijkbare vergunningen worden verleend. De Raad van State dient te beoordelen of de uitkomst van de procedure nog betekenis heeft voor toekomstige besluitvorming en of het principiële karakter van het geschil procesbelang rechtvaardigt. De uitspraak is op het moment van analyse nog niet volledig beschikbaar.