RvS vernietigt uitspraak over paardenstal en mestbak Rockanje
ECLI:NL:RVS:2026:6229, Raad van State, 21-10-2026, 202304545/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 28 september 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Voorne aan Zee het verzoek van [appellant sub 2] om handhavend op te treden tegen zonder omgevingsvergunning opgerichte bouwwerken voor het houden van paarden aan de [locatie 1] in Rockanje (het perceel) gedeeltelijk toegewezen. [appellanten sub 1] wonen aan de [locatie 1] in Rockanje. Zij houden op dit perceel paarden aan huis en daarvoor hebben zij een paardenstal, een paardenbak met een uitloopbak en mestbak gerealiseerd. [appellant sub 2] woont naast het perceel aan de [locatie 2]. Zij heeft het college verzocht om handhavend op te treden tegen deze bouwwerken. Het college heeft zich op het standpunt gesteld dat de paardenstal zonder omgevingsvergunning mocht worden opgericht, zodat dit geen overtreding oplevert waartegen het college handhavend kan optreden. Voor de oprichting van de paardenbak met uitloopbak en de mestbak was wel een omgevingsvergunning nodig, die niet was aangevraagd en verleend. Het college heeft [appellanten sub 1] in de gelegenheid gesteld om die omgevingsvergunning alsnog aan te vragen. [appellanten sub 1] hebben van die gelegenheid gebruik gemaakt en het college heeft de gevraagde omgevingsvergunning verleend.
Kern van de zaak
Bewoners van de Locatie 1 in Rockanje realiseerden een paardenstal, paardenbak en mestbak op hun perceel. Buren verzochten om handhaving en betwistten de verleende omgevingsvergunning. De zaak betrof zowel de vergunningverlening als een handhavingsverzoek onder de Wabo.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart de hoger beroepen gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 7 juni 2023, voor zover die de rechtsgevolgen in stand liet, de omgevingsvergunning voor de mestbak herriep en het college opdroeg een nieuw besluit te nemen over het handhavingsverzoek aangaande de mestbak. Doorslaggevend is dat de rechtbank de beslissingen omtrent de mestbak onjuist had beoordeeld, zowel wat betreft de vergunningverlening als het handhavingsverzoek.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor de overgangsrechtelijke toepassing van de Omgevingswet en bevestigt eerder jurisprudentie, maar heeft een beperkte feitelijke reikwijdte (één perceel, specifieke situatie mestbak) en stelt geen nieuwe fundamentele rechtsregels.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: aanvragen en handhavingsverzoeken ingediend vóór 1 januari 2024 blijven onder het oude recht (Wabo) vallen tot onherroepelijkheid van het besluit.
- 2Op het nieuw genomen besluit van 29 februari 2024 blijft oud recht van toepassing, mits sprake is van dezelfde overtreding als voorheen.
- 3De Afdeling vernietigt de uitspraak van de rechtbank Rotterdam voor zover die de mestbak betreft, zowel voor de vergunningverlening als het handhavingsverzoek.
- 4De hoger beroepen van beide appellanten worden gegrond verklaard.
- 5De zaak betreft een perceel in Rockanje met paardenstal, paardenbak, uitloopbak en mestbak.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de toepassing van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet: bij aanvragen en handhavingsverzoeken van vóór 1 januari 2024 blijft de Wabo van toepassing, ook op nadien genomen nieuwe besluiten, mits de overtreding ongewijzigd is. Dit bevestigt en nuanceert eerder precedent (ECLI:NL:RVS:2024:2645).
Praktische impact
Voor de appellanten betekent de vernietiging dat de vergunning voor de mestbak en het oordeel over het handhavingsverzoek daarvoor opnieuw beoordeeld moeten worden, wat de rechtspositie van zowel vergunninghouders als handhavingsverzoekende buren direct raakt.
Onderwerp-impact
Voor omgevingsrechtelijke praktijk rondom agrarisch en recreatief gebruik van percelen biedt de uitspraak duidelijkheid over de reikwijdte van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de beoordeling van mestopslag in relatie tot omgevingsvergunningplicht.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 21 oktober 2026 betreft een geschil over een paardenstal, paardenbak en mestbak op een perceel in Rockanje. De bewoners hadden deze voorzieningen gerealiseerd en daarvoor een omgevingsvergunning aangevraagd op 29 september 2020. Een derde had op 29 juli 2020 een handhavingsverzoek ingediend. De rechtbank Rotterdam had op 7 juni 2023 uitspraak gedaan, waarbij zij onder meer de rechtsgevolgen van een eerder vernietigd besluit in stand liet, de omgevingsvergunning voor de mestbak herriep en het college opdroeg opnieuw te beslissen over het handhavingsverzoek betreffende de mestbak. Appellanten kwamen in hoger beroep bij de Raad van State. Centraal juridisch vraagstuk was welk recht van toepassing is op de vergunningaanvraag en het handhavingsverzoek nu de Omgevingswet en Invoeringswet Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking zijn getreden. De Afdeling oordeelt dat op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht (Wabo) van toepassing blijft op aanvragen en handhavingsverzoeken die vóór de inwerkingtreding zijn ingediend, totdat de beslissing onherroepelijk is. Dit geldt eveneens voor het nieuw genomen besluit van 29 februari 2024, mits de overtreding die aan het handhavingsverzoek ten grondslag ligt ongewijzigd is gebleven. Is dat niet het geval, dan dient het college het nieuwe recht toe te passen. De Afdeling verklaart de hoger beroepen gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover die betrekking heeft op de mestbak: zowel de instandlating van de rechtsgevolgen, de herroeping van de vergunning voor de mestbak als de opdracht tot een nieuw handhavingsbesluit worden vernietigd. De uitspraak bevestigt en nuanceert eerder precedent inzake overgangsrecht en biedt praktische duidelijkheid voor lopende omgevingsrechtelijke procedures die de overgang van Wabo naar Omgevingswet overspannen.