Raad van State: procesbelang raadslid bij ingetrokken Wob-besluit erkend
ECLI:NL:RVS:2026:6220, Raad van State, 21-10-2026, 202600919/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 9 juni 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van Zaanstad een verzoek van North Sea Venue B.V. (NSV) op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) ingewilligd. NSV heeft verzocht om openbaarmaking van communicatie tussen [appellante], raadslid voor Democratisch Zaanstad, en de burgemeester en/of het college van burgemeester en wethouders. Kort gezegd is er verzocht om communicatie over [persoon] en zijn bedrijf NSV, een en ander gerelateerd aan het hekwerk aan de [locatie] in Zaanstad en de daarmee samenhangende problematiek. Het college heeft hierover tien e-mails aangetroffen. Bij het besluit van 9 juni 2021 heeft het college besloten tot openbaarmaking daarvan. De rechtbank heeft geoordeeld dat het college het bezwaar terecht niet-ontvankelijk heeft verklaard, wegens het ontbreken van procesbelang. Er heeft geen openbaarmaking plaatsgevonden.
Kern van de zaak
NSV verzocht om openbaarmaking van e-mails tussen raadslid [appellante] en de burgemeester van Zaanstad over een hekwerkgeschil. Het college maakte de e-mails feitelijk bekend aan NSV vóór de beslissing op bezwaar, trok daarna het openbaarmakingsbesluit in, en verklaarde het bezwaar van [appellante] niet-ontvankelijk wegens gebrek aan procesbelang.
Beslissing van de rechter
De Raad van State oordeelt dat het betoog van [appellante] over het procesbelang slaagt: ondanks de intrekking van het besluit van 9 juni 2021 had zij nog steeds belang bij een inhoudelijke beoordeling van de rechtmatigheid ervan. Tevens wordt vastgesteld dat de rechtbank ten onrechte heeft nagelaten te beslissen op het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past binnen bestaande jurisprudentie over procesbelang en redelijke termijn, maar biedt een nuttige verduidelijking voor Wob/Woo-procedures waarbij besluiten worden ingetrokken na feitelijke verstrekking van documenten.
Belangrijkste punten
- 1Het college heeft tien e-mails tussen een raadslid en de burgemeester feitelijk verstrekt aan NSV vóór de beslissing op bezwaar, zonder formeel openbaarmakingsbesluit.
- 2Na intrekking van het Wob-verzoek door NSV trok het college ook het openbaarmakingsbesluit in en verklaarde het bezwaar niet-ontvankelijk wegens gebrek aan procesbelang.
- 3De Raad van State erkent dat [appellante] procesbelang behield bij beoordeling van de rechtmatigheid van het oorspronkelijke besluit, ook na intrekking.
- 4De feitelijke verstrekking van documenten aan NSV is geen besluit in de zin van het bestuursrecht en kan daardoor in deze procedure niet inhoudelijk worden getoetst.
- 5De rechtbank heeft ten onrechte het verzoek om immateriële schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn onbehandeld gelaten.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat het procesbelang bij een bezwaar tegen een (ingetrokken) openbaarmakingsbesluit niet vervalt louter door intrekking, als de verzoeker nog belang heeft bij een rechtmatigheidsoordeel. Tevens bevestigt de Raad de verplichting van de rechter om expliciet te beslissen op tijdig ingediende verzoeken om schadevergoeding wegens termijnoverschrijding.
Praktische impact
Voor [appellante] betekent dit dat haar bezwaar alsnog inhoudelijk moet worden beoordeeld en dat haar verzoek om schadevergoeding wegens redelijke termijnoverschrijding niet onbehandeld mag blijven. Bestuursorganen worden gewaarschuwd dat feitelijke verstrekking van documenten vóór de bezwaarfase rechtens niet dezelfde gevolgen heeft als een formeel openbaarmakingsbesluit.
Onderwerp-impact
In de context van overheidscommunicatie en transparantie onderstreept de uitspraak dat raadsleden een zelfstandig belang kunnen hebben bij toetsing van openbaarmakingsbesluiten die hun persoonlijke communicatie betreffen, ook als het verzoek om openbaarmaking wordt ingetrokken.
Samenvatting
Deze zaak draait om de vraag of een raadslid, [appellante] van Democratisch Zaanstad, nog procesbelang had bij de beoordeling van een besluit tot openbaarmaking van haar e-mails nadat dat besluit was ingetrokken. NSV had een Wob-verzoek ingediend om communicatie tussen [appellante] en de burgemeester van Zaanstad openbaar te maken over een hekwerkgeschil bij de [locatie]. Het college vond tien relevante e-mails en besloot op 9 juni 2021 tot openbaarmaking. [appellante] maakte bezwaar. Vóór de beslissing op bezwaar werden de e-mails echter feitelijk aan NSV verstrekt als onderdeel van de zienswijzeprocedure. NSV trok vervolgens haar Wob-verzoek in, waarna het college ook het openbaarmakingsbesluit introk. Het college verklaarde het bezwaar van [appellante] niet-ontvankelijk omdat er geen procesbelang meer zou bestaan: er zou immers niet meer tot openbaarmaking worden besloten. De rechtbank bevestigde dit oordeel en stelde bovendien dat de feitelijke verstrekking van documenten aan NSV een feitelijke handeling is en geen besluit, zodat eventuele schade daaruit in deze bestuursrechtelijke procedure geen procesbelang kan opleveren. De Raad van State oordeelt anders. [appellante] had wel degelijk procesbelang bij de beoordeling van de rechtmatigheid van het oorspronkelijke besluit van 9 juni 2021, ook na de intrekking ervan. Het betoog van [appellante] slaagt op dit punt. Daarnaast stelt de Raad vast dat de rechtbank heeft verzuimd te beslissen op het verzoek van [appellante] om immateriële schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn, terwijl die overschrijding ten tijde van de uitspraak al bestond en sindsdien verder is opgelopen. De uitspraak benadrukt dat intrekking van een besluit het procesbelang niet automatisch doet vervallen en dat rechters gehouden zijn expliciet te beslissen op verzoeken om schadevergoeding wegens termijnoverschrijding.