Schuld aan ouders niet overgenomen wegens ontbrekende notariële akte
ECLI:NL:RVS:2026:6215, Raad van State, 21-10-2026, 202504426/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 18 maart 2024 heeft de Belastingdienst/Toeslagen geweigerd om een private schuld van [appellant] over te nemen. [appellant] heeft als gedupeerde van de toeslagenaffaire verzocht om overname van een schuld aan zijn ouders van € 125.000,00 op grond van artikel 4.1 van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). Zijn ouders hebben deze lening kunnen verstrekken door zelf een lening af te sluiten onder vestiging van een recht van hypotheek op hun woning. De minister heeft in het besluit van 13 november 2024 toegelicht dat de schuld niet voor overname in aanmerking komt, omdat die een informeel karakter heeft, niet is vastgelegd in een notariële akte en ook niet blijkt uit een rechterlijke uitspraak. Daardoor voldoet de schuld niet aan de vereisten die artikel 4.1, derde lid, aanhef en onder b, van de Wht daaraan stelt.
Kern van de zaak
Een gedupeerde van de toeslagenaffaire verzocht de minister om overname van een schuld van €125.000 aan zijn ouders op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen. De ouders hadden de lening verstrekt via een hypothecaire lening op hun woning. De minister weigerde overname omdat de schuld niet notarieel was vastgelegd en evenmin bleek uit een rechterlijke uitspraak.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard; de weigering tot schuldovername wordt in stand gehouden. De doorslaggevende reden is dat de schuld van appellant aan zijn ouders niet voldoet aan het wettelijke vereiste van artikel 4.1, derde lid, aanhef en onder b, Wht: een informele schuld buiten beroep of bedrijf moet zijn vastgelegd in een notariële akte of blijken uit een rechterlijke uitspraak.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is inhoudelijk relevant voor de groep toeslagengedupeerden met informele familieleningen, maar betreft een bevestiging van bestaand beleid en wettekst zonder nieuwe rechtsontwikkeling; de Raad van State stelt geen nieuwe of afwijkende rechtsregels.
Belangrijkste punten
- 1Geldschulden aan niet-professionele schuldeisers (zoals familie) komen alleen in aanmerking voor overname als zij notarieel zijn vastgelegd of blijken uit een rechterlijke uitspraak.
- 2De schuld van €125.000 aan appellants ouders had een informeel karakter en voldeed niet aan de formele bewijsvereisten van art. 4.1 lid 3 Wht.
- 3Alleen schulden die vóór 1 juni 2021 opeisbaar waren, komen in aanmerking; verifieerbare terugbetalingsafspraken zijn daarvoor vereist maar ontbraken.
- 4De minister heeft de hardheidsclausule niet toegepast omdat appellant geen concrete motivering heeft gegeven waarom deze van toepassing zou moeten zijn.
- 5De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard; de Raad van State bevestigt dit oordeel in hoger beroep.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strikte toepassing van de formele bewijsvereisten in de Wet hersteloperatie toeslagen voor schulden aan niet-professionele schuldeisers, zonder ruimte voor materieel bewijs als alternatief voor een notariële akte of rechterlijke uitspraak.
Praktische impact
Gedupeerden van de toeslagenaffaire die informele leningen hebben ontvangen van familie of vrienden, kunnen deze schulden niet laten overnemen tenzij zij beschikken over notariële documentatie; ontbrekende formalisering leidt tot afwijzing ongeacht de feitelijke financiële nood.
Onderwerp-impact
Binnen de hersteloperatie toeslagen onderstreept deze uitspraak het belang van tijdige formalisering van familieleningen voor gedupeerden die aanspraak willen maken op schuldovername door de overheid.
Samenvatting
In deze zaak heeft een gedupeerde van de toeslagenaffaire de Raad van State gevraagd te oordelen over de weigering van de minister om een schuld van €125.000 aan zijn ouders over te nemen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). De ouders hadden de lening kunnen verstrekken door zelf een hypothecaire lening af te sluiten op hun woning. De kern van het geschil betrof de vraag of deze informele familielening voldeed aan de wettelijke vereisten voor schuldovername. Artikel 4.1, derde lid, aanhef en onder b, van de Wht bepaalt dat schulden die niet zijn ontstaan in de normale uitoefening van een beroep of bedrijf van de schuldeiser — zoals een lening van ouders aan hun kind — alleen in aanmerking komen voor overname indien zij zijn vastgelegd in een notariële akte of blijken uit een rechterlijke uitspraak. Aan beide vereisten was in dit geval niet voldaan: de schuld had een informeel karakter en was niet notarieel gedocumenteerd. Bovendien kon niet worden vastgesteld of de schuld vóór 1 juni 2021 opeisbaar was, omdat verifieerbare gegevens over terugbetalingsafspraken ontbraken. De minister had eerder al geweigerd de hardheidsclausule toe te passen, omdat appellant geen concrete onderbouwing had gegeven voor zijn beroep daarop. Zowel de rechtbank als de Raad van State onderschrijven dit standpunt: de wettelijke bewijsvereisten gelden onverkort en bieden geen ruimte voor materieel bewijs als substituut voor formele documentatie. Het hoger beroep wordt ongegrond verklaard en de weigering tot schuldovername blijft in stand. De uitspraak illustreert de harde grenzen die de Wht stelt aan informele schulden en het belang van tijdige juridische formalisering van familieleningen voor toeslagengedupeerden.