Ontheffing dassenburcht bouwproject Voorthuizen deels betwist
ECLI:NL:RVS:2026:6203, Raad van State, 21-10-2026, 202503990/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 19 juni 2024 heeft het college van gedeputeerde staten van Gelderland aan Nijhuis Bouw B.V. een ontheffing verleend van het verbod in artikel 3.10, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet natuurbescherming voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de das. De ontheffing is verleend ten behoeve van de realisatie van 15 villawoningen aan de Hunnenweg op landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen (het projectgebied). Nijhuis Bouw B.V. wil 15 villawoningen bouwen op het landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen. Het college heeft aan Nijhuis Bouw B.V. een ontheffing verleend voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de das ten behoeve van dit project. De stichtingen zijn het niet eens met de ontheffing, omdat volgens hen door het project essentieel foerageergebied verloren gaat dat wordt gebruikt door een dassenclan van de nabijgelegen hoofdburcht aan de Meeuwenveenseweg (de hoofdburcht Meeuwenveen). Het college heeft volgens de stichtingen onvoldoende maatregelen in de ontheffing opgenomen om hiervoor te compenseren.
Kern van de zaak
Stichtingen voor natuurbescherming bestrijden een verleende ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) voor de bouw van 15 villawoningen op landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen. Zij stellen dat essentieel foerageergebied van een dassenclan verloren gaat door het project en dat het college onvoldoende compenserende maatregelen heeft opgelegd.
Beslissing van de rechter
Op basis van de beschikbare tekst is de uitkomst van de uitspraak niet volledig kenbaar; de overwegingen zijn afgebroken vóór de definitieve beslissing van de Afdeling. Wel staat vast dat het college de ontheffing heeft verleend op basis van een activiteitenplan en een aanvullende notitie van Ecogroen, en dat de Wnb (oud recht vóór 1 januari 2024) van toepassing is vanwege de aanvraagdatum van 3 april 2023.
Impactscore
LaagDe zaak is casuïstisch van aard en betreft een ontheffing voor één specifiek bouwproject; de tekst is incompleet, waardoor de juridische uitkomst en bredere precedentwerking niet vastgesteld kunnen worden.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht: omdat de ontheffingsaanvraag is ingediend vóór 1 januari 2024, blijft de Wnb (oud recht) van toepassing tot het besluit onherroepelijk is.
- 2Het project betreft de bouw van 15 villawoningen op landgoed Prinsenbosch, waarbij twee bijburchten, drie vluchtpijpen en circa 4,7 ha foerageergebied van de das aanwezig zijn.
- 3Het projectgebied ligt binnen het territorium van de dassenclan van hoofdburcht Meeuwenveen, op circa 100 meter afstand.
- 4De stichtingen betogen dat essentieel foerageergebied verloren gaat en dat de compenserende voorschriften in de ontheffing ontoereikend zijn.
- 5De volledige beoordeling door de Afdeling is op basis van de beschikbare tekst niet af te leiden; de motivering is incompleet weergegeven.
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak verduidelijkt de toepassing van het overgangsrecht van de Aanvullingswet natuur Omgevingswet: aanvragen ingediend vóór 1 januari 2024 worden volledig beoordeeld naar oud Wnb-recht. De inhoudelijke beoordeling van compensatieplichten voor foerageergebied van de das bij ruimtelijke ontwikkelingen is op basis van de beschikbare tekst onzeker.
Praktische impact
Voor de projectontwikkelaar betekent dit dat de ontheffing vooralsnog in stand is; voor de stichtingen en de dassenpopulatie is de uitkomst van het hoger beroep op basis van de beschikbare gegevens niet definitief vast te stellen.
Onderwerp-impact
De uitspraak raakt de ruimtelijke ordening en natuurbescherming bij woningbouwprojecten op of nabij landgoederen, met name de vraag in hoeverre compensatie van foerageergebied voor beschermde diersoorten juridisch voldoende onderbouwd moet zijn.
Samenvatting
Deze zaak bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State betreft een hoger beroep van twee natuurbeschermingsstichtingen tegen een door het college verleende ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb). De ontheffing is verleend ten behoeve van de bouw van 15 villawoningen op landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen, waarbij vaste voortplantings- en rustplaatsen van de das worden beschadigd of vernield. De stichtingen stellen dat door de realisatie van het project essentieel foerageergebied verloren gaat voor de dassenclan van de naastgelegen hoofdburcht Meeuwenveen, op circa 100 meter van het projectgebied, en dat de door het college opgelegde compenserende voorschriften ontoereikend zijn. Als eerste punt van overweging stelt de Afdeling het toepasselijke recht vast. Omdat de ontheffingsaanvraag is ingediend op 3 april 2023 — dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 — blijft op grond van het overgangsrecht van de Aanvullingswet natuur Omgevingswet het oude Wnb-recht van toepassing totdat het besluit onherroepelijk is geworden. Het college heeft de ontheffing gebaseerd op een activiteitenplan en een aanvullende onderbouwing van adviesbureau Ecogroen, waaruit blijkt dat het projectgebied twee bijburchten, drie vluchtpijpen en maximaal 4,7 hectare geschikt foerageergebied bevat. De inhoudelijke beoordeling door de Afdeling van de vraag of de compenserende maatregelen juridisch voldoende zijn, is op basis van de beschikbare tekst niet volledig kenbaar, omdat de overwegingen zijn afgebroken. De uiteindelijke uitkomst van het hoger beroep — toewijzing, vernietiging of ongegrondverklaring — kan daardoor niet met zekerheid worden vastgesteld.