Ontheffing dassenburcht bouwproject Voorthuizen deels aangevochten
ECLI:NL:RVS:2026:6202, Raad van State, 21-10-2026, 202504037/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 19 juni 2024 heeft het college van gedeputeerde staten van Gelderland aan Nijhuis Bouw B.V. een ontheffing verleend van het verbod in artikel 3.10, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet natuurbescherming voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de das. De ontheffing is verleend ten behoeve van de realisatie van 15 villawoningen aan de Hunnenweg op landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen (het projectgebied). Nijhuis Bouw B.V. wil 15 villawoningen bouwen op het landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen. Het college heeft aan Nijhuis Bouw B.V. een ontheffing verleend voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de das ten behoeve van dit project. De stichting is het niet eens met de ontheffing. Het onderzoek dat aan de ontheffing ten grondslag ligt is volgens haar namelijk onzorgvuldig en er is onvoldoende onderbouwd dat er geen andere bevredigende oplossing dan de ontheffing is.
Kern van de zaak
Projectontwikkelaar [partij] wil 15 villawoningen bouwen op landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen en heeft daarvoor een ontheffing gekregen voor aantasting van vaste rust- en voortplantingsplaatsen van de das. Een stichting bestrijdt deze ontheffing omdat het onderzoek onzorgvuldig zou zijn en onvoldoende is onderbouwd dat geen alternatieve oplossing bestaat.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is onvolledig overgeleverd; op basis van de beschikbare tekst kan niet met zekerheid worden vastgesteld wat de Raad van State uiteindelijk heeft beslist. De overwegingen richten zich op de toepasselijkheid van de Wet natuurbescherming (oud recht, aanvraag 3 april 2023) en de inhoudelijke beoordeling van de ontheffing voor de das.
Impactscore
LaagDe zaak betreft een relatief standaard species-ontheffingsprocedure onder de Wnb met toepassing van helder overgangsrecht; de uitspraaktekst is bovendien onvolledig, waardoor de reikwijdte van de beslissing niet volledig kan worden beoordeeld.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht: omdat de ontheffingsaanvraag vóór 1 januari 2024 is ingediend, blijft de Wet natuurbescherming (Wnb) zoals die gold vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet van toepassing.
- 2De ontheffing betreft het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de das (artikel 3.10 Wnb).
- 3Het ecologisch onderzoek (Activiteitenplan Ecogroen, 4 maart 2024) identificeert twee bijburchten, drie vluchtpijpen en circa 4,7 ha foerageergebied in het projectgebied.
- 4De stichting stelt dat het onderzoek onzorgvuldig is en dat de 'geen andere bevredigende oplossing'-toets onvoldoende is onderbouwd.
- 5De uitspraaktekst is incompleet, waardoor de eindconclusie en het dictum niet beoordeeld kunnen worden.
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht van de Aanvullingswet natuur Omgevingswet: voor aanvragen ingediend vóór 1 januari 2024 geldt de Wnb (oud). De inhoudelijke toetsing van de 'geen andere bevredigende oplossing'-eis bij dassenontheffingen blijft relevant voor vergelijkbare projecten.
Praktische impact
Projectontwikkelaars die woningbouw plannen in of nabij dassenterritoria moeten deugdelijk ecologisch onderzoek laten uitvoeren en de alternatieven voor aantasting van burcht- en rustplaatsen aantoonbaar uitsluiten voordat een ontheffing standhoudend is.
Onderwerp-impact
Voor ruimtelijke ordeningsprojecten nabij beschermde diersoorten onderstreept deze zaak dat ontheffingen onder de Wnb (en straks de Omgevingswet) een stevige onderbouwing vereisen, met name op het punt van alternatievenonderzoek.
Samenvatting
Deze zaak bij de Raad van State draait om een ontheffing die het college van gedeputeerde staten heeft verleend aan een projectontwikkelaar die 15 villawoningen wil realiseren op landgoed Prinsenbosch in Voorthuizen. De ontheffing heeft betrekking op het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantings- en rustplaatsen van de das, een beschermde soort onder de Wet natuurbescherming (Wnb). Een stichting heeft beroep ingesteld en stelt dat het ecologisch onderzoek dat aan de ontheffing ten grondslag ligt onzorgvuldig is uitgevoerd en dat onvoldoende is aangetoond dat geen andere bevredigende oplossing beschikbaar is — een wettelijk vereiste voor het verlenen van een dergelijke ontheffing. Een eerste juridische vraag betreft het toepasselijke recht. De Raad van State stelt vast dat de aanvraag om ontheffing op 3 april 2023 is ingediend, dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Op grond van het overgangsrecht in artikel 2.9, eerste lid, aanhef en onder a van de Aanvullingswet natuur Omgevingswet, blijft de Wnb zoals die gold vóór 1 januari 2024 van toepassing totdat het besluit op de aanvraag onherroepelijk is geworden. Inhoudelijk is het Activiteitenplan van Ecogroen (4 maart 2024) de basis van de ontheffing. Daarin zijn twee bijburchten, drie vluchtpijpen en circa 4,7 hectare foerageergebied in het projectgebied geïdentificeerd, gelegen in het territorium van de dassenclan van de nabijgelegen hoofdburcht aan de Meeuwenveenseweg. De ontheffing bevat voorschriften ter bescherming van deze elementen. De uitspraaktekst is incompleet aangeleverd, waardoor de uiteindelijke beslissing van de Raad van State en de volledige motivering niet kunnen worden weergegeven. Op basis van de beschikbare overwegingen is duidelijk dat het overgangsrechtelijk kader correct wordt toegepast en dat de inhoudelijke discussie zich toespitst op de zorgvuldigheid van het ecologisch onderzoek en de alternatieven-toets.