COA betaalt proceskosten door onjuiste rechtsmiddelenclausule overplaatsingsbesluit
ECLI:NL:RVS:2026:6177, Raad van State, 21-10-2026, BRS.26.001274
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 18 juli 2024 heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers bepaald dat het appellant overplaatst naar een opvangvoorziening voor meerderjarigen.
Kern van de zaak
Een vreemdeling ging rechtstreeks in beroep bij de rechtbank tegen een COA-overplaatsingsbesluit van 18 juli 2024, nadat de rechtsmiddelenclausule in dat besluit ten onrechte beroep bij de rechtbank vermeldde. De rechtbank behandelde het beroep inhoudelijk, waarna hoger beroep volgde bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is gegrond verklaard en de uitspraak van de rechtbank vernietigd; het oorspronkelijke beroep wordt alsnog niet-ontvankelijk verklaard omdat tegen een overplaatsingsbesluit eerst bezwaar openstaat en geen rechtstreeks beroep. Het COA wordt veroordeeld tot vergoeding van proceskosten van € 2.802,00 omdat het zelf een onjuiste rechtsmiddelenclausule in het besluit had opgenomen.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande jurisprudentie toe zonder nieuwe rechtsregels te stellen; de betekenis is voornamelijk procedureel en beperkt tot de COA-overplaatsingspraktijk.
Belangrijkste punten
- 1Tegen een COA-overplaatsingsbesluit staat bezwaar open, geen rechtstreeks beroep bij de rechtbank (conform RvS 15 mei 2024, ECLI:NL:RVS:2024:2011).
- 2De rechtbank had het beroepschrift op grond van artikel 6:15 Awb moeten doorzenden naar het COA als bezwaarschrift en het beroep niet-ontvankelijk moeten verklaren.
- 3De Afdeling herstelt de fout alsnog: beroep niet-ontvankelijk, beroepschrift wordt doorgestuurd aan het COA ter behandeling als bezwaarschrift.
- 4Het COA draagt de proceskosten omdat de onjuiste rechtsmiddelenclausule in het besluit de aanleiding was voor de verkeerde rechtsingang.
- 5Het hogerberoepschrift roept geen Unierechtelijke vragen op die prejudiciële verwijzing vereisen (arrest Remling, ECLI:EU:C:2026:243).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat overplaatsingsbesluiten van het COA bezwaar-plichtig zijn en geen directe beroepsgang kennen, en onderstreept dat een onjuiste rechtsmiddelenclausule door het bestuursorgaan tot proceskostenveroordeling leidt.
Praktische impact
Vreemdelingen die een overplaatsingsbesluit ontvangen met een onjuiste rechtsmiddelenclausule worden niet in hun rechten geschaad doordat hun beroepschrift wordt doorgestuurd als bezwaarschrift; het COA draait op voor de gemaakte (proces)kosten.
Onderwerp-impact
Voor de opvangpraktijk benadrukt dit vonnis dat het COA zijn besluitsjablonen dient te actualiseren om onjuiste verwijzingen naar de beroepsrechter te vermijden, teneinde onnodige juridische procedures en kostenveroordeling te voorkomen.
Samenvatting
In deze zaak had het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een overplaatsingsbesluit van 18 juli 2024 voorzien van een rechtsmiddelenclausule die ten onrechte beroep bij de rechtbank aanwees. De betrokken vreemdeling volgde die clausule en stelde rechtstreeks beroep in bij de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Arnhem. De rechtbank behandelde het beroep, maar had dit niet mogen doen: zoals de Afdeling bestuursrechtspraak al eerder bepaalde in haar uitspraak van 15 mei 2024 (ECLI:NL:RVS:2024:2011), staat tegen een COA-overplaatsingsbesluit de bezwaarprocedure open en niet het rechtstreekse beroep. De rechtbank had het beroep niet-ontvankelijk moeten verklaren, het beroepschrift als bezwaarschrift moeten aanmerken en dit op grond van artikel 6:15 Awb moeten doorzenden naar het COA. De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank van 17 februari 2026 en herstelt de situatie alsnog correct: het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard en het beroepschrift wordt alsnog doorgestuurd aan het COA voor behandeling als bezwaarschrift. De Afdeling passeert de inhoudelijke grief nu deze na niet-ontvankelijkverklaring geen bespreking behoeft. Belangrijke bijkomstigheid is de proceskostenveroordeling: omdat het COA zelf een onjuiste rechtsmiddelenclausule in het besluit had opgenomen en daarmee de aanleiding gaf voor de verkeerde rechtsingang, wordt het COA veroordeeld tot betaling van € 2.802,00 aan proceskosten, geheel toe te rekenen aan professionele rechtsbijstand in beroep en hoger beroep. De Afdeling stelt verder vast dat het hogerberoepschrift geen Unierechtelijke vragen oproept die prejudiciële verwijzing aan het Hof van Justitie rechtvaardigen, conform het arrest Remling van 24 maart 2026. De uitspraak heeft een beperkte, maar duidelijke boodschap: het COA dient zijn besluitsjablonen op orde te houden.