JurispRadar
ECLI:NL:RVS:2026:6055Laag22/100

Verzoek opheffing schorsing dwangsom rijksmonument afgewezen

ECLI:NL:RVS:2026:6055, Raad van State, 14-10-2026, 202504643/3/R1

Raad van StateUitspraak: 14 oktober 2026Publicatie: 14 oktober 2026
Procedure:Voorlopige voorziening
Zaaknummer:202504643/3/R1
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Omgevingsrecht
Handhaving
Vastgoed
Vergunningen
Ruimtelijke Ordening
Omgevingsvergunning
Last Onder Dwangsom
Rijksmonument
Schorsing
Constructieve Veiligheid

Inhoudsindicatie

(officieel, Rechtspraak.nl)

Bij uitspraak van 9 oktober 2025 heeft de voorzieningenrechter bij wijze van voorlopige voorziening het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland van 13 november 2024 geschorst. [verzoekers] zijn eigenaar van het pand aan de [locatie 1] in Zierikzee. [partijen] zijn eigenaar van het aangrenzende pand aan de [locatie 2]-[locatie 3], dat is aangewezen als rijksmonument. Bij het besluit van 13 november 2024 heeft het college aan [partijen] een last onder dwangsom opgelegd met betrekking tot het pand [locatie 2]-[locatie 3]. De voorzieningenrechter heeft dat besluit bij uitspraak van 9 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4835, geschorst. De voorzieningenrechter heeft die beslissing gebaseerd op een belangenafweging. Daarbij heeft de voorzieningenrechter onder andere betrokken dat [partijen] een zwaarwegend belang hebben bij het niet hoeven uitvoeren van de last in de periode tot de uitspraak op het hoger beroep, en dat er geen concrete aanwijzingen zijn dat het pand van [verzoekers] verzakt of in de toekomst gaat verzakken als gevolg van de overtreding.

Kern van de zaak

Eigenaren van een pand in Zierikzee verzochten opheffing van een eerder uitgesproken schorsing van een last onder dwangsom, opgelegd aan hun buren wegens bouwen in afwijking van de omgevingsvergunning bij een aangrenzend rijksmonument. Verzoekers stelden dat de constructieve veiligheid van hun pand in gevaar was door verzakkingen.

Beslissing van de rechter

De voorzieningenrechter van de Raad van State wijst het verzoek af. Doorslaggevend is dat er, mede op basis van een visuele inspectie door Sweco in opdracht van het college, onvoldoende concrete aanwijzingen zijn dat de constructieve veiligheid van het pand van verzoekers daadwerkelijk in gevaar is, zodat het eerder vastgestelde zwaarwegende belang van de buren bij schorsing overeind blijft.

22van 100

Impactscore

Laag

Het betreft een feitelijk specifieke voorzieningenprocedure zonder richtinggevende rechtsvragen; de uitkomst is sterk afhankelijk van de concrete omstandigheden en heeft beperkte precedentwerking buiten deze zaak.

Belangrijkste punten

  • 1Het college had eerder een last onder dwangsom opgelegd wegens bouwen in afwijking van de omgevingsvergunning bij een rijksmonument.
  • 2De voorzieningenrechter had die last bij uitspraak van 9 oktober 2025 al geschorst op basis van een belangenafweging.
  • 3Verzoekers baseerden hun verzoek op scheurmeters en gestelde constructieve onveiligheid van hun aangrenzende pand.
  • 4Sweco voerde in juli 2026 in opdracht van het college een visuele inspectie uit, waarvan de uitkomsten het verzoek niet ondersteunden.
  • 5Een voorlopige voorziening die onderstempeling afdwingt is te verstrekkend en kan ook in de bodemprocedure niet worden bereikt.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt dat voor opheffing van een eerder getroffen schorsing concrete en onderbouwde aanwijzingen van acuut gevaar nodig zijn; vage vermoedens of plaatsing van scheurmeters volstaan niet. De schorsing van de last onder dwangsom blijft van kracht tot de uitspraak op het hoger beroep.

Praktische impact

Verzoekers kunnen vooralsnog niet afdwingen dat hun buren de bouwafwijking herstellen of het pand onderstempelen; zij dragen het risico van eventuele voortgaande schade totdat de bodemzaak is beslist.

Onderwerp-impact

Voor eigenaren van panden grenzend aan rijksmonumenten onderstreept deze uitspraak dat handhaving via het bestuursrecht een langdurig traject kan zijn, waarbij een eerder verkregen schorsing moeilijk ongedaan te maken is zonder eenduidig bewijs van constructief gevaar.

Samenvatting

In deze zaak staan twee aangrenzende panden in Zierikzee centraal. De eigenaren van het ene pand (verzoekers) klagen dat hun buren hebben gebouwd in afwijking van de voor het aangrenzende rijksmonument verleende omgevingsvergunning, waardoor extra belasting op de fundering zou ontstaan en beide panden zouden verzakken. Het college had de buren eerder een last onder dwangsom opgelegd, maar de voorzieningenrechter van de Raad van State schorste dat besluit op 9 oktober 2025 na een belangenafweging, waarbij het zwaarwegende belang van de buren bij niet-uitvoering gedurende de hoger beroepsprocedure doorslaggevend was en er geen concrete aanwijzingen van verzakking bestonden. Verzoekers wendden zich opnieuw tot de voorzieningenrechter met het verzoek de schorsing op te heffen en het college te gelasten het pand te laten onderstempelen. De voorzieningenrechter stelde voorop dat een dergelijke opdracht tot onderstempeling te verstrekkend is, omdat dit ook in de bodemprocedure niet bereikt kan worden. Het verzoek werd daarom opgevat als een verzoek tot opheffing van de bestaande schorsing. Om de eerdere schorsing te doorbreken, moesten verzoekers aannemelijk maken dat hun belang inmiddels zwaarder weegt. Zij verwezen daarvoor naar scheurmeters die zij in het aangrenzende pand hadden geplaatst en stelden dat de constructieve veiligheid acuut in het geding was. Het college liet echter in juli 2026 door Sweco een visuele inspectie uitvoeren, waarvan de bevindingen de stellingen van verzoekers onvoldoende onderbouwden. Nu concrete aanwijzingen voor dreigend constructief gevaar ontbraken, oordeelde de voorzieningenrechter dat het belang van de buren bij handhaving van de schorsing nog steeds zwaarder weegt. Het verzoek wordt afgewezen en de schorsing van de last onder dwangsom blijft van kracht tot de uitspraak op het hoger beroep.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 25 oktober 2026 met claude-sonnet-4-6
Originele uitspraak

Meer Bestuursrecht

Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Overheid
Vergunningen
ECLI:NL:RVS:2026:6667

Termijnoverschrijding bezwaar niet verschoonbaar ondanks adresverwarring

28/100Bekijk
Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Vastgoed
Vergunningen
ECLI:NL:RVS:2026:6660

Beroep tegen woonbestemming voormalige steenfabriek Winterswijk ongegrond

18/100Bekijk
Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Overheid
Handhaving
ECLI:NL:RVS:2026:6671

Staatssecretaris hoeft niet te interveniëren in tuchtrechtprocedures advocaten

28/100Bekijk
Raad van State·11 nov 2026
Bestuursrecht
Bestuursprocesrecht
Schadevergoeding
Vastgoed
ECLI:NL:RVS:2026:6655

Planschade toegewezen na vervallen detailhandelsbestemming eerste verdieping

38/100Bekijk
Alle uitspraken in dit rechtsgebied