Vergunning drive-thru verzorgingsplaats geweigerd door minister
ECLI:NL:RVS:2026:6029, Raad van State, 21-10-2026, 202403306/1/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluiten van 24 december 2021 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat de door [appellante sub 2] gevraagde vergunningen voor het realiseren van drive-thru’s bij haar wegrestaurants op de verzorgingsplaatsen "De Aalscholver" en "De Lepelaar" aan weerszijden van de [locatie] in de gemeente Lelystad, geweigerd. Op verzorgingsplaats "De Aalscholver" is een benzinestation van TotalEnergies aanwezig. Fastned heeft op deze verzorgingsplaats een elektrisch laadpunt als basisvoorziening. Fastned heeft ook een - nog niet onherroepelijke - vergunning voor een wachtruimte/shop als aanvullende voorziening bij haar basisvoorziening. Ook Allego heeft op deze verzorgingsplaats een elektrisch laadpunt als basisvoorziening. [appellante sub 2] exploiteert een wegrestaurant op de verzorgingsplaats. Bij het wegrestaurant hoort een aanvullende voorziening voor een hotel en lodges en een aanvullende voorziening voor een take-away. Verder heeft [appellante sub 2] een - nog niet onherroepelijke - vergunning voor een aanvullende voorziening voor elektrisch laden, die is gerealiseerd en in gebruik is genomen. Op verzorgingsplaats "De Lepelaar" is een benzinestation van Shell aanwezig en daarbij heeft Shell een aanvullende voorziening voor elektrisch laden. Fastned heeft op de verzorgingsplaats een basisvoorziening elektrisch laden. [appellante sub 2] exploiteert een wegrestaurant op de verzorgingsplaats. Bij het wegrestaurant hoort een aanvullende voorziening voor elektrisch laden, een aanvullende voorziening voor een hotel en lodges en een aanvullende voorziening voor een take-away.
Kern van de zaak
Exploitant [appellante sub 2] van wegrestaurants op verzorgingsplaatsen 'De Aalscholver' en 'De Lepelaar' vroeg Wbr-vergunningen aan voor drive-thru's. De minister weigerde deze vergunningen bij besluiten op bezwaar van 28 juli 2022. De exploitant ging in beroep en de zaak ligt nu voor bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak beoordeelt of de minister de weigering van de Wbr-vergunningen voor de drive-thru's terecht in stand heeft gelaten, waarbij de drive-thru's terecht zijn getoetst aan de criteria voor aanvullende voorzieningen. De zaak is nog niet volledig afgerond: de Afdeling dient nog de overige beroepsgronden (criteria aanvullende voorzieningen, vertrouwensbeginsel, gelijkheidsbeginsel) te beoordelen die de rechtbank onbesproken liet.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft beperkte maar relevante betekenis voor de specifieke sector van verzorgingsplaatsen langs rijkswegen en verduidelijkt de toepassing van overgangsrecht onder de Omgevingswet; de reikwijdte is echter sectorspecifiek en niet fundamenteel rechtsveranderend.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht: omdat de Wbr-aanvragen vóór 1 januari 2024 zijn ingediend, blijft de oude Wet beheer rijkswaterstaatwerken van toepassing.
- 2Drive-thru's worden aangemerkt als aanvullende voorzieningen en dienen aan de daarvoor geldende criteria te worden getoetst.
- 3De minister heeft de Wbr-vergunningen voor de drive-thru's op beide verzorgingsplaatsen geweigerd.
- 4De rechtbank heeft de overige beroepsgronden (vertrouwensbeginsel, gelijkheidsbeginsel, criteria aanvullende voorzieningen) niet besproken; de Afdeling neemt deze alsnog in behandeling.
- 5De zaak is verbonden met parallelle zaak 202401261/1/R1 (ECLI:NL:RVS:2026:6030), waarin op dezelfde datum uitspraak is gedaan.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de toepassing van het overgangsrecht bij de invoering van de Omgevingswet en bevestigt dat drive-thru's op verzorgingsplaatsen als aanvullende voorzieningen worden gekwalificeerd onder de Wbr. De Afdeling vult de motiveringsplicht van de lagere rechter aan door niet-behandelde beroepsgronden zelf te beoordelen.
Praktische impact
Voor exploitanten van wegrestaurants op rijkswegen betekent dit dat drive-thru's niet zonder meer vergund worden en moeten voldoen aan strenge criteria voor aanvullende voorzieningen. Bestaande en nieuwe aanvragen worden getoetst aan het regime dat gold vóór de Omgevingswet zolang de aanvraag van vóór 1 januari 2024 dateert.
Onderwerp-impact
Voor de retail- en horecasector langs snelwegen schept deze uitspraak duidelijkheid over de vergunningstatus van drive-thru's als aanvullende voorziening bij verzorgingsplaatsen, wat gevolgen heeft voor investeringsbeslissingen en exploitatiestrategieën.
Samenvatting
In deze zaak draait het om de weigering van Wbr-vergunningen voor drive-thru's op twee verzorgingsplaatsen langs rijkswegen: 'De Aalscholver' en 'De Lepelaar'. De exploitant van de aldaar gevestigde wegrestaurants, [appellante sub 2], diende in augustus 2021 aanvragen in op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatwerken. De minister weigerde deze vergunningen en handhaafde die weigering bij besluiten op bezwaar van 28 juli 2022. De rechtbank behandelde niet alle beroepsgronden van de exploitant, waarna de zaak bij de Raad van State terechtkwam. Een eerste principiële vraag betreft het toepasselijke recht: omdat de aanvragen dateren van vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, blijft op grond van het overgangsrecht in de Invoeringswet Omgevingswet het oude Wbr-regime van toepassing totdat het besluit onherroepelijk is. Dit is een praktisch relevant punt voor de vele vergelijkbare aanvragen die onder het oude recht zijn ingediend. Inhoudelijk bevestigt de Afdeling dat de minister de drive-thru's terecht heeft getoetst aan de criteria voor aanvullende voorzieningen — dat wil zeggen: niet als zelfstandige basisvoorziening maar als toevoeging bij een bestaande voorziening. Daarmee is de kwalificatie van de drive-thru's als aanvullende voorziening een vaststaand gegeven in deze procedure. De Afdeling constateert dat de rechtbank de overige beroepsgronden — over de inhoudelijke criteria voor aanvullende voorzieningen, het vertrouwensbeginsel en het gelijkheidsbeginsel — onbesproken heeft gelaten. De Afdeling neemt deze beoordeling zelf ter hand. Of de rechtbankuitspraak vernietigd moet worden, hangt af van de uitkomst van die beoordeling. De zaak loopt parallel met zaaknummer 202401261/1/R1, waarover eveneens op 21 oktober 2026 uitspraak is gedaan.