Dwangsom voor illegale bouwwerken op eilandje Reeuwijkse plassen
ECLI:NL:RVS:2026:5925, Raad van State, 07-10-2026, 202404541/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 13 mei 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Bodegraven-Reeuwijk aan [appellant] een last onder dwangsom opgelegd, omdat hij zonder omgevingsvergunning een berging, een vlonder en een schuilhut heeft opgericht op een eilandje in de Reeuwijkse plassen. [appellant] is eigenaar van een eilandje in het Reeuwijkse plassengebied, op het perceel kadastraal bekend gemeente Reeuwijk, sectie G, nummer 3131. Op 23 juni 2021 en op 15 september 2021 heeft een toezichthouder van de Omgevingsdienst Midden-Holland geconstateerd dat op het perceel een houten huisje op een houten vlonder en een vervallen schuilhut staan. Het huisje, wat door het college in de besluiten is aangeduid als een berging, heeft volgens het inspectierapport van de controle op 15 september 2021 een afmeting van 3,33 m breed, 1,67 m diep en de nokhoogte is 2,5 m. De vlonder heeft een afmeting van 4,08 m bij 4,2 m. De vervallen schuilhut is ongeveer 2,60 m breed en ongeveer 2,10 m diep en heeft een nokhoogte van ongeveer 1,85 m.
Kern van de zaak
De eigenaar van een eilandje in het Reeuwijkse plassengebied heeft zonder omgevingsvergunning een houten huisje op een vlonder en een vervallen schuilhut geplaatst. De gemeente heeft in 2022 een last onder dwangsom opgelegd wegens overtreding van de Wabo. De eigenaar is hiertegen in beroep en hoger beroep gegaan.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is onvolledig weergegeven, waardoor de definitieve beslissing van de Raad van State niet met zekerheid kan worden vastgesteld. Op basis van de beschikbare tekst is duidelijk dat het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet van toepassing is en dat de Wabo (oud recht) de toepasselijke regelgeving blijft, maar de inhoudelijke beslissing ontbreekt.
Impactscore
LaagHet betreft een relatief routinematige handhavingszaak over kleine illegale bouwwerken; de overgangsrechtelijke toepassing van de Wabo is reeds vaste lijn en de inhoudelijke beslissing ontbreekt bovendien in de aangeleverde tekst.
Belangrijkste punten
- 1De Wabo blijft van toepassing op grond van artikel 4.23 lid 1 Invoeringswet Omgevingswet, omdat de last onder dwangsom vóór 1 januari 2024 is opgelegd
- 2Op het eilandje zijn drie bouwwerken aangetroffen: een houten huisje op vlonder (3,33x1,67m, nokhoogte 2,5m), een vlonder (4,08x4,2m) en een vervallen schuilhut (ca. 2,60x2,10m, nokhoogte 1,85m)
- 3Voor geen van de drie bouwwerken was een omgevingsvergunning verleend, wat strijd oplevert met artikel 2.1 lid 1 onder a Wabo
- 4Het college van B&W heeft op 13 mei 2022 een last onder dwangsom opgelegd
- 5De uitspraak is onvolledig: de inhoudelijke beoordeling en het dictum ontbreken in de aangeleverde tekst
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de werking van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet: reeds opgelegde lasten onder dwangsom blijven volledig onder het oude Wabo-regime vallen totdat zij volledig zijn afgewikkeld. Dit biedt rechtszekerheidswaarborgen voor lopende handhavingsprocedures.
Praktische impact
Voor de eigenaar van het eilandje betekent dit dat hij te maken heeft met de handhavingsregels onder de Wabo en dat hij de illegale bouwwerken dient te verwijderen dan wel alsnog een vergunning dient te verkrijgen om verbeurte van dwangsommen te voorkomen.
Onderwerp-impact
In het omgevingsrecht en handhavingspraktijk wordt bevestigd dat kleine bouwwerken zonder omgevingsvergunning ook in kwetsbare natuurgebieden (plassengebied) consequent worden gehandhaafd, ongeacht de beperkte omvang van de bouwwerken.
Samenvatting
Deze zaak betreft een handhavingskwestie in het Reeuwijkse plassengebied, waarbij de eigenaar van een eilandje (kadastraal gemeente Reeuwijk, sectie G, nr. 3131) zonder de vereiste omgevingsvergunningen een houten huisje op een vlonder en een vervallen schuilhut heeft opgericht. Toezichthouders van de Omgevingsdienst Midden-Holland constateerden de overtredingen bij inspecties in juni en september 2021. Het college van burgemeester en wethouders heeft op 13 mei 2022 een last onder dwangsom opgelegd wegens overtreding van artikel 2.1 lid 1 onder a van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), dat het bouwen zonder omgevingsvergunning verbiedt. De eigenaar heeft beroep ingesteld en de zaak heeft de Raad van State bereikt. Een centraal formeel punt in de uitspraak betreft het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. De Raad van State overweegt dat op grond van artikel 4.23 lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht — de Wabo — van toepassing blijft op lasten onder dwangsom die vóór de inwerkingtreding zijn opgelegd voor overtredingen die eveneens vóór dat tijdstip hebben plaatsgevonden. Dit geldt totdat de last volledig is uitgevoerd, de dwangsom volledig is verbeurd en betaald, of de last is opgeheven. De inhoudelijke beoordeling van de vraag of de last terecht is opgelegd en het dictum van de uitspraak zijn in de aangeleverde tekst helaas afgekapt, waardoor de definitieve uitkomst van de procedure niet met zekerheid kan worden vastgesteld. Op basis van de beschikbare overwegingen is echter duidelijk dat de Raad van State de overgangsrechtelijke kwestie heeft afgewikkeld ten gunste van toepassing van het Wabo-regime.