Dwangsom arbeidsmigranten verbeurd na herhaalde overtreding huisvestingsverbod
ECLI:NL:RVS:2026:5815, Raad van State, 30-09-2026, 202505725/1/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 21 november 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders van Medemblik een volgens het college door [appellant] verbeurde dwangsom van € 15.000,00 ingevorderd. Het college heeft bij besluit van 11 augustus 2022, verzonden op diezelfde datum, gelast het huisvesten van arbeidsmigranten op het perceel [locatie] in Wervershoof, te beëindigen en beëindigd te houden, onder aanzegging van een dwangsom van €1.500,00 per week met een maximum van €15.000,00. De begunstigingstermijn van de last is gesteld op acht weken na de verzenddatum. Naar aanleiding van de brief van [appellant] van 6 september 2022 heeft het college op 11 oktober 2022 de begunstigingstermijn verlengd tot en met 1 januari 2023. Het besluit tot oplegging van de dwangsom van 11 augustus 2022 is in rechte onaantastbaar geworden. Het college heeft meermaals geconstateerd dat niet aan de last is voldaan en heeft op 21 november 2023 een besluit tot invordering van de dwangsom genomen. Volgens het college is de volledige dwangsom verbeurd.
Kern van de zaak
Het college heeft aan appellant een last onder dwangsom opgelegd wegens illegale huisvesting van arbeidsmigranten op een perceel in Wervershoof. Appellant voldeed herhaaldelijk niet aan de last, waarop het college overging tot invordering van de volledige dwangsom van €15.000. De zaak draait om de rechtmatigheid van het invorderingsbesluit.
Beslissing van de rechter
De Raad van State beoordeelt het beroep tegen het invorderingsbesluit van 21 november 2023. De rechtbank heeft geoordeeld dat op basis van het controlerapport van 9 januari 2023 is vastgesteld dat niet aan de last werd voldaan, waardoor de volledige dwangsom van €15.000 is verbeurd. Het oude recht (Wabo) blijft van toepassing vanwege het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een feitelijk en juridisch relatief rechttoe-rechtaan handhavingszaak over dwangsominvordering in een individueel geval. Het overgangsrechtelijke aspect is van belang maar niet nieuw of richtinggevend; de Raad van State past bestaande regels toe.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat de last onder dwangsom vóór 1 januari 2024 is opgelegd, blijft de Wabo van toepassing op grond van artikel 4.23 lid 1 Invoeringswet Omgevingswet.
- 2De last onder dwangsom van 11 augustus 2022 is in rechte onaantastbaar geworden en betreft beëindiging van huisvesting van arbeidsmigranten.
- 3Het college heeft de begunstigingstermijn op verzoek verlengd tot 1 januari 2023, maar appellant heeft ook daarna niet aan de last voldaan.
- 4Het controlerapport van 9 januari 2023 vormt de grondslag voor het invorderingsbesluit en bevestigt voortdurende niet-naleving.
- 5De volledige dwangsom van €15.000 (€1.500 per week, maximum) is verbeurd verklaard.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de werking van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet: op vóór 1 januari 2024 opgelegde lasten onder dwangsom blijft het oude Wabo-recht van toepassing tot volledige uitvoering of opheffing. Dit biedt rechtszekerheid over het toepasselijke regime bij lopende handhavingstrajecten.
Praktische impact
Voor appellant betekent dit dat de volledige dwangsom van €15.000 ingevorderd kan worden wegens voortgezette illegale huisvesting van arbeidsmigranten. Eigenaren van percelen met soortgelijke overtredingen worden geconfronteerd met de consequenties van aanhoudende niet-naleving van opgelegde lasten.
Onderwerp-impact
In de context van arbeidsmigranten-huisvesting onderstreept deze uitspraak dat gemeenten effectief kunnen handhaven via dwangsominvordering, ook na de inwerkingtreding van de Omgevingswet, wanneer de overtreding en oplegging onder het oude regime vielen.
Samenvatting
In deze zaak bij de Raad van State staat de invordering van een last onder dwangsom centraal die het college van de gemeente Wervershoof heeft opgelegd aan een perceeleigenaar wegens illegale huisvesting van arbeidsmigranten. Bij besluit van 11 augustus 2022 is de last opgelegd met een dwangsom van €1.500 per week tot een maximum van €15.000, met een begunstigingstermijn van acht weken die later op verzoek van appellant werd verlengd tot 1 januari 2023. Appellant voldeed echter ook na het verstrijken van de verlengde termijn niet aan de last, wat meermalen door het college werd geconstateerd. Op basis van een controlerapport van 9 januari 2023 stelde het college vast dat appellant nog steeds in overtreding was, waarna op 21 november 2023 een invorderingsbesluit werd genomen voor de volledige verbeurde dwangsom van €15.000. Een centrale juridische kwestie in deze zaak is het toepasselijke recht na de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Op grond van artikel 4.23, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft het recht zoals dat gold vóór 1 januari 2024 — in dit geval de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) — van toepassing op vóór die datum opgelegde lasten onder dwangsom, totdat de last volledig is uitgevoerd, de dwangsom volledig is verbeurd en betaald, of de last is opgeheven. De Raad van State past dit overgangsrecht toe en concludeert dat de Wabo het kader vormt voor beoordeling van het invorderingsbesluit. De rechtbank had reeds geoordeeld dat het controlerapport van 9 januari 2023 voldoende grondslag bood om vast te stellen dat niet aan de last was voldaan, en dat de volledige dwangsom rechtsgeldig is verbeurd. De uitspraak bevestigt het belang van duidelijke vastlegging van overtredingen in controlerapporten als grondslag voor invorderingsbesluiten.