Bestemmingsplan Den Ham deels vernietigd wegens gebrekkige geluidbeoordeling
ECLI:NL:RVS:2026:5808, Raad van State, 30-09-2026, 202201981/2/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij tussenuitspraak van 7 mei 2025, ECLI:NL:RVS:2025:2090 heeft de Afdeling de raad van de gemeente Twenterand opgedragen om binnen 24 weken na verzending van de tussenuitspraak de daarin omschreven gebreken in het besluit van 15 februari 2022 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Buitengebied Twenterand PH [locatie 1], [locatie 2] en [locatie 3]" te herstellen. In de tussenuitspraak heeft de Afdeling het beroep van Manege De Lourenshoeve B.V. tegen het besluit van 15 februari 2022 tot vaststelling van het bestemmingsplan behandeld. Manege De Lourenshoeve B.V. is eigenaresse van de bedrijfswoning aan de Flierdijk 1 en de recreatiewoningen aan de Flierdijk 3 in Den Ham. Zij vreest dat de activiteiten die het bestemmingsplan bij de manage aan het [locatie 3] en de (recreatieve) activiteiten op het perceel [locatie 1] mogelijk maken, leiden tot een aantasting van het verblijfsklimaat in en bij deze (recreatie)woningen. Naar aanleiding van dit beroep heeft de Afdeling een aantal gebreken in dit besluit geconstateerd.
Kern van de zaak
Manege De Lourenshoeve B.V. is eigenaresse van een bedrijfswoning en recreatiewoningen aan de Flierdijk in Den Ham. Zij vreest aantasting van het verblijfsklimaat door activiteiten die een nieuw bestemmingsplan mogelijk maakt bij een nabijgelegen manege en recreatieperceel. Zij stapte naar de Raad van State na vaststelling van het bestemmingsplan op 15 februari 2022.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het beroep van Manege De Lourenshoeve B.V. tegen het besluit van 15 februari 2022 gegrond en vernietigt de plandelen die betrekking hebben op de percelen [locatie 1] en [locatie 3] in Den Ham. Doorslaggevend zijn drie gebreken: de gemeente ging niet uit van de uiterste situering van gevels, motiveerde de toegepaste geluidnorm van 50 dB(A) etmaalwaarde niet, en beoordeelde niet welk beschermingsniveau aan de recreatiewoningen toekomt.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt en past bestaande jurisprudentie toe over motiveringsverplichtingen bij geluidbeoordeling in bestemmingsplannen; zij stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels maar is relevant voor gemeenten en eigenaren van recreatiewoningen in vergelijkbare situaties.
Belangrijkste punten
- 1De gemeente heeft bij de beoordeling van het verblijfsklimaat ten onrechte niet de uiterste situering van gevels van de bedrijfs- en recreatiewoningen meegenomen.
- 2De etmaalwaarde van 50 dB(A) die werd gehanteerd in het gemeentelijk geluidbeleid is niet gemotiveerd onderbouwd.
- 3Het beschermingsniveau dat toekomt aan recreatiewoningen is door de raad ten onrechte niet beoordeeld.
- 4Het beroep tegen het herstelbesluit van 16 december 2025 wordt ongegrond verklaard; beroepen van overige appellanten zijn niet-ontvankelijk.
- 5Op deze procedure blijft het recht onder de Wet ruimtelijke ordening (vóór 1 januari 2024) van toepassing vanwege het overgangsrecht bij de Omgevingswet.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat gemeenten bij de vaststelling van bestemmingsplannen deugdelijk moeten motiveren welk beschermingsniveau geldt voor recreatiewoningen en op basis van welke concrete uitgangspunten geluidnormen worden gehanteerd. Het arrest verduidelijkt de motiveringsplicht bij geluidbeoordelingen in het kader van ruimtelijke ordening onder de Wro.
Praktische impact
De plandelen voor de twee betrokken percelen in Den Ham zijn vernietigd, waardoor de gemeente een nieuw besluit moet nemen met een deugdelijke geluidbeoordeling en een expliciete afweging van het beschermingsniveau van de recreatiewoningen. Manege De Lourenshoeve B.V. krijgt hiermee betere bescherming van het verblijfsklimaat bij haar woningen.
Onderwerp-impact
Voor eigenaren van recreatiewoningen nabij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen biedt deze uitspraak steun: gemeenten kunnen niet volstaan met een algemene geluidnorm zonder dit te motiveren en moeten het specifieke beschermingsniveau van recreatiewoningen expliciet in de afweging betrekken.
Samenvatting
Manege De Lourenshoeve B.V. is eigenaresse van een bedrijfswoning en recreatiewoningen aan de Flierdijk in Den Ham. Zij verzette zich bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan dat de gemeente Twenterand op 15 februari 2022 vaststelde, omdat dit plan activiteiten bij een nabijgelegen manege en een recreatieperceel mogelijk maakt die volgens haar het verblijfsklimaat bij haar woningen onaanvaardbaar aantasten. Na een eerdere tussenuitspraak waarin de Afdeling bestuursrechtspraak drie gebreken constateerde, deed de Raad van State nu einduitspraak. De centrale rechtsvraag was of de gemeente bij de vaststelling van het bestemmingsplan voldoende had gemotiveerd dat sprake is van een aanvaardbaar verblijfsklimaat ter plaatse van de bedrijfswoning en de recreatiewoningen. De Afdeling oordeelde van niet. Ten eerste ging de gemeente niet uit van de uiterste situering van gevels die op grond van het bestemmingsplan of via vergunningvrij bouwen mogelijk zijn, wat de geluidberekeningen onjuist maakt. Ten tweede werd de etmaalwaarde van 50 dB(A) die als norm werd gehanteerd in het gemeentelijk geluidbeleid niet gemotiveerd onderbouwd. Ten derde ontbrak een expliciete beoordeling van het beschermingsniveau dat recreatiewoningen toekomt, wat een zelfstandige afweging vereist ten opzichte van reguliere woningen. De Raad van State verklaart het beroep van Manege De Lourenshoeve B.V. tegen het besluit van 15 februari 2022 gegrond en vernietigt de plandelen die betrekking hebben op de twee betrokken percelen. Het beroep tegen het latere herstelbesluit van 16 december 2025 is ongegrond verklaard; de beroepen van de overige appellanten zijn niet-ontvankelijk. Op de procedure blijft de Wet ruimtelijke ordening van toepassing vanwege het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. De gemeente Twenterand is veroordeeld in de proceskosten.