Beroep omgevingsplan woningbouw Ter Apel ongegrond verklaard
ECLI:NL:RVS:2026:5790, Raad van State, 30-09-2026, 202502157/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 26 februari 2025 heeft de raad van de gemeente Westerwolde het "TAM-omgevingsplan Westerwolde, Jan Westerlaan 1" als wijziging van het omgevingsplan van de gemeente Westerwolde vastgesteld (het besluit tot wijziging). In de motivering van het besluit tot wijziging staat dat de gemeente Westerwolde een woningbouwopgave heeft. De gemeente Westerwolde wil daarom negen eigen grondposities ontwikkelen voor woningbouw. Op grond van het omgevingsplan zijn deze woningbouwplannen niet toegestaan. [appellant] betoogt dat de participatie rondom het besluit tot wijziging niet overeenkomstig de wettelijke vereisten heeft plaatsgevonden. [appellant] voert aan dat de gemeente heeft aangegeven bewoners actief bij de besluitvorming te betrekken door gesprekken, bewonersavonden en straatinterviews te houden en de uitkomsten daarvan mee te nemen in de besluitvorming. Volgens hem is hiervan geen sprake te geweest. Er heeft slechts één gesprek plaatsgevonden en daarbij was het besluit tot wijziging al uitgewerkt, zodat van daadwerkelijke inbreng geen sprake was.
Kern van de zaak
Een bewoner van Ter Apel, wiens achtertuin grenst aan het plangebied, verzet zich tegen een wijziging van het omgevingsplan die de realisatie van vier rijtjeswoningen en een parkeerplaats op het perceel Jan Westerlaan 1 mogelijk maakt. De gemeente Westerwolde heeft dit besluit genomen in het kader van een bredere woningbouwopgave waarbij negen eigen grondposities worden ontwikkeld. Appellant stelt onder meer dat de participatieprocedure niet naar behoren is verlopen.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep ongegrond. De doorslaggevende reden blijkt uit de toetsing aan het recht waarbij de beroepsgronden, waaronder de klacht over onvoldoende participatie, de rechtmatigheid van het besluit niet kunnen aantasten.
Impactscore
LaagHet betreft een enkelvoudige kamer-uitspraak over een specifiek lokaal woningbouwplan met beperkte landelijke precedentwerking; de uitspraak past binnen bestaande jurisprudentielijnen over omgevingsplantoetsing en participatie.
Belangrijkste punten
- 1De gemeente Westerwolde wijzigt het omgevingsplan om negen woningbouwlocaties op eigen grondposities te ontwikkelen; dit betreft één van die negen besluiten.
- 2Appellant betoogt dat participatie niet conform wettelijke vereisten heeft plaatsgevonden, nu slechts één gesprek plaatsvond nadat het besluit al was uitgewerkt.
- 3De Afdeling toetst marginaal: de raad heeft beleidsruimte bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de Afdeling beoordeelt slechts of het besluit in overeenstemming is met het recht.
- 4De Afdeling oordeelt dat de beroepsgronden niet slagen en verklaart het beroep ongegrond.
- 5Er worden geen proceskosten vergoed.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de beperkte rechterlijke toetsingsintensiteit bij omgevingsplanwijzigingen onder de Omgevingswet, waarbij de raad beleidsruimte behoudt bij de evenwichtige toedeling van functies. Participatieklachten die niet leiden tot aantoonbare benadeling of strijd met het recht, kunnen een besluit niet succesvol aantasten.
Praktische impact
Voor omwonenden betekent dit dat bezwaren over gebrekkige participatie alleen kans van slagen hebben als concrete wettelijke vereisten zijn geschonden en dit tot daadwerkelijke benadeling heeft geleid. De gemeente Westerwolde kan de vier rijtjeswoningen en parkeerplaats op Jan Westerlaan 1 te Ter Apel realiseren.
Onderwerp-impact
Voor woningbouwprojecten op gemeentelijke grondposities bevestigt deze uitspraak dat gemeenten bij voldoende motivering van de woningbouwopgave relatief eenvoudig omgevingsplanwijzigingen kunnen doorvoeren, ook als de participatie in de ogen van omwonenden beperkt is geweest.
Samenvatting
In deze zaak heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 30 september 2026 uitspraak gedaan over een door een omwonende ingesteld beroep tegen een wijziging van het omgevingsplan van de gemeente Westerwolde. De wijziging maakt de realisatie mogelijk van vier rijtjeswoningen en een parkeerplaats op het perceel Jan Westerlaan 1 in Ter Apel. De gemeente had dit besluit genomen in het kader van een bredere woningbouwopgave, waarbij negen eigen grondposities worden ontwikkeld die onder het geldende omgevingsplan nog niet bebouwbaar waren. Appellant, wiens achtertuin direct grenst aan het plangebied, kon zich niet verenigen met het besluit en stelde beroep in. Een van zijn voornaamste beroepsgronden betrof de participatieprocedure: de gemeente had aangekondigd bewoners actief te betrekken via gesprekken, bewonersavonden en straatinterviews, maar in de praktijk had slechts één gesprek plaatsgevonden op een moment waarop het besluit al inhoudelijk was uitgewerkt. Appellant stelde dat van daadwerkelijke inbreng van bewoners geen sprake was geweest. De Afdeling hanteert bij de toetsing van omgevingsplanwijzigingen een terughoudende benadering: de raad heeft beleidsruimte bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de rechter beoordeelt uitsluitend of het besluit in overeenstemming is met het recht, niet of het besluit ook het meest wenselijke is. De beroepsgronden van appellant, waaronder de participatieklacht, bleken onvoldoende om de rechtmatigheid van het besluit aan te tasten. De Afdeling verklaart het beroep ongegrond en ziet geen aanleiding tot proceskostenveroordeling. De uitspraak past in de lijn dat participatiegebreken onder de Omgevingswet slechts tot vernietiging leiden indien concrete wettelijke vereisten zijn geschonden en de belanghebbende daadwerkelijk is benadeeld.