Omgevingsvergunning paardenhouderij Veluwe alsnog in stand gelaten
ECLI:NL:RVS:2026:5680, Raad van State, 23-09-2026, 202205260/1/R4 en 202205261/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 10 maart 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Barneveld aan [appellante sub 1] een legaliserende omgevingsvergunning verleend voor twee paddocks, een buitenrijbaan, hekwerken en lichtmasten op het perceel [locatie 1] in Kootwijk (het perceel). appellante sub 1] exploiteert een paardenhouderij op het perceel, dat grenst aan Natura 2000-gebied de Veluwe. Op het perceel zijn in elk geval sinds 2005/2006 onder meer twee paddocks, een buitenrijbaan van 5.555 m², hekwerken en lichtmasten aanwezig, zonder de daarvoor benodigde omgevingsvergunning. Bij het besluit van 10 maart 2022 heeft het college een legaliserende omgevingsvergunning verleend voor de activiteiten
Kern van de zaak
Een paardenhouderij grenzend aan Natura 2000-gebied de Veluwe beschikte al sinds 2005/2006 zonder vergunning over twee paddocks, een buitenrijbaan, hekwerken en lichtmasten. Het college van B&W van Barneveld verleende in 2022 een legaliserende omgevingsvergunning. Omwonenden en een milieustichting vochten dit besluit aan, waarna de rechtbank het vernietigde wegens een zorgvuldigheidsgebrek.
Beslissing van de rechter
De Raad van State vernietigt de aangevallen uitspraak van de rechtbank gedeeltelijk, verklaart de beroepen van omwonenden niet-ontvankelijk en de beroepen van de milieustichting ongegrond. De doorslaggevende reden is dat de herstelbesluiten van 2024 en 2025 de eerder geconstateerde gebreken afdoende hebben hersteld en de beroepen inhoudelijk geen stand houden.
Impactscore
LaagHet betreft een casuïstische vergunningszaak zonder nieuwe rechtsvragen; het overgangsrecht en de beoordelingssystematiek van herstelbesluiten zijn reeds uitgekristalliseerd in de jurisprudentie.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat de aanvraag dateert van 12 februari 2021 (vóór 1 januari 2024), blijft de oude Wabo van toepassing tot het besluit onherroepelijk is.
- 2De rechtbank vernietigde het oorspronkelijke besluit van 10 maart 2022 wegens een zorgvuldigheidsgebrek (nieuw gebruik zonder deugdelijke motivering).
- 3Het college herstelbijeenkomsten door nieuwe besluiten van 2 april 2024 en 28 mei 2025, die in de hoger beroepsprocedure worden beoordeeld.
- 4De beroepen van omwonenden ([wederpartij A en B]) tegen het herstelbesluit van 2024 worden niet-ontvankelijk verklaard.
- 5De beroepen van Stichting Werkgroep Milieuzorg Apeldoorn tegen beide herstelbesluiten worden ongegrond verklaard, waarmee de legaliserende vergunning in stand blijft.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat onder het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet de Wabo integraal van toepassing blijft op aanvragen ingediend vóór 1 januari 2024. Tevens illustreert de zaak dat herstelbesluiten in hoger beroep volwaardig kunnen worden getoetst en zorgvuldigheidsgebreken kunnen repareren.
Praktische impact
De paardenhouderij kan de al jarenlang aanwezige voorzieningen (paddocks, buitenrijbaan, lichtmasten) legaal blijven exploiteren nu de vergunning definitief in stand blijft. Omwonenden en de milieustichting hebben geen rechtsmiddelen meer om de vergunde situatie aan te vechten.
Onderwerp-impact
Voor agrarische bedrijven nabij Natura 2000-gebieden verduidelijkt deze uitspraak dat langdurige illegale situaties via een legaliserende omgevingsvergunning alsnog kunnen worden gesaneerd, mits het bevoegd gezag de motivering toereikend herstelt.
Samenvatting
Deze zaak draait om een paardenhouderij in Kootwijk (gemeente Barneveld) die grenst aan Natura 2000-gebied de Veluwe. Al sinds 2005/2006 waren zonder omgevingsvergunning twee paddocks, een buitenrijbaan van ruim 5.500 m², hekwerken en lichtmasten aanwezig. Op 12 februari 2021 diende de exploitante een aanvraag in voor een legaliserende omgevingsvergunning. Het college van burgemeester en wethouders van Barneveld verleende die vergunning op 10 maart 2022 voor de activiteiten bouwen en gebruik in strijd met het bestemmingsplan (artikel 2.1 Wabo). Omwonenden en de Stichting Werkgroep Milieuzorg Apeldoorn maakten bezwaar en gingen in beroep. De rechtbank vernietigde het besluit wegens een zorgvuldigheidsgebrek: de vergunning zou nieuw gebruik toestaan zonder toereikende motivering. In hoger beroep bij de Raad van State speelt allereerst de vraag welk recht van toepassing is: omdat de aanvraag dateert van vóór 1 januari 2024 (inwerkingtreding Omgevingswet), geldt op grond van artikel 4.3 Invoeringswet Omgevingswet de oude Wabo. Het college herstelbijeenkomsten de geconstateerde gebreken via nieuwe besluiten op 2 april 2024 en 28 mei 2025. De Raad van State toetst deze herstelbesluiten in de hoger beroepsprocedure en oordeelt dat de beroepen van de omwonenden niet-ontvankelijk zijn, terwijl de beroepen van de milieustichting tegen beide herstelbesluiten ongegrond worden verklaard. De aangevallen uitspraak van de rechtbank wordt gedeeltelijk vernietigd. Het praktische resultaat is dat de legaliserende omgevingsvergunning voor de paardenhouderij definitief in stand blijft en de al decennialang aanwezige voorzieningen legaal zijn. De uitspraak heeft beperkte precedentwerking maar bevestigt het geldende overgangsrecht en de mogelijkheid tot reparatie via herstelbesluiten.