Naturalisatie geweigerd ondanks bedreigingscontext bij wapenbezit
ECLI:NL:RVS:2026:5645, Raad van State, 23-09-2026, 202504880/1/V6
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 18 maart 2024 heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een verzoek van [appellant] om hem het Nederlanderschap te verlenen (het verzoek) afgewezen. De minister heeft het verzoek afgewezen, omdat ernstige vermoedens bestaan dat [appellant] een gevaar vormt voor de openbare orde (artikel 9, eerste lid, aanhef en onder a, van de Rijkswet op het Nederlanderschap; RWN). De reden hiervoor is dat de officier van justitie op 7 februari 2023 een strafbeschikking tegen [appellant] heeft uitgevaardigd wegens illegaal wapenbezit, waarbij hij [appellant] een boete van € 1.009,00 heeft opgelegd. Tijdens een controle van zijn handbagage op luchthaven Schiphol heeft de beveiliging namelijk een mes en pepperspray aangetroffen. [appellant] heeft toegelicht dat hij deze wapens bij zich droeg, omdat hij en zijn gezin op dat moment ernstig werden bedreigd. Het gezin werd hiervoor ook bijgestaan door het Team Bewaken en Beveiligen van de politie. Volgens de minister zijn dit geen bijzondere omstandigheden die maken dat hij [appellant] het Nederlanderschap had moeten verlenen.
Kern van de zaak
Een man (appellant) vroeg het Nederlanderschap aan, maar de minister weigerde dit omdat hij een strafbeschikking had gekregen wegens illegaal wapenbezit (mes en pepperspray op Schiphol). De appellant voerde aan dat hij de wapens bij zich droeg vanwege ernstige bedreigingen tegen zijn gezin, waarbij ook politiebescherming betrokken was.
Beslissing van de rechter
Het verzoek om naturalisatie is afgewezen en de rechtbank heeft dit in stand gelaten. De doorslaggevende reden is dat de gestelde bedreigingsomstandigheden niet als 'zeer bijzondere omstandigheden' kwalificeren die afwijking van het beleid rechtvaardigen, en dat de bestuursrechter de omstandigheden van het strafbare feit niet opnieuw mag beoordelen.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past binnen bestaande jurisprudentie over art. 9 RWN en bevestigt eerder beleid zonder nieuwe rechtsnormen te stellen; de maatschappelijke relevantie is beperkt tot specifieke naturalisatiezaken met een strafrechtelijke antecedent.
Belangrijkste punten
- 1Strafbeschikking wegens illegaal wapenbezit levert een ernstig vermoeden van gevaar voor de openbare orde op (art. 9 lid 1 sub a RWN), wat naturalisatie blokkeert.
- 2De bestuursrechter heeft geen ruimte om de omstandigheden die hebben bijgedragen aan het strafbare feit opnieuw te beoordelen; dat is voorbehouden aan de strafrechter.
- 3Ernstige bedreigingen en politiebegeleiding (Team Bewaken en Beveiligen) worden niet aangemerkt als zeer bijzondere omstandigheden die afwijking van de Handleiding RWN rechtvaardigen.
- 4Er bestaat geen rechtsbeginsel op grond waarvan de officier van justitie de verdachte moet informeren over naturalisatiegevolgen van een strafbeschikking.
- 5Appellant heeft niet aannemelijk gemaakt dat de afwijzing ernstige gevolgen voor hem heeft, wat een eventuele hardheidsclausule-toepassing verder bemoeilijkt.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de bestuursrechter de strafrechtelijke beoordeling niet mag overdoen en dat zelfs aantoonbare veiligheidsomstandigheden bij wapenbezit niet automatisch als bijzondere omstandigheid in naturalisatiezaken kwalificeren. Dit stelt een hoge drempel voor afwijking van het beleid ex artikel 9 lid 1 sub a RWN.
Praktische impact
Personen die onder politiebescherming staan en om veiligheidsredenen wapens dragen, lopen bij een strafbeschikking het risico dat naturalisatie voor langere tijd geblokkeerd wordt, ook als de context begrijpelijk was. Zij kunnen de gevolgen niet via de bestuursrechter ongedaan maken.
Onderwerp-impact
Voor naturalisatieprocedures benadrukt deze zaak dat strafrechtelijke antecedenten, ook lichte strafbeschikkingen, zwaar wegen en dat de overheid niet verplicht is betrokkenen te wijzen op naturalisatiegevolgen bij het uitvaardigen van een strafbeschikking.
Samenvatting
In deze zaak had de minister van Justitie en Veiligheid het naturalisatieverzoek van appellant afgewezen op grond van artikel 9, eerste lid, aanhef en onder a, van de Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN). De basis voor de weigering was een strafbeschikking die op 7 februari 2023 door de officier van justitie was uitgevaardigd wegens illegaal wapenbezit: tijdens een controle op luchthaven Schiphol waren een mes en pepperspray in de handbagage van appellant aangetroffen. Appellant erkende het bezit maar stelde dat hij en zijn gezin op dat moment ernstig werden bedreigd en dat de politie via het Team Bewaken en Beveiligen bij de situatie betrokken was. Hij betoogde dat deze uitzonderlijke omstandigheid de minister had moeten nopen tot afwijking van het beleid neergelegd in de Handleiding RWN. De rechtbank verwierp dit betoog en de Raad van State bevestigt dat oordeel. De centrale juridische vraag is of de bedreigingscontext kwalificeert als een 'zeer bijzondere omstandigheid' die afwijking van het beleid rechtvaardigt. De rechter oordeelt van niet. Daarbij speelt een cruciale rol dat de bestuursrechter niet bevoegd is om de omstandigheden die hebben bijgedragen aan het plegen van een strafbaar feit opnieuw te beoordelen; die toetsing is exclusief voorbehouden aan de strafrechter. Omdat appellant destijds geen verweer heeft gevoerd in de strafrechtelijke procedure en de strafbeschikking heeft geaccepteerd, staat de veroordeling in beginsel vast. Daarnaast oordeelt de rechter dat er geen rechtsbeginsel bestaat dat de officier van justitie verplicht om bij het uitvaardigen van een strafbeschikking te wijzen op de mogelijke gevolgen voor naturalisatieprocedures. Tot slot heeft appellant onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de weigering ernstige persoonlijke gevolgen voor hem meebrengt. De uitspraak onderstreept daarmee hoe zwaar zelfs relatief lichte strafrechtelijke antecedenten kunnen wegen in naturalisatiezaken en hoe beperkt de toetsingsruimte van de bestuursrechter in dat verband is.