Bestemmingsplan waterwoningen IJburg gedeeltelijk vernietigd door RvS
ECLI:NL:RVS:2026:5639, Raad van State, 23-09-2026, 202407990/1/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 13 november 2024 heeft de raad van de gemeente Amsterdam het bestemmingsplan "IJburg 1e fase - kavel 124 II reparatieplan" vastgesteld. Het plan maakt waterwoningen mogelijk in het water tussen de woningen aan de Schokkerjachtdijk en de Brigantijnkade. Een vorig plan voor deze gronden heeft de Afdeling bij uitspraak van 22 maart 2023, ECLI:NL:RVS:2023:1167, vernietigd.
Kern van de zaak
Omwonenden aan de Schokkerjachtdijk en Brigantijnkade in Amsterdam gingen in beroep tegen een bestemmingsplan dat waterwoningen mogelijk maakt op IJburg. Een eerder plan voor dezelfde locatie was al in 2023 vernietigd door de Afdeling bestuursrechtspraak.
Beslissing van de rechter
De beroepen van appellant sub 1 en anderen zijn niet-ontvankelijk verklaard omdat zij de beroepsgronden niet tijdig binnen de beroepstermijn hebben aangevoerd (Chw-vereiste). Het beroep van appellant sub 2 en anderen is gegrond verklaard en het besluit van 17 september 2025 is gedeeltelijk vernietigd, voor zover het de aanduiding 'aaneengebouwd' op de verbeelding betreft.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft lokale betekenis voor de ontwikkeling van IJburg en bevestigt bestaande rechtsregels over de Chw-grondentermijn en overgangsrecht van de Omgevingswet, zonder nieuwe rechtsnormen te stellen. De impactscore weerspiegelt de beperkte geografische reikwijdte en het confirmerende karakter van de rechtsoordelen.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage lag (9 november 2023), blijft het oude recht (Wro en Chw) van toepassing.
- 2Onder de Crisis- en herstelwet moeten beroepsgronden binnen de beroepstermijn worden ingediend; appellant sub 1 en anderen voldeden hier niet aan, waardoor hun beroepen niet-ontvankelijk zijn.
- 3Het beroep van appellant sub 2 en anderen is inhoudelijk beoordeeld en gegrond bevonden, resulterend in partiële vernietiging van het bestemmingsplan.
- 4Het plan betreft een reparatieplan na de eerdere vernietiging door de Afdeling op 22 maart 2023; het plangebied betreft waterwoningen tussen bestaande woningen op IJburg.
- 5De Afdeling toetst niet zelf of het plan voldoet aan een goede ruimtelijke ordening, maar beoordeelt uitsluitend of het besluit in overeenstemming is met het recht.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strikte toepassing van de grondentermijn onder de Crisis- en herstelwet en illustreert dat overgangsrecht bij de Omgevingswet leidt tot toepasselijkheid van het oude ruimtelijke ordeningsrecht voor plannen waarvan het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd. De partiële vernietiging toont aan dat inhoudelijke gebreken in de verbeelding (aanduidingen) kunnen leiden tot gedeeltelijke vernietiging van een bestemmingsplan.
Praktische impact
Omwonenden die onder de Chw te laat beroepsgronden aanvoeren, lopen het risico dat hun beroep niet-ontvankelijk wordt verklaard, ongeacht de inhoudelijke merites. Voor de gemeente Amsterdam betekent de partiële vernietiging dat het plan op het punt van de aanduiding 'aaneengebouwd' moet worden hersteld voordat het onherroepelijk kan worden.
Onderwerp-impact
De ontwikkeling van waterwoningen op IJburg wordt opnieuw vertraagd doordat een nieuw reparatiebesluit noodzakelijk is. Dit raakt de bredere ruimtelijke opgave van Amsterdam voor woningbouw op het water en toont de kwetsbaarheid van complexe stedelijke ontwikkelplannen voor herhaaldelijke juridische procedures.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State betreft een beroepsprocedure tegen het bestemmingsplan 'IJburg 1e fase - kavel 124 II reparatieplan' van de gemeente Amsterdam. Het plan maakt waterwoningen mogelijk in het water tussen woningen aan de Schokkerjachtdijk en de Brigantijnkade op IJburg. Een eerder bestemmingsplan voor dezelfde locatie was reeds op 22 maart 2023 door de Afdeling vernietigd, waarna de gemeenteraad een reparatieplan vaststelde — in feite twee opeenvolgende besluiten: één op 13 november 2024 en één op 17 september 2025. Centrales juridische vragen betroffen ten eerste het toepasselijke recht: omdat het ontwerpplan op 9 november 2023 ter inzage is gelegd — dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 — is op grond van het overgangsrecht de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet (Chw) blijven gelden. Ten tweede speelde de vraag of de beroepsgronden tijdig waren ingediend. Appellant sub 1 en anderen hadden nagelaten hun beroepsgronden binnen de door de Chw voorgeschreven beroepstermijn aan te voeren, ondanks dat zij uit eerdere procedures konden weten dat de Chw van toepassing was. De Afdeling verklaart hun beroepen dan ook niet-ontvankelijk. Het beroep van appellant sub 2 en anderen — wonend aan de noordwestzijde van het plangebied — is wél inhoudelijk beoordeeld. Dit beroep is gegrond verklaard: de Afdeling vernietigt het besluit van 17 september 2025 gedeeltelijk, voor zover de aanduiding 'aaneengebouwd' op de verbeelding is toegekend aan het noordelijkste bouwvlak. De exacte motivering voor deze inhoudelijke beslissing is in de beschikbare tekst niet volledig weergegeven, maar de uitkomst dwingt de gemeente Amsterdam tot een nieuw reparatiebesluit op dit punt. De proceskosten worden vergoed aan appellant sub 2 en anderen.