Aanvullende compensatie toeslagenaffaire deels afgewezen na medisch advies
ECLI:NL:RVS:2026:5636, Raad van State, 23-09-2026, 202505203/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 7 oktober 2021 heeft de Dienst Toeslagen aan [appellante] aanvullende compensatie toegekend ten bedrage van € 37.546,00 in het kader van de hersteloperatie toeslagen. De Dienst Toeslagen heeft op basis van een zogenoemde integrale beoordeling vastgesteld dat [appellante] schade heeft geleden doordat ten aanzien van haar sprake was van institutionele vooringenomenheid bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag voor de jaren 2008, 2009 en 2011 tot en met 2013, waarbij zij in totaal € 44.142,00 aan (voorschotten) kinderopvangtoeslag moest terugbetalen of niet heeft ontvangen. Dit heeft er uiteindelijk in geresulteerd dat zij middels verrekening met toeslagen een bedrag van € 11.725,00 heeft terugbetaald. Bij verschillende besluiten heeft de Dienst Toeslagen in totaal een bedrag van € 53.695,00 aan (forfaitaire) compensatie toegekend voor die schade, op grond van artikel 2.1, eerste lid, van de Wet hersteloperatie toeslagen (de Wht).
Kern van de zaak
Een gedupeerde ouder in de toeslagenaffaire vorderde aanvullende compensatie voor werkelijk geleden schade, waaronder inkomensschade tot pensioengerechtigde leeftijd. De Dienst Toeslagen had eerder al ruim €53.000 aan forfaitaire compensatie en €37.546 aanvullende compensatie toegekend, maar weigerde verdere inkomensschade te vergoeden na een nieuw medisch advies.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het hoger beroep ongegrond voor zover het de inkomensschade na november 2025 betreft: de Dienst Toeslagen mocht op basis van het medisch advies van 7 november 2024 het causaal verband tussen de toeslagenproblematiek en de geclaimde inkomensschade niet langer aanwezig achten. De doorslaggevende reden is dat een bestuursorgaan op een deugdelijk deskundigenadvies mag afgaan, mits het de inhoud daarvan heeft getoetst.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft beperkte rechtsontwikkelende werking omdat zij bestaande bestuursrechtelijke beginselen (vertrouwen op deskundigenadvies) toepast op de Wht-context, maar is relevant voor de groep gedupeerden die langdurige inkomensschade claimt.
Belangrijkste punten
- 1Dienst Toeslagen stelde institutionele vooringenomenheid vast voor kinderopvangtoeslag 2008, 2009 en 2011-2013, resulterend in terugbetaling van €11.725
- 2Totaal €53.695 aan forfaitaire compensatie toegekend op grond van artikel 2.1 lid 1 Wht
- 3Aanvullende compensatie van €37.546 toegekend op basis van advies Commissie Werkelijke Schade, inclusief €8.892 kilometervergoeding voor vervangende kinderopvang
- 4Inkomensschade vanaf november 2025 tot pensioengerechtigde leeftijd afgewezen: medisch advies van 7 november 2024 brak het causaal verband
- 5Bestuursorgaan mag afgaan op deskundigenadvies nadat het de deugdelijkheid daarvan heeft gecontroleerd
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de Dienst Toeslagen bij aanvullende compensatie (art. 2.1 lid 3 Wht) mag terugkomen op eerder aangenomen causale verbanden indien een nieuw deskundigenadvies daartoe aanleiding geeft, mits aan de zorgvuldigheidsvereisten voor advisering is voldaan. Dit verduidelijkt de bewijskrachtvereisten binnen de hersteloperatie toeslagen.
Praktische impact
Gedupeerde ouders die inkomensschade claimen tot de pensioenleeftijd kunnen worden geconfronteerd met latere medische herbeoordelingen die eerder toegekend causaal verband doorbreken, waardoor langdurige inkomenscompensatie alsnog kan wegvallen.
Onderwerp-impact
Binnen de toeslagenaffaire-hersteloperatie wordt duidelijk dat de toekenning van aanvullende compensatie voor langdurige schade niet definitief is zolang de medische causaliteit opnieuw ter discussie kan worden gesteld via nieuwe adviezen.
Samenvatting
Deze zaak betreft een gedupeerde ouder in de kinderopvangtoeslagenaffaire die jarenlang is geconfronteerd met onterechte terugvorderingen door de Dienst Toeslagen vanwege institutionele vooringenomenheid in de jaren 2008, 2009 en 2011 tot en met 2013. In totaal diende zij €11.725 terug te betalen via verrekening. Op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) ontving zij ruim €53.000 aan forfaitaire compensatie. Daarnaast vroeg zij aanvullende compensatie aan voor werkelijk geleden schade conform artikel 2.1 lid 3 Wht. De Commissie Werkelijke Schade adviseerde in 2021 positief en de Dienst Toeslagen kende €37.546 aanvullende compensatie toe, inclusief een kilometervergoeding van €8.892 voor vervangende kinderopvang als gevolg van medische klachten die vanaf 2014 waren ontstaan. Het geschil spitste zich toe op de vraag of de Dienst Toeslagen ook inkomensschade moest vergoeden voor de periode van november 2025 tot aan de pensioengerechtigde leeftijd. De rechtbank had eerder geoordeeld dat dit nader moest worden heroverwogen. Bij die heroverweging baseerde de Dienst Toeslagen zich op een nieuw medisch advies van 7 november 2024, waarin het causaal verband tussen de toeslagenproblematiek en de voortdurende arbeidsongeschiktheid niet langer werd aangenomen. De Raad van State oordeelt dat de Dienst Toeslagen op dit nieuwe medisch advies mocht afgaan, mits hij de deugdelijkheid ervan heeft gecontroleerd. Aan die voorwaarde is voldaan. Het hoger beroep van appellante wordt op dit punt ongegrond verklaard. De uitspraak bevestigt het bestuursrechtelijk principe dat een bestuursorgaan zijn eerder ingenomen standpunt mag herzien op basis van nieuwe deskundigeninformatie, ook binnen de toeslagenhersteloperatie. Voor gedupeerden met langdurige gezondheidsklachten en inkomensschade brengt dit de onzekerheid dat medische causaliteit te allen tijde opnieuw betwist kan worden.