ZZG moet goedkeuring college voor vervreemding zorgvastgoed
ECLI:NL:RVS:2026:5630, Raad van State, 23-09-2026, 202502281/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 31 oktober 2024 heeft het College sanering zorginstellingen zich op het standpunt gesteld dat ZZG goedkeuring als bedoeld in artikel 18 van de Wet toelating zorginstellingen (Wtzi) nodig heeft voor vervreemding van onroerend goed van het instellingsterrein Dekkerswald in Berg en Dal, gemeente Groesbeek. ZZG is actief op het gebied van zorg, wonen en welzijn in de regio Nijmegen. Zij is eigenaar van het instellingsterrein Dekkerswald in de gemeente Berg en Dal (Groesbeek). Zij biedt onder andere (tijdelijk) verblijf en zorg met en zonder behandeling in de verschillende woonzorgcentra en verpleeghuizen en geriatrische revalidatiezorg. ZZG wil het monumentale hoofdgebouw, de gebouwen De Kentering en De Berkenhof en de overige (onbebouwde) gronden van het instellingsterrein vervreemden. Hiervan heeft zij 30 september 2024 een melding gedaan aan het college als bedoeld in artikel 18, eerste lid, van de Wtzi. In de melding heeft ZZG zich op het standpunt gesteld dat zij voor de vervreemding geen goedkeuring nodig heeft van het college.
Kern van de zaak
Zorgorganisatie ZZG wil haar instellingsterrein Dekkerswald in Groesbeek vervreemden en stelt geen goedkeuring nodig te hebben. Het college van toezicht oordeelt dat ZZG op grond van de Wtzi wél goedkeuring nodig heeft. ZZG bestrijdt dit onder meer met een beroep op het vertrouwensbeginsel.
Beslissing van de rechter
De Raad van State oordeelt dat ZZG goedkeuring van het college nodig heeft voor de vervreemding van het zorgvastgoed, omdat ZZG als instelling in de zin van artikel 18 Wtzi kwalificeert. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagt niet, omdat een eerdere afwijking van de beleidslijn (bij de verkoop van het wijkgebouw in Beuningen) onvoldoende grondslag biedt voor gerechtvaardigd vertrouwen.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft praktische relevantie voor zorginstellingen met vastgoed, maar betreft een toepassing van bestaande regelgeving en verduidelijkt eerder de continuïteit dan dat zij nieuwe rechtsnormen introduceert; de impact is daarmee sectorspecifiek en beperkt in bredere juridische reikwijdte.
Belangrijkste punten
- 1ZZG is eigenaar van instellingsterrein Dekkerswald en wil dit vervreemden; zij deed melding ex artikel 18 lid 1 Wtzi maar stelde geen goedkeuring nodig te hebben.
- 2Het college besloot dat ZZG wél goedkeuring nodig heeft, omdat zij zorg verleent op grond van de Wlz en/of Zvw en als instelling onder artikel 18 Wtzi valt.
- 3De wetswijziging per 1 januari 2022 van het begrip 'instelling' in de Wtzi heeft geen wijziging gebracht in de categorieën instellingen waarop artikel 18 Wtzi van toepassing is.
- 4ZZG beschikte vanaf 1 januari 2021 over een toelating voor alle locaties, zodat zij zowel voor als na de wetswijziging onder de reikwijdte van artikel 18 Wtzi viel.
- 5Het beroep op het vertrouwensbeginsel faalt: de eerdere beslissing in de Beuningen-zaak was een ongemotiveerde uitzondering en wekte ten onrechte de indruk van een vaste beleidslijn.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat de wetswijziging van 2022 in de Wtzi geen materiële verruiming of beperking heeft gebracht voor de goedkeuringsverplichting bij vervreemding van zorgvastgoed, en dat een incidentele afwijking zonder nadere motivering geen gerechtvaardigd vertrouwen schept.
Praktische impact
Zorgorganisaties die onroerend goed willen vervreemden dat zij in eigendom hebben en waarop zij zorg verlenen onder de Wlz of Zvw, moeten rekening houden met een verplichte goedkeuring van het college, ook na de wetswijziging van 2022.
Onderwerp-impact
Voor de zorgsector betekent dit dat vervreemding van instellingsvastgoed een formeel toezichtsproces vereist, wat de flexibiliteit bij vastgoedtransacties beperkt en de administratieve lasten vergroot.
Samenvatting
Zorgorganisatie ZZG, actief op het gebied van zorg, wonen en welzijn in de regio Nijmegen, wenste het instellingsterrein Dekkerswald in de gemeente Berg en Dal (Groesbeek) te vervreemden. Zij deed hiervan melding bij het college op grond van artikel 18 lid 1 van de Wet toelating zorginstellingen (Wtzi), maar stelde dat zij voor die vervreemding geen goedkeuring behoefde. Het college besloot op 31 oktober 2024 dat ZZG wél goedkeuring nodig heeft, omdat zij als eigenaar zorg verleent op grond van de Wet langdurige zorg en/of de Zorgverzekeringswet en daarmee kwalificeert als instelling in de zin van artikel 1 lid 1 sub f Wtzi waarop artikel 18 van toepassing is. De centrale juridische vraag was of de wetswijziging per 1 januari 2022 — waarbij het begrip 'instelling' in de Wtzi werd aangepast — ertoe had geleid dat ZZG niet langer onder de goedkeuringsverplichting van artikel 18 Wtzi viel. Het college, en in navolging daarvan de Raad van State, beantwoordt die vraag ontkennend: de wetswijziging heeft geen wijziging gebracht in de materiële afbakening van de categorieën instellingen waarop artikel 18 Wtzi van toepassing is. ZZG beschikte bovendien aantoonbaar vanaf 1 januari 2021 over een toelating voor alle locaties, zodat zij zowel voor als na de wetswijziging als instelling onder de reikwijdte van artikel 18 viel. ZZG deed ook een beroep op het vertrouwensbeginsel, stellende dat het college bij een eerdere transactie — de verkoop van een wijkgebouw in Beuningen — zonder nadere motivering had geoordeeld dat geen goedkeuring nodig was, waarmee de indruk was gewekt dat dit een vaste beleidslijn betrof. De Raad van State verwerpt dit betoog: het college had in die zaak een uitzondering gemaakt zonder dit kenbaar te maken, zodat ZZG daar geen gerechtvaardigd vertrouwen aan kon ontlenen. De goedkeuringsplicht staat daarmee onverkort vast.